EPISODE 1: ANG TAWAG SA GITNA NG DILIM
Hindi na maalala ni Dr. Mateo kung kailan nagsimulang tumigas ang puso niya. Ang alam lang niya, gabing-gabi na, hawak niya ang baso ng malamig na kape, habang ang telepono sa tabi ng mesa ay tumunog na naman na parang may kumakatok mula sa kabilang mundo.
“Doc,” hingal na boses ng lalaki sa linya. “Pakiusap. Ang anak ko po. Hindi na po makahinga nang maayos.”
Napapikit si Dr. Mateo.
Sa boses pa lang, alam na niya.
Isa na namang bahay na malayo. Isa na namang batang dinadala sa kanya kapag huli na. Isa na namang pamilyang umaasang kaya niyang pigilan ang bagay na madalas hindi na mapipigilan ng kahit anong gamot.
“Ilang araw nang may lagnat?” tanong niya.
“Tatlo po. Tapos naninigas po siya ngayon.”
Nanigas.
Tumigil ang kamay ng doktor.
Tiningnan niya ang lumang rosaryo sa ibabaw ng aparador. Matagal na iyong hindi nahahawakan. Regalo iyon ng asawa niyang si Clara bago ito namatay. Noon, kapag may pasyenteng delikado, humahawak pa siya roon. Ngayon, nakatingin na lang siya na parang bagay iyon mula sa buhay na hindi na kanya.
“Pupunta ako,” sabi niya.
Pagbaba niya ng telepono, nakita niya ang anak niyang si Gabriel sa pintuan. Labing siyam na taong gulang. Payat. Tahimik. May hawak na maliit na prayer book.
“Sasama po ako, Tay.”
Umiling si Dr. Mateo.
“Matulog ka na.”
“Gusto ko pong sumama.”
Tiningnan niya ang anak. “Hindi simbahan ang pupuntahan ko, Gab. Bahay ng batang may sakit.”
“Alam ko po.”
“Walang misa roon. Walang himala.”
Hindi sumagot si Gabriel.
Iyon ang ikinaiinis ni Dr. Mateo. Hindi nito ipinaglalaban ang pananampalataya sa sigaw. Mas masakit, dinadala nito sa katahimikan.
Sa huli, kinuha niya ang bag ng gamot.
“Sige,” sabi niya. “Pero huwag kang mangangaral sa daan.”
Sumunod si Gabriel.
Sa labas, madilim ang kalsada.
At sa loob ni Dr. Mateo, mas madilim pa.
EPISODE 2: ANG ANAK NA NANINIWALA PA RIN
Mahaba ang biyahe papunta sa baryo.
Maulan. Maputik. Tahimik ang paligid maliban sa tunog ng gulong sa lubak at mahinang dasal ni Gabriel sa tabi niya.
“Tigilan mo muna ’yan,” sabi ni Dr. Mateo.
Tumigil ang anak.
“Pasensya na po.”
Hindi dapat siya nainis. Pero nainis siya. Dahil sa bawat bulong ni Gabriel, naaalala niya ang dating sarili—ang doktor na naniniwalang may dahilan ang lahat, na ang sakit ay may kahulugan, na ang kamatayan ay hindi katapusan.
Pagkatapos namatay si Clara.
Pagkatapos namatay ang mga batang hindi niya nailigtas.
Pagkatapos niyang sabihin sa napakaraming magulang na “ginawa natin ang lahat,” kahit alam niyang kulang ang lahat kapag oras na ang kalaban.
“Tay,” sabi ni Gabriel pagkaraan ng ilang minuto.
“Ano?”
“Bakit ayaw n’yo po akong pumasok sa seminaryo?”
Humikpit ang hawak ni Dr. Mateo sa manibela.
“Hindi ito ang oras.”
“Kailan po ang oras?”
Hindi siya sumagot.
Minsan, ang anak ang nagtatanong ng bagay na matagal mo nang iniiwasan.
“Dahil sayang ka,” sabi niya sa huli. “Matalino ka. Puwede kang maging doktor. Puwede kang tumulong sa totoong paraan.”
“Totoo rin po ang pagtulong ng pari.”
Napatawa siya nang mapait.
“Sa dasal?”
“Opo,” sagot ni Gabriel. “Minsan po, iyon na lang ang natitira.”
Doon siya natahimik.
Dahil iyon ang ayaw niyang marinig.
Na may mga sandaling wala nang magagawa ang kanyang kamay.
