SINIGAWAN NG NARS ANG MAHIRAP NA TATAY NA AYAW BITAWAN ANG LUMANG RESIBO—PERO NANG LUMABAS ANG RESULTA NG LUMANG TEST, NABALIGTAD ANG BUONG MEDICAL RECORD!
EPISODE 1: ANG RESIBONG AYAW NIYANG BITAWAN
Maagang pumila sa records section ng San Gabriel Provincial Hospital si Mang Isko Ramirez, isang animnapu’t tatlong taong gulang na magsasaka. Kupas ang kaniyang damit, punit ang tsinelas, at mahigpit niyang hawak ang isang lumang resibong halos burado na ang tinta.
Nais niyang makuha ang resulta ng laboratory test na isinagawa sa kaniyang anak na si Liza dalawampu’t apat na taon na ang nakalipas.
Pitong taong gulang pa lamang si Liza nang ma-diagnose siyang may bihirang sakit sa dugo. Mula noon, paulit-ulit siyang ginagamot, dinadala sa ospital, at pinagbawalang gawin ang maraming bagay. Ngayon, malubha ang kaniyang kondisyon at nakatakdang sumailalim sa isang mapanganib na treatment.
Ngunit bago pumirma sa consent form, nais ni Mang Isko na makita ang orihinal na test result.
“Ma’am, narito po ang resibo,” sabi niya kay Nurse Belinda. “Nakasulat po rito na may confirmatory test na binayaran noon.”
Mabilis itong tiningnan ng nars.
“Wala na sa system ang ganiyang kalumang record. Umuwi na kayo.”
“Pakiusap po. Baka nasa archive.”
“Sinabi nang wala!” sigaw ng nars. “Hindi sapat ang lumang resibo para guluhin ninyo ang buong records office!”
Napatingin ang mga pasyenteng nakapila. Napayuko si Mang Isko habang pinipigilan ang pagluha.
“Hindi po ako nanggugulo. Buhay ng anak ko ang nakataya.”
Tinangka ng nars na kunin ang resibo, ngunit agad itong inilapit ng matanda sa kaniyang dibdib.
“Hindi ko po ito bibitawan. Dalawampu’t apat na taon ko itong iningatan.”
“Baka naman ginawa ninyo lang iyan para makakuha ng libreng serbisyo!” paratang ni Nurse Belinda.
Bago pa siya mapaalis ng guwardiya, dumating si Dr. Rafael Mendoza, ang bagong medical director. Narinig niya ang sigawan at hiniling na makita ang resibo.
Nabasa niya ang lumang laboratory control number at napansin ang nakasulat na “Confirmatory Hemoglobin Test—Result Pending.”
“Nasaan ang resulta nito?” tanong niya.
“Wala po sa kasalukuyang chart,” sagot ng nars.
Tumingin ang doktor kay Mang Isko.
“Kung binayaran at isinagawa ang test, dapat may resulta. Hahanapin natin iyon bago ipagpatuloy ang treatment ng anak ninyo.”
Biglang nawala ang tapang ni Nurse Belinda.
EPISODE 2: ANG PANGALANG NASA DALAWANG CHART
Dinala si Mang Isko sa medical archive. Kasama nila si Dr. Rafael, isang pathologist, at ang records custodian na si Mrs. Pilar.
Nang ilagay sa computer ang pangalan ni Liza Ramirez, lumabas ang diagnosis na minana niya umano sa kaniyang ina ang isang malubhang blood disorder. Ngunit patay na ang ina ni Liza, at wala itong kasaysayan ng ganoong sakit.
“Hindi po nagkasakit nang ganito ang asawa ko,” paliwanag ni Mang Isko. “Kaya noon pa man, humingi ako ng pangalawang test.”
Iyon ang dahilan kung bakit niya binayaran ang confirmatory examination kahit kinailangan niyang ibenta ang kanilang kalabaw.
Binuksan ni Mrs. Pilar ang lumang ledger. Natagpuan nila ang control number sa resibo, ngunit ibang pangalan ang nakasulat sa tabi nito: Elisa Ramirez.
“Hindi Liza?” tanong ni Dr. Rafael.
Umiling ang records custodian.
May dalawang batang pasyente palang na-admit sa araw na iyon. Magkapareho ang kanilang apelyido, magkalapit ang edad, at halos magkatunog ang mga pangalan—Liza Ramirez at Elisa Ramirez.
Sinuri nila ang admission numbers. Ang resultang nakalagay sa chart ni Liza ay may admission number ni Elisa.
Ibig sabihin, maaaring napagpalit ang kanilang medical records.
“Kung nagkamali ang pagkakabit ng resulta, bakit hindi ito nakita?” tanong ng doktor.
Binuksan ni Mrs. Pilar ang isang karton ng mga lumang dokumentong hindi pa naisama sa digital system. Naroon ang ilang laboratory transmittal sheets mula sa lumang gusali.
