“LUMABAS NA PO KAYO, TATAY. HINDI PUWEDENG GAMITIN ANG GANYANG ID DITO.”
Iyon ang sinabi ng security staff habang hawak niya sa dalawang daliri ang kupas kong press ID na para bang wala iyong halaga.
Animnapu’t siyam na taong gulang na ako noon.
Ako si Arturo Villanueva.
Mahigit tatlumpung taon akong nagtrabaho bilang mamamahayag sa radyo, pero matagal na akong nagretiro. Ang dating malinaw na larawan sa ID ko ay halos hindi na makita. Kupas na rin ang pangalan ng istasyon at gasgas na ang plastik na lalagyan.
“May appointment po ako,” sabi ko.
“Kanino?”
“Kay Mr. Lorenzo.”
Napatawa ang isang batang staff.
“Sir Lorenzo? May-ari po ng buong network iyon.”
Tumango ako.
“Alam ko.”
Nagtinginan sila.
“May confirmation po ba kayo?”
Wala akong smartphone. Wala rin akong printed invitation.
Isang maliit na papel lang ang dala ko kung saan nakasulat ang address ng studio.
“Puwede n’yo bang tawagan ang opisina niya?”
Umiling ang guwardiya.
“Maraming nagpapanggap na kakilala ni Sir.”
Masakit ang sinabi niya, pero hindi ako nagalit.
Inabot ko muli ang ID.
“Paki-check na lang po ang pangalan ko.”
Pero itinuro niya ang pinto.
“Tatay, huwag na po tayong gumawa ng eksena.”
Hindi ko alam noon na ilang minuto lang ang lilipas bago ang mismong may-ari ng istasyon ang tatakbo palabas ng kanyang opisina dahil sa kupas na ID na gusto nilang itapon.
Hindi ako pumunta roon para humingi ng trabaho.
Hindi rin ako naghahanap ng pera.
Tatlong araw bago iyon, may sulat akong natanggap.
“Sir Arturo, nais po naming makausap kayo tungkol sa lumang archive ng istasyon.”
May pangalan sa ibaba.
Miguel Lorenzo.
Hindi ko kilala ang buong pangalan, pero pamilyar sa akin ang apelyido.
Noong dekada nobenta, reporter ako sa isang maliit na AM station sa probinsya. Hindi malaki ang sahod. Minsan, pamasahe lang ang inuuwi ko.
Pero mahal ko ang trabaho.
Kapag may bagyo, nasa evacuation center ako.
Kapag may sunog, nasa kalsada.
Kapag may magsasakang hindi naririnig, inilalapit ko ang mikropono sa kanya.
May isang batang lalaki noon na madalas tumambay sa labas ng studio.
Payat.
Mahiyain.
At halos araw-araw may dalang lumang notebook.
“Mang Arturo,” tawag niya sa akin.
“Puwede po ba akong manood habang nagbabalita kayo?”
Miguel ang pangalan niya.
Anak siya ng janitor ng istasyon.
Kapag tapos na ang klase niya, doon siya naghihintay sa ama niya.
Minsan, pinapayagan ko siyang umupo sa likod habang nagbabasa ako ng balita.
“Bakit gusto mong manood?” tanong ko noon.
“Sarap po kasing pakinggan kapag may taong nagsasabi ng totoo.”
Napangiti ako.
Hindi ko inakalang makalipas ang napakaraming taon, ang batang iyon pala ang magiging may-ari ng istasyong pilit akong pinapalabas ngayon.
Habang nakatayo ako sa lobby, lumapit ang isang supervisor.
“Ano po ulit ang pangalan ninyo?”
“Arturo Villanueva.”
Kinuha niya ang press ID.
“Teka lang.”
Dinala niya iyon sa reception.
Narinig kong may tinawagan siya.
“Ma’am, may matandang lalaki rito. Arturo Villanueva raw. Lumang press ID lang ang dala.”
Tahimik siya sandali.
Pagkatapos ay biglang nagbago ang mukha niya.