Na may mga oras na ang siyensya ay nakatayo lang sa gilid ng kama, habang ang oras ay unti-unting kumukuha ng hininga.
At sa ganoong sandali, ang anak niyang gusto niyang itulak palayo sa altar ay maaaring mas handa kaysa sa kanya.
EPISODE 3: ANG SANGGOL SA LAMANGAN NG ORAS
Pagdating nila sa kubo, sinalubong sila ng ama ng bata.
Basang-basa ito sa ulan. Nanginginig. Walang tsinelas sa isang paa.
“Doc,” sabi nito, halos lumuhod. “Pakiusap.”
Pumasok si Dr. Mateo.
Sa loob, may lamparang mahina ang ilaw. Sa banig, nakahiga ang sanggol. Maliit. Maputla. Naninigas ang katawan. Ang ina, nakayuko sa tabi, hindi na umiiyak nang malakas. Iyon ang mas masakit. Umiiyak na ito mula loob.
Nilapitan ni Dr. Mateo ang bata.
Tiningnan ang panga. Ang kamay. Ang paghinga.
Alam niya agad.
Huli na.
Hindi niya sinabi. Hindi pa.
Binuksan niya ang bag. Naglabas ng gamot. Nagbigay ng kailangan. Gumalaw ang kamay niya nang mabilis, sanay, eksakto. Pero sa loob niya, may boses na nagsasabing alam mo na.
“Doc,” tanong ng ina, “gagaling po ba siya?”
Tumigil ang buong kubo.
Doon kinamuhian ni Dr. Mateo ang sarili niya.
Hindi dahil wala siyang alam.
Kundi dahil sobra ang alam niya.
Alam niya ang tsansa. Alam niya ang mga sintomas. Alam niya ang katawan kapag unti-unti nang sumusuko. Alam niya ang mukha ng kamatayang papalapit habang ang pamilya ay nakahawak pa sa salitang “baka.”
“Gagawin ko ang kaya ko,” sabi niya.
Hindi iyon kasinungalingan.
Pero hindi rin iyon buong katotohanan.
Sa gilid, lumuhod si Gabriel. Hindi ito umagaw ng eksena. Hindi ito nagsalita agad. Hinawakan lang nito ang kamay ng ama ng bata.
“Pwede po ba akong magdasal?” tanong niya.
Tiningnan siya ni Dr. Mateo.
Gusto niyang pigilan.
Pero nakita niya ang mukha ng magulang.
Hindi sila naghahanap ng debate.
Naghahanap sila ng kahit anong hahawakan.
EPISODE 4: ANG DASAL NA HINDI GAMOT
Nagdasal si Gabriel.
Mahina.
Walang palabas. Walang sigaw. Walang pangakong gagaling ang bata. Wala siyang sinabing himala. Ang sinabi lang niya ay pag-ibig, awa, lakas, at kapayapaang hindi maintindihan pero inaasam ng pusong wasak.
Si Dr. Mateo, nakatayo sa tabi, hawak ang maliit na pulso ng sanggol.
Mahina.
Mas mahina.
Sa bawat tibok, parang may bumabalik sa kanya.
Si Clara sa hospital bed.
Ang unang batang namatay sa kanyang klinika.
Ang matandang humawak sa kamay niya at nagsabing, “Salamat, Doc,” kahit hindi niya ito nailigtas.
Salamat.
Bakit nagpapasalamat ang tao kahit talo?
Bakit naghahanap pa ng Diyos ang tao kahit umiiyak?
Bakit may anak siyang naniniwala pa rin sa mundong paulit-ulit na dinudurog ang mga walang laban?
“Tay,” bulong ni Gabriel.
Napatingin siya.
“Pwede po ba siyang basbasan?”
“Gabriel…”
“Hindi para palitan ang gamot,” mabilis nitong sabi. “Para hindi sila mag-isa.”
Hindi sila mag-isa.
Doon parang may nabasag sa loob ni Dr. Mateo.
Matagal na pala niyang inakalang ang tungkulin niya ay magligtas lamang. Kapag hindi niya nailigtas, talo siya. Kapag may namatay, wala siyang silbi. Kaya unti-unti niyang isinara ang puso niya, dahil mas madaling maging malamig kaysa paulit-ulit na masaktan.
Pero habang tinitingnan niya ang sanggol, ang magulang, at ang anak niyang lumuluhod sa putik ng kubo, naintindihan niya ang isang bagay.