May isang sobre na nakapangalan kay Liza. Hindi iyon nabuksan at may tatak na “RETURNED TO RECORDS—PATIENT CHART NOT FOUND.”
Nanginginig ang mga kamay ni Mang Isko.
“Iyan po ba ang matagal kong hinahanap?”
Bago ito buksan, ipinatawag ni Dr. Rafael ang hospital legal officer at sinigurong maayos na maitatalaga ang bawat dokumento.
Samantala, tumawag mula sa ward ang kasalukuyang doktor ni Liza. Kailangan nang simulan ang mapanganib na treatment sa loob ng ilang oras.
“Walang gagawing irreversible procedure,” mariing utos ni Dr. Rafael, “hangga’t hindi natin napapatunayan kung tama ang kaniyang diagnosis.”
EPISODE 3: ANG RESULTANG DALAWAMPU’T APAT NA TAONG NAWALA
Sa harap ng hospital committee, binuksan ang selyadong sobre. Nasa loob ang orihinal na confirmatory laboratory report ni Liza.
Negatibo siya sa sakit na dalawampu’t apat na taon nang nakalagay sa kaniyang medical record.
Napatakip ng bibig si Nurse Belinda. Napaupo naman si Mang Isko at napaiyak.
“Kung wala siyang ganoong sakit, ano ang totoong karamdaman niya?” tanong niya.
Agad na kumuha ng bagong blood sample ang mga doktor. Sinuri rin nila ang lahat ng gamot na ibinigay kay Liza sa loob ng maraming taon.
Lumabas na ang kasalukuyang komplikasyon niya ay maaaring dulot ng matagal na paggamit ng gamot na hindi naman pala angkop sa tunay niyang kondisyon. Ang kaniyang mga sintomas ay tumutugma sa ibang sakit na mas madaling kontrolin kung tama ang paggamot.
Ngunit may mas masakit pang natuklasan.
Ang lumang positibong test result na inilagay sa chart ni Liza ay tunay na pag-aari ni Elisa Ramirez.
Hinanap ng ospital si Elisa. Napag-alamang ilang taon siyang pinauuwi noon dahil sinasabing normal ang kaniyang resulta. Lumala ang kaniyang karamdaman bago siya nabigyan ng tamang diagnosis sa ibang ospital.
Dalawang bata ang naapektuhan ng isang pagkakamali.
Ang isa ay ginamot sa sakit na wala siya.
Ang isa naman ay hindi agad nagamot sa sakit na mayroon siya.
Natuklasan ding may correction memo na ginawa ang dating laboratory technician matapos mapansin ang maling admission numbers. Ngunit hindi iyon naisama sa mga chart.
Nakatago lamang ang memo sa isang lumang logbook.
Nakasulat doon: “Possible interchange of Liza Ramirez and Elisa Ramirez results. Records office notified.”
Tumingin si Dr. Rafael kay Nurse Belinda.
“Bakit wala ito sa chart?”
Nanginginig na sumagot ang nars.
“May ipinag-utos po sa aming huwag nang buksan ang lumang kaso. Makakasira raw po iyon sa pangalan ng ospital.”
EPISODE 4: ANG KATOTOHANANG ITINAGO NG OSPITAL
Iniutos ni Dr. Rafael ang agarang internal investigation. Natuklasang ang dating records supervisor ay gumawa ng bagong summary sheet para matakpan ang pagkakapalit ng resulta.
Sa halip na tawagan ang dalawang pamilya at itama ang mga chart, minarkahan niya ang correction memo bilang “unverified.”
May mga pirma rin ang ilang dating administrador na nagpapatunay na alam nila ang insidente. Natakot silang maharap sa kaso at mawalan ng accreditation ang ospital.
“Mas pinili nilang protektahan ang pangalan ng institusyon kaysa ang buhay ng mga pasyente,” sabi ng legal officer.
Inamin ni Nurse Belinda na nakita niya ang lumang resibo ni Mang Isko noong una itong bumalik sampung taon na ang nakalipas. Ngunit sinabihan siya ng supervisor na paalisin ang matanda kapag nagtanong itong muli.
“Patawarin ninyo po ako,” umiiyak niyang sabi kay Mang Isko. “Alam kong may hinahanap kayo, pero natakot akong mawalan ng trabaho.”
Hindi agad nakapagsalita ang matanda.
“Tuwing pumupunta ako rito, tinatawag ninyo akong makulit at sinungaling,” mahina niyang sabi. “Hindi ninyo alam kung ilang gabi kong pinanood ang anak kong manghina habang iniisip kong kasalanan kong ipinanganak siyang may sakit.”
Napayuko ang nars.
