EPISODE 1: ANG NGITING BIGLANG NAWALA SA GITNA NG OPISINA
Hindi na niya maalala kung paano siya napahinto sa gitna ng aisle ng opisina. Ang alam lang ni Arman, ilang sandali kanina ay siya pa ang may pinaka-relaks na mukha sa buong floor, nakasandal sa gilid ng cubicle, may inosenteng ngiti sa labi, at paulit-ulit na sinasabi sa mga katrabaho na hindi niya kasalanan kung bakit na-delay na naman ang report. Pare-pareho ang ilaw ng fluorescent sa kisame, malamig ang aircon, tahimik ang ugong ng mga computer, at sa likod ng mga monitor ay abala ang mga empleyadong sanay magtrabaho kahit pagod. Pero sa araw na iyon, may biglang nabago sa hangin. Isa-isang tumingala ang mga tao mula sa kanilang cubicle. May babaeng napabitaw sa hawak na papel. May lalaking natigilan sa kinauupuan. May mga mata na sabay-sabay napunta sa iisang direksiyon. Sa dulo ng aisle, may lalaking naka-puting polo at ID lace na dahan-dahang lumapit. Hindi manager. Hindi supervisor. Kundi ang presidente mismo ng kumpanya.
Doon nawala ang ngiti ni Arman. Iyong ngiting matagal na niyang ginagamit para pagtakpan ang katamaran niya. Iyong ngiting kunwari ay walang malisya, pero laging may kasunod na dahilan, lusot, at pag-arte na para bang siya lagi ang biktima ng mabibigat na trabaho. Kilala siya sa opisina bilang taong laging may paliwanag sa lahat. Kapag late, trapik daw. Kapag kulang ang output, nag-hang daw ang system. Kapag may naiwang task, hindi raw malinaw ang utos. Kapag may meeting na hindi nadaluhan, bigla raw sumama ang pakiramdam. At dahil mahusay siyang magmukhang maamo, maraming beses siyang nakalusot. Maraming beses niyang naipasa sa iba ang trabaho niya. Maraming beses niyang napaniwala ang mga bagong empleyado na siya ay api lang at hindi tamad. Kaya nang marinig niya ang boses na tumawag ng buong pangalan niya mula sa dulo ng opisina, parang may humigpit agad sa dibdib niya. “Arman Dela Cruz.” Hindi malakas ang tawag. Pero sa katahimikan ng floor, parang iyon lang ang tunog na natira.
EPISODE 2: ANG LALAKING LAGING MAY DAHILAN
Matagal nang problema si Arman sa departamento. Hindi dahil mahina siya, kundi dahil ayaw niyang magsumikap kapag puwede namang idaan sa dahilan. Habang ang iba ay tahimik na nag-o-overtime, siya ang unang mawawala sa oras ng rush. Habang ang mga kasama niya ay nag-aayos ng reports, siya ang nakaupo sa pantry, may hawak na kape, may kuwentong nakahanda kung bakit siya ulit nahuli sa deadline. Laging may emergency sa bahay. Laging may biglang sakit. Laging may kamag-anak na kailangang samahan. At kapag nakikita niyang may naiirita na, saka niya ilalabas ang malambot na mukha at boses na parang inosenteng wala namang ginagawang masama. “Pasensya na, babawi ako.” “Hindi ko naman sinasadya.” “Alam n’yo naman ang sitwasyon ko.” Ilang ulit na iyong narinig ng lahat kaya halos kabisado na nila.
