EPISODE 1: ANG MATANDANG NASA DIRECTOR’S CHAIR
Para sa kanila, isa lang siyang matandang naligaw sa loob ng television studio.
Simple lang ang suot ni Mang Arturo.
Kupas na polo.
Lumang pantalon.
At isang pares ng sapatos na halatang ilang taon nang ginagamit.
Tahimik siyang pumasok sa studio habang abala ang lahat sa paghahanda para sa isang live afternoon program.
May cameramen.
May floor director.
May production assistants na halos tumatakbo sa pagmamadali.
May hosts na nagre-rehearse sa harap ng ilaw.
Walang pumansin sa kanya noong una.
Hanggang makita siyang umupo sa isang itim na upuang may malaking nakasulat sa likod:
DIRECTOR.
“Sir!”
Napalingon si Mang Arturo.
Lumapit ang batang production assistant na si Kevin.
“Bawal po diyan.”
Tumayo sana ang matanda.
Pero bago pa siya makagalaw, may dalawang staff na nakakita sa kanya.
“Ay, grabe.”
“Si Lolo gusto maging director!”
May nagtawanan.
Hindi sumagot si Mang Arturo.
Hinaplos lang niya ang armrest ng upuan.
Parang may naaalala.
“Sir, sa waiting area na lang po kayo,” sabi ni Kevin.
“Pwede ba akong umupo sandali?”
“Hindi po talaga. Director’s chair po ’yan.”
Ngumiti nang kaunti ang matanda.
“Alam ko.”
Mas lalo silang natawa.
“Alam daw niya!”
Isang cameraman ang nagbiro.
“Lolo, sabihin n’yo na lang ‘Camera One, ready!’”
May sumunod pang tumawa.
Pero hindi gumanti si Mang Arturo.
Tumingin lang siya sa malaking studio.
Sa mga ilaw.
Sa cameras.
Sa control room sa likod ng salamin.
Parang kilalang-kilala niya ang lugar.
“May hinihintay po ba kayo?” tanong ni Kevin.
Tumango siya.
“Si Elena.”
“Sinong Elena?”
“Network president.”
Biglang natawa ang isa.
“Wow. Close sila!”
“Baka ninang niya!”
Napangiti lamang ang matanda.
“Ako si Arturo.”
“Okay po, Sir Arturo,” sagot ni Kevin. “Pero kailangan talaga ninyong umalis dito.”
Tumayo ang matanda.
Bago siya lumakad palayo, muling hinawakan niya ang likod ng director’s chair.
May maliit na gasgas sa kahoy.
Tinitigan niya iyon.
At halos pabulong niyang sinabi:
“Nandito pa pala.”
Hindi iyon narinig ng iba.
Pero sa loob ng studio na iyon, may isang kuwento palang mas matanda pa sa karamihan ng mga taong nagtatrabaho roon.
At bago matapos ang araw, malalaman nilang ang matandang pinagtatawanan nila ay isa sa mga dahilan kung bakit umiiral pa ang programang kanilang ipinagmamalaki.
EPISODE 2: ANG PANGALAN SA LUMANG PLAQUE
Habang hinihintay niya si Elena, naupo si Mang Arturo sa isang bakanteng upuan sa gilid ng studio.
Tahimik lang siya.
Pero napansin ng utility worker na si Ben na palagi nitong tinitingnan ang lumang bahagi ng set.
“Sir, dati na po ba kayong nakapunta rito?”
Tumango si Mang Arturo.
“Maraming beses.”
“Trabaho?”
“Oo.”
“Dito mismo?”
“Dati.”
Napatingin si Ben sa production staff.
“Anong trabaho n’yo noon?”
Ngumiti ang matanda.
“Kung ano-anong trabaho.”
Hindi na nagtanong si Ben.
Pero maya-maya, nakita niyang tumayo ang matanda at lumapit sa isang lumang wooden panel na ginagamit na lang bilang decoration.
May maliit na brass plaque sa gilid.
Halos natatakpan na ng pintura.
Pinunasan ni Mang Arturo gamit ang panyo.
Unti-unting lumitaw ang nakaukit na mga salita:
STUDIO B
RENOVATED 1989
PRODUCTION TEAM
Sa ibaba ay may mga pangalan.
Tinitigan ng matanda ang isa.
ARTURO M. VALDEZ – DIRECTOR.
Napahinto si Ben.
“Sir…”
Lumapit siya.
“Arturo Valdez?”
Tumango ang matanda.
“Kayo po ’yan?”
“Matagal na.”
Hindi alam ni Ben kung maniniwala.
“Director po kayo?”
“Dati.”
Bago pa siya makapagtanong, dumating si Kevin.
“Sir, sabi ko po sa waiting area.”
Ipinakita ni Ben ang plaque.
“Kevin, tingnan mo.”
Binasa ng binata.
Napakunot ang noo niya.