Hindi lahat ng pagpunta sa maysakit ay para pigilan ang kamatayan.
Minsan, para samahan ang buhay hanggang sa huli.
Tumango siya.
“Sige,” sabi niya.
At sa unang pagkakataon matapos ang maraming taon, siya mismo ang yumuko.
Hindi bilang doktor na talo.
Kundi bilang taong sa wakas ay umaming hindi niya hawak ang lahat.
EPISODE 5: ANG ORAS NA NAGTURO NG PANANAMPALATAYA
Namatay ang sanggol bago mag-umaga.
Tahimik.
Sa bisig ng ina.
Habang hawak ng ama ang kamay nito.
Habang si Gabriel ay nakaluhod pa rin.
Habang si Dr. Mateo ay nakatayo sa tabi, walang masabing salita na makakapagpabalik ng hininga.
Ang ina ang unang nagsalita.
“Salamat, Doc.”
Napatingin siya.
Gusto niyang sabihin, “Wala akong nagawa.”
Pero bago pa niya iyon mabigkas, hinawakan ng babae ang kamay niya.
“Dumating po kayo.”
Dumating.
Iyon pala ang minsan ay sapat kapag wala nang kayang manalo laban sa oras.
Paglabas nila ng kubo, nagsisimula nang lumiwanag ang langit. Basa ang lupa. Mabigat ang hangin. Ngunit sa malayo, may manok na tumilaok, parang may buhay pa ring nagpupumilit magsimula kahit may kamatayang katatapos lang dumaan.
Sa biyahe pauwi, hindi nagsalita si Dr. Mateo nang matagal.
Si Gabriel, tahimik din.
Sa wakas, sinabi ng doktor, “Kung tutuloy ka sa seminaryo…”
Napalingon ang anak.
Huminga siya nang malalim.
“…hindi na kita pipigilan.”
Hindi agad nakasagot si Gabriel.
“Tay…”
“Hindi ko pa alam kung naniniwala ako gaya mo,” sabi ni Dr. Mateo. “Hindi ko alam kung kaya ko pang bumalik sa dati. Pero kagabi, naintindihan ko na hindi kabaligtaran ng gamot ang pananampalataya.”
Tumigil ang boses niya.
“Pareho lang silang paraan para hindi iwan ang tao sa sakit.”
Tumulo ang luha ni Gabriel, pero ngumiti ito.
Pagdating nila sa bahay, dumiretso si Dr. Mateo sa aparador.
Kinuha niya ang lumang rosaryo ni Clara.
Matagal niya itong tinitigan.
Hindi siya biglang naging banal. Hindi biglang nawala ang duda. Hindi naging magaan ang lahat ng namatay sa kanyang alaala.
Pero hinawakan niya iyon.
At minsan, sapat na ang unang hawak para magsimula muli.
Sa labas, sumisikat ang araw.
At sa puso ng doktor na matagal nang pagod, may maliit na liwanag na bumalik.
Hindi malakas.
Hindi sigurado.
Pero buhay.
MGA ARAL SA BUHAY
- Ang siyensya at pananampalataya ay hindi kailangang maging magkalaban. May mga pagkakataong ang gamot ay gumagamot sa katawan, habang ang pananalig ay umaalalay sa pusong natatakot at nasasaktan.
- Hindi lahat ng pagtulong ay nagtatapos sa tagumpay na nakikita ng mata. Minsan, ang pinakamahalagang tulong ay ang pagdating, pakikinig, paghawak sa kamay, at hindi pag-iwan sa taong naghihirap.
- Ang pagkawala ng pananampalataya ay maaaring mangyari sa taong napagod sa sakit at kamatayan. Ngunit may mga sandaling ang pag-ibig at awa ay kayang magbukas muli ng pusong matagal nang nagsara.
- Ang magulang at anak ay maaaring magkaiba ng paniniwala, pangarap, at landas, pero maaari pa rin silang magtagpo sa respeto, pagmamahal, at pag-unawa.
- Ang oras ay hindi natin kontrolado. Kaya habang may panahon pa, piliin nating magmahal, tumulong, magpatawad, at samahan ang mga taong nangangailangan sa atin.
Kung naantig ka sa kuwentong ito, ibahagi ang post na ito sa iyong mga kaibigan at pamilya upang mas marami ang makaalala na hindi lahat ng sugat ay napapagaling ng gamot lamang; minsan, kailangan din ng pag-ibig, presensya, at pananampalatayang hindi sumusuko.