Pero may mas masakit sa katamaran kaysa sa kawalan ng ambag. Ang pang-aabuso sa sipag ng iba. Dahil sa bawat dahilan ni Arman, may ibang sumasalo. Si Liza ang napupuyat para tapusin ang presentation na dapat sa kanya. Si Noel ang nag-aayos ng errors sa report na ipinasa niyang kulang-kulang. Si Mina ang humaharap sa galit ng kliyente kapag nawawala siya sa meeting. At sa tuwing napapansin ng boss ang gulo, lagi siyang may bagong kuwento, bagong paliwanag, bagong mukha ng kabaitan. Kaya habang tumatagal, hindi na galit lang ang nararamdaman ng mga katrabaho niya. Pagod na. Pagod sa lalaking laging may dahilan at laging may mukhang inosente sa tuwing sisingilin siya sa responsibilidad. Kaya nang makita nilang ang presidente mismo ang naglalakad papunta sa aisle, walang kumilos. Parang alam ng lahat na sa wakas, may darating na hindi kayang paikutin ng ngiti.
EPISODE 3: ANG TAWAG NA HINDI NIYA INAASAHAN
Huminto ang presidente sa ilang hakbang sa harap niya. Bata pa itong tingnan kumpara sa inaasahan ng karamihan, pero mabigat ang tindig. Hindi ito sumigaw. Hindi ito nagtaas ng boses. Lalong nakakatakot. Sa likod niya, nakatayo ang ilan sa management na tahimik lang, tila ayaw sirain ang sandaling iyon. “Ikaw si Arman?” tanong ng presidente, kahit malinaw namang alam na nito ang sagot. Tumango si Arman. Pilit siyang ngumiti. Iyong parehong ngiting dati niyang pinambabalot sa lahat ng lusot niya. “Sir, gusto ko sanang magpaliwanag—” Hindi pa niya natatapos ang pangungusap, itinaas lang ng presidente ang isang kamay. Tumigil siya. Sa paligid, may mga empleyadong bahagyang lumabas mula sa cubicle nila, hindi na maitago ang pagkamangha. Hindi naman araw-araw bumababa sa floor ang presidente. At lalo nang hindi ito basta tumatawag ng pangalan sa gitna ng opisina.
“Marami kang paliwanag,” sabi ng presidente. “Narinig ko na.” Nanginginig na ang mga daliri ni Arman, pero pilit pa rin niyang pinanatili ang anyo ng pagkaawa sa sarili. “Sir, may pinagdadaanan lang po ako.” Doon unang lumalim ang tingin ng presidente. Hindi galit. Mas mabigat pa. Parang sawang-sawa na sa kasinungalingan ng taong nasa harap niya. “May pinagdadaanan din ang mga taong sumasalo sa trabaho mo,” sagot nito. Tahimik ang buong floor. Pati ang ingay ng keyboard, nawala. “May sakit din ang iba pero pumapasok.” “May pamilya rin ang iba pero tinatapos ang responsibilidad.” “May problema rin ang iba pero hindi nila ipinapasa sa katabi nila.” Sa bawat salitang binitiwan, unti-unting nawawala ang natitirang lakas ni Arman. Dahil iyon ang unang beses na may nagsabi sa kanya ng mga bagay na matagal nang alam ng lahat pero walang nagsasalita nang direkta.
EPISODE 4: ANG KATOTOHANANG NASA LOOB PALA NG MGA PAPEL
Akala ni Arman, hanggang sermon lang. Akala niya, kagaya ng dati, makakagawa pa siya ng paraan para bumango ulit ang pangalan niya. Hindi niya alam na ilang linggo na pala siyang minamasdan. Na ang presidente, sa utos ng board, ay nagpapasuri ng internal performance dahil sunod-sunod ang reklamo ng mga kliyente at pagbagal ng team. At nang himayin ang trabaho, lumitaw ang pangalang paulit-ulit na nakakabit sa mga delay, sa absences, sa mga task na ipinasa sa iba, at sa mga report na pinirmahan niya pero hindi siya ang tunay na gumawa. May hawak na folder ang isa sa managers sa likod. Dahan-dahan itong iniabot sa presidente. Hindi iyon winasiwas sa mukha ni Arman. Hindi kailangan. Isang tingin lang sa makapal na dokumentong iyon, nanlamig na siya.