“Ano po?”
Napatingin siya sa akin.
“Sir, sandali lang po.”
Hindi na niya ako tinatawag na “Tatay.”
May dalawang empleyadong lumapit.
Isa sa kanila ay nagbukas ng lumang digital archive sa computer.
“Sir Arturo… kayo po ba iyong dating field reporter ng DZ—?”
Tumango ako.
“Matagal na iyon.”
May ipinakita siyang lumang black-and-white photograph sa monitor.
Ako iyon.
Mas bata.
May mikropono sa kamay.
At sa likod ko, may batang nakasilip mula sa pinto ng studio.
Miguel.
Biglang bumukas ang glass door sa dulo ng hallway.
May lalaking halos nasa limampung taong gulang ang mabilis na naglakad papunta sa amin.
Naka-black polo siya.
Sumunod ang ilang manager.
Akala ko may problema.
Pero paglapit niya sa akin, hindi niya tiningnan ang staff.
Diretso siyang humawak sa kamay ko.
“Sir Arturo?”
Tinitigan ko siya.
“Who are you?”
Ngumiti siya habang nangingilid ang luha.
“Ako po si Miguel.”
At bago pa ako makapagsalita, yumuko ang may-ari ng istasyon at nagmano sa akin.
“Mano po, Sir.”
Biglang natahimik ang buong lobby.
Hindi ko alam ang gagawin ko.
Ang batang dating nakaupo sa sahig ng lumang studio ay nakatayo ngayon sa harap ko bilang may-ari ng isang malaking media network.
“Tumanda ka na,” biro ko.
Napatawa siya habang pinupunasan ang mata.
“Kayo rin po.”
Nagtawanan ang mga tao.
Pero maya-maya, seryoso siyang tumingin sa akin.
“Sir, matagal ko kayong hinahanap.”
“Bakit?”
Dinala niya ako sa conference room.
Sa dingding ay may mga lumang litrato ng istasyon.
Isa roon ang halos pareho sa larawang nakita ko sa monitor.
“Naalala n’yo po ba noong gusto kong tumigil sa pag-aaral?”
Tahimik akong nag-isip.
Unti-unting bumalik ang alaala.
Labing-anim si Miguel noon.
Nagkasakit ang tatay niya.
Gusto niyang magtrabaho na lang para makatulong.
Isang gabi, nadatnan ko siyang umiiyak sa labas ng studio.
“Hindi na ako papasok bukas,” sabi niya noon.
Umupo ako sa tabi niya.
“Kung kailangan mong tumulong sa tatay mo, tumulong ka. Pero huwag mong isara ang pinto ng pangarap mo.”
Binigyan ko siya ng ilang lumang libro tungkol sa broadcasting at journalism.
Hindi ko na iyon naalala.
Pero siya, hindi pala nakalimot.
“Kayo po ang unang nagsabi sa akin na may lugar ako sa industriya kahit anak lang ako ng janitor,” sabi niya.
Napayuko ako.
“Wala naman akong ginawang espesyal.”
Umiling siya.
“Sa inyo maliit lang iyon. Sa batang tulad ko noon, iyon na ang dahilan para hindi sumuko.”
Iyon pala ang dahilan kung bakit niya ako ipinatawag.
Nagdi-digitize sila ng lumang archive ng network.
Maraming tapes ang walang tamang labels.
Maraming litrato ang walang pangalan.
At may isang boses silang paulit-ulit na naririnig sa recordings mula noong panahon ng mga bagyo, sunog, at community reports.
Boses ko.
“Gusto naming matulungan n’yo kaming makilala ang mga tao at kuwento sa mga lumang recordings,” sabi ni Miguel.
Napangiti ako.
“Kaya pala kailangan n’yo ng matandang tulad ko.”
“Hindi po matanda.”
“Ano?”
“Living archive po.”
Napatawa ako nang malakas.
Habang nag-uusap kami, pumasok ang security staff na kanina ay nagpapaalis sa akin.