Itinigil ang maling treatment at binigyan si Liza ng angkop na gamutan ayon sa bagong pagsusuri. Sa loob ng ilang linggo, bumuti ang kaniyang kondisyon.
Nakipag-ugnayan din ang ospital kay Elisa at inalok siya ng kumpletong pagsusuri at pangmatagalang suporta.
Sinuspinde ang mga empleyadong sangkot sa pagtatago ng records. Isinumite rin sa Department of Health at sa mga awtoridad ang lahat ng dokumento para sa hiwalay na imbestigasyon.
Ngunit para kay Mang Isko, walang parusang makapagbabalik sa mga panahong nawala sa kaniyang anak.
EPISODE 5: ANG PAPEL NA NAGBALIK NG BUHAY
Makalipas ang ilang buwan, nakalakad muli nang walang alalay si Liza. Hindi pa lubos ang kaniyang paggaling, ngunit malinaw na tumutugon siya sa tamang treatment.
Dinala siya ni Mang Isko sa records office upang makita ang naitama niyang medical chart.
Sa unang pahina ay nakasulat ang malinaw na pahayag: “Previous diagnosis withdrawn due to confirmed historical record mismatch.”
Mahigpit na niyakap ni Liza ang ama.
“Tay, bakit itinago mo ang resibo nang ganoon katagal?”
Ngumiti ang matanda habang pinupunasan ang luha.
“Iyon lang ang patunay kong hindi ako nagkamali ng alaala. Alam kong may test na hindi nila ipinakita sa atin.”
Para mabayaran ang pagsusuring iyon, ipinagbili niya ang tanging kalabaw na gamit nila sa bukid. Maraming taon siyang sinisi ng mga kamag-anak dahil wala raw napala ang kaniyang sakripisyo.
Ngunit ang resibong kapalit ng kalabaw ang naging susi sa tunay na diagnosis ng kaniyang anak.
Binago ng ospital ang sistema nito. Lahat ng lumang laboratory results ay isinailalim sa audit. Gumamit din sila ng dalawang patient identifiers upang maiwasang mapagpalit ang mga pasyenteng magkapangalan.
Naglagay sila ng Patient Records Assistance Desk para sa matatanda at mga pamilyang nahihirapang kumuha ng dokumento. Ipinagbawal din ang pagtataboy sa sinumang humihingi ng medical record nang hindi muna sinusuri ang kaniyang pagkakakilanlan at mga patunay.
Personal na humingi ng tawad si Nurse Belinda kay Liza.
“Hindi sapat ang tawad ko,” sabi niya. “Pero sisiguraduhin kong wala nang ibang pasyenteng tatawaging makulit dahil lamang ipinaglalaban niya ang kaniyang record.”
Inilagay ni Mang Isko ang lumang resibo sa bagong plastic envelope. Hindi na niya kailangang hawakan iyon araw-araw, ngunit hindi niya ito itinapon.
Paalala iyon ng lahat ng sakripisyong ginawa niya para sa anak.
Kupas ang tinta, gusot ang papel, at halos hindi na mabasa ang halaga. Ngunit ang resibong pinagtawanan at gustong agawin sa kaniya ang nagpatunay na isinagawa ang nawawalang test.
Nabago nito ang medical record, nailigtas ang kaniyang anak mula sa maling treatment, at inilantad ang katotohanang matagal na itinago upang protektahan ang pangalan ng ospital.
Minsan, ang pinakamahalagang ebidensiya ay hindi makikita sa mamahaling makina.
Hawak lamang ito ng isang mahirap na ama na tumangging bitawan ang pag-asang matagal nang hindi pinakinggan ng iba.
MGA ARAL SA BUHAY
- Ingatan ang mga medical receipt, laboratory request, reseta, at resulta. Maaaring kailanganin ang mga ito upang mapatunayan ang kasaysayan ng paggamot.
- May karapatan ang pasyente na humingi at suriin ang kaniyang medical records sa tamang proseso.
- Ang magkaparehong pangalan ay maaaring magdulot ng mapanganib na pagkakamali. Mahalagang gamitin ang buong pangalan, kapanganakan, at hospital number sa pagkilala sa pasyente.
- Hindi dapat itago ang medical error upang protektahan ang reputasyon ng isang institusyon. Ang kaligtasan at kapakanan ng pasyente ang dapat unahin.
- Huwag maliitin ang reklamo ng isang magulang. Maaaring ang kaniyang alaala at lumang dokumento ang tanging susi sa katotohanan.
Kung naantig kayo sa kuwento ni Mang Isko at Liza, ibahagi ang post na ito sa inyong mga kaibigan at pamilya. Ipaalala natin sa lahat na ingatan ang kanilang medical records, magtanong kapag may hindi malinaw, at huwag maliitin ang magulang na patuloy na lumalaban para sa buhay at kalusugan ng kaniyang anak.