“Alam mo kung bakit kita tinawag dito sa harap ng lahat?” tanong ng presidente. Hindi nakasagot si Arman. Basa na ang mga mata niya. “Dahil sa harap ng lahat ka rin madalas magmukhang mabait habang may ibang nasisira dahil sa ’yo.” Napayuko ang ilang empleyado, hindi dahil sa hiya, kundi dahil sa tinding tama ng salitang iyon. Totoo. Sa harap ng lahat, si Arman ang laging mukhang kawawa. Sa likod noon, may mga taong napapagalitan, napupuyat, at nasisiraan ng reputasyon. “Mina was almost written up because of your missed client deck.” “Noel covered your data errors three times.” “Liza stayed until midnight for a report you claimed you submitted.” Isa-isa iyong binanggit ng presidente, walang taas ng boses, pero bawat pangalan ay parang bato sa dibdib ni Arman. Doon tuluyang nabasag ang inosenteng mukha niya. Hindi na siya makatingin. Hindi na siya makapagtago. At sa unang pagkakataon, wala siyang mahanap na dahilan na hindi agad mawawasak ng katotohanan.
EPISODE 5: ANG PAGBAGSAK NG NGITING MATAGAL NANG PEKE
Doon siya tuluyang napaiyak. Sa gitna ng opisina, sa pagitan ng mga cubicle at mga matang matagal nang nakakita sa mga palabas niya, bumigay si Arman. Hindi na siya nakatayo nang tuwid. Halos matumba ang balikat niya sa bigat ng kahihiyan. Akala siguro niya noon, sapat na ang maamong mukha para pagtakpan ang ugaling hindi marunong managot. Akala niya, habang may ngiti at dahilan, may maniniwala at may sasalo. Pero hindi pala habang-buhay kayang linlangin ng inosenteng anyo ang mga taong pagod na sa katamaran. At higit sa lahat, hindi nito kayang linlangin ang isang lider na mas mahalaga ang hustisya kaysa porma. “Hindi kita tinawag para ipahiya,” sabi ng presidente. “Tinawag kita para tumigil ka.” Iyon ang pinakamasakit. Dahil hindi siya winasak ng sigaw. Kundi ng katotohanang matagal na palang malinaw sa lahat.
Walang nagsalita agad nang tumulo ang luha ni Arman. Sa paligid, ang mga katrabaho niyang dati niyang napapagod ay nakatingin lang. Walang saya sa mukha nila. Wala ring awa na mabilis ibigay. Pagod lang, at kaunting ginhawa na sa wakas, may nagsabi rin ng totoo. “From this day forward,” dugtong ng presidente, “either you work honestly, or you leave honestly. Wala nang dahilan. Wala nang paawa. Wala nang ngiti na walang laman.” Tumama iyon nang diretso. Dahil sa unang pagkakataon, may taong hindi nagpauto sa anyong maamo niya. Nang umalis ang presidente at bumalik ang ugong ng opisina, naiwan si Arman sa aisle, luhaan, tahimik, at ubos ang dating kumpiyansang sandalan niya noon. At sa harap ng mga cubicle, sa ilalim ng maputing ilaw ng opisinang dati niyang ginawang entablado ng palusot, doon nagtapos ang lumang bersiyon niya. Dahil may mga tawag palang isang beses mo lang maririnig, pero sapat na para itigil ang ngiti mong matagal nang hindi naman totoo. Kung tumama sa puso mo ang kuwentong ito, ibahagi mo ang post na ito sa iyong friends and family.
MGA ARAL SA BUHAY:
- Ang kabaitan sa mukha ay walang halaga kung ang gawa mo ay pabigat sa iba.
- Ang taong laging may dahilan ay darating din sa puntong wala nang mapagtataguan.
- Hindi lahat ng tahimik ay walang nakikita; minsan, pinapabayaan ka lang hanggang mahuli ka ng sarili mong ginawa.
- Ang responsibilidad na ipinapasa mo sa iba ay unti-unting sisira rin sa pangalan mo.
- Mas mabuting aminin ang pagkukulang at magbago kaysa magtago sa inosenteng ngiti na wala namang katapatan.