Halatang nahihiya siya.
“Sir Arturo, pasensya na po.”
Tumayo ako.
“Walang problema.”
“Hindi ko po kayo nakilala.”
Ngumiti ako.
“Hindi mo naman kailangang kilalanin ako para tratuhin nang maayos.”
Tahimik siya.
Hindi ko iyon sinabi para ipahiya siya.
Gusto ko lamang maintindihan niya.
Minsan, sobrang bilis nating husgahan ang isang tao base sa suot niya, edad niya, o kung gaano kaluma ang dokumentong hawak niya.
Nakakalimutan nating bawat taong pumapasok sa isang pinto ay may kuwentong hindi agad nakikita.
Kinuha ni Miguel ang kupas kong press ID.
“Sir, puwede po ba naming i-scan ito para sa archive?”
Tumingin ako sa plastik na halos tatlong dekada kong itinago.
“Sige.”
“Bakit n’yo po hindi itinapon?”
Napangiti ako.
“Dahil minsan, iyan lang ang nagpapaalala sa akin kung sino ako noon.”
Bago ako umuwi, dinala ako ni Miguel sa bagong studio.
Napakalayo nito sa maliit naming booth noon.
May malalaking monitor.
Digital consoles.
Automated systems.
At mga batang broadcaster na halos kasing-edad niya noong una ko siyang makilala.
“Sir,” sabi niya, “may gusto akong gawin.”
Tinawag niya ang mga empleyado.
Hindi niya ako ipinakilala bilang sikat na reporter.
Hindi rin bilang award-winning journalist.
Dahil wala naman talaga akong malalaking parangal.
Ang sinabi niya lamang:
“Si Sir Arturo ang isa sa mga taong nagturo sa akin na bago ka magsalita sa mikropono, kailangan mo munang matutong makinig sa mga taong walang mikropono.”
Napayuko ako.
Iyon pala ang naalala niya sa akin.
Hindi ang mga balita.
Hindi ang boses ko.
Hindi ang lumang press ID.
Kundi ang simpleng paraan ng pagtrato ko sa isang batang walang posisyon sa istasyon.
Paglabas ko ng studio, nakasabit pa rin sa leeg ko ang kupas kong ID.
Pero hindi na iyon ang mahalaga.
Dahil naintindihan ko na may mga bagay na kumukupas sa pagdaan ng panahon.
Mga litrato.
Mga pangalan sa ID.
Mga lumang recording.
Pati mukha natin.
Pero ang kabutihang ipinakita natin sa isang tao sa panahong kailangan niya iyon ay maaaring manatiling malinaw kahit makalipas ang tatlumpung taon.
MGA ARAL SA BUHAY
1. Huwag husgahan ang halaga ng isang tao base sa kanyang edad, damit, trabaho, o lumang dokumentong dala. Hindi natin alam ang kuwentong nasa likod niya.
2. Ang maliit na kabutihang halos nakalimutan na natin ay maaaring maging napakalaking bagay sa taong nakatanggap nito.
3. Ang tunay na mentor ay hindi lamang nagtuturo ng trabaho. Tinutulungan din niyang maniwala ang isang tao sa sarili niyang kakayahan.
4. Ang tagumpay ay mas makahulugan kapag hindi natin nakakalimutan ang mga taong tumulong sa atin noong wala pa tayong pangalan, posisyon, o kapangyarihan.
5. Maaaring kumupas ang litrato at ID, pero ang respeto at kabutihang iniwan natin sa buhay ng ibang tao ay maaaring manatili nang habambuhay.
Kung naantig ka sa kuwentong ito, ibahagi ang post na ito sa iyong mga kaibigan at pamilya. Baka may isang guro, mentor, dating katrabaho, magulang, o simpleng taong minsang naniwala sa atin na matagal na nating hindi napasasalamatan. Habang may pagkakataon pa, ipaalam natin sa kanila na ang kabutihang ginawa nila noon ay hindi natin nakalimutan.