“Baka kapangalan lang.”
Narinig iyon ni Mang Arturo.
Hindi siya nagalit.
“Posible.”
Tumalikod siya.
Pero may matandang cameraman na dumaan.
Si Mang Rodel.
Mahigit tatlumpung taon na ito sa network.
Nang makita niya ang matanda, bigla siyang natigil.
“Sir Art?”
Lumingon si Mang Arturo.
Napangiti.
“Rodel.”
Nahulog halos ang headset ng cameraman.
“Diyos ko.”
Lumapit siya at kinamayan nang mahigpit ang matanda.
“Akala ko nasa probinsiya na kayo!”
“Nandoon nga.”
Napatingin ang mga staff.
“Magkakilala kayo?” tanong ni Kevin.
Tumingin si Mang Rodel sa kanila.
“Hindi n’yo kilala?”
Tahimik ang lahat.
“Siya ang unang director na nagturo sa akin kung paano humawak ng camera sa live broadcast.”
Biglang nawala ang ngiti ng mga kaninang nagtatawanan.
EPISODE 3: ANG PROGRAMANG MUNTIK NANG HINDI UMERE
Hindi agad ikinuwento ni Mang Arturo ang nakaraan niya.
Pero si Mang Rodel ang nagsimulang magsalita.
Noong dekada nobenta, maliit pa lamang ang network.
Iilan ang cameras.
Madaling uminit ang studio.
At kapag may problema ang equipment, halos buong production ang napapatigil.
Isa sa mga unang live public-service programs nila ang “Tulong Bayan.”
At si Arturo ang director.
“Live television noon,” kuwento ni Mang Rodel. “Walang second take.”
Tahimik na nakikinig ang mga batang staff.
Isang gabi, ilang minuto bago mag-live, nagkaroon ng problema sa main control system.
Nag-panic ang lahat.
“Cancel na natin,” sabi raw ng producer.
Pero tumanggi si Arturo.
May malaking bagyo noon.
At ang programa ay nakatakdang mag-broadcast ng emergency information para sa mga pamilyang kailangang lumikas.
“Hindi puwedeng mawala tayo sa ere,” sabi niya.
Kaya habang inaayos ang system, gumawa sila ng manual workaround.
Inilipat ang cameras.
Gumamit ng backup audio.
At sa gitna ng halos walang preparasyon, natuloy ang broadcast.
Maraming pamilya raw ang nakatanggap ng evacuation information dahil sa programang iyon.
Pagkatapos noon, naging regular ang public-service programming ng network.
At ang “Tulong Bayan” ang naging isa sa mga programang nagpalawak sa reputasyon nito.
“Pero hindi lang ’yon,” sabi ni Mang Rodel.
Tumingin siya kay Mang Arturo.
“Kapag may batang staff na nagkamali, hindi niya sinisigawan.”
Napangiti ang matanda.
“Hindi lahat.”
Nagtawanan sila.
“Sir, kayo po talaga ang director?” tanong ni Kevin.
Tumango siya.
“Mga dalawampu’t pitong taon.”
“Bakit po kayo umalis?”
Doon biglang natahimik si Arturo.
“May asawa akong nagkasakit.”
Wala nang tumawa.
“Pinili kong umuwi sa probinsiya.”
“Hindi kayo bumalik?”
Umiling siya.
“May mga pagkakataong kailangan mong pumili kung saan ka mas kailangan.”
Tumingin siya sa director’s chair.
“Pero masaya akong makita na buhay pa ang studio.”
Hindi pa alam ng mga staff na may isa pang dahilan kung bakit naroon siya.
At ang taong hinihintay niya ay ilang minuto na lang bago dumating.
EPISODE 4: ANG PAGDATING NG NETWORK PRESIDENT
Biglang nagbago ang atmosphere sa studio.
“Guys, coming up!”
“President’s visit!”
Nagmamadaling nag-ayos ang staff.
Tumayo ang managers.
Lumabas ang department heads.
Darating si Elena Ramirez, ang bagong network president.
Kilalang istrikto.
Kilalang bihirang bumisita nang walang schedule.
Kaya nang bumukas ang studio door, tumahimik ang lahat.
Pumasok si Elena na naka-gray suit.
Kasama ang ilang executives.
Lumakad siya nang mabilis.
Pero bigla siyang huminto.
Nakita niya si Mang Arturo sa gilid.
Nagbago ang mukha niya.
“Sir?”
Napatingin ang buong studio.
Lumapit siya.
Hindi lang kamay ang inabot niya.
Niyakap niya ang matanda.
Mahigpit.
“Sir Arturo!”
Nagulat si Kevin.
Napatingin si Mang Rodel at napangiti.
Si Elena naman ay halatang naiiyak.
“Bakit hindi kayo nagsabi na darating kayo?”
Ngumiti si Mang Arturo.
“Gusto kitang sorpresahin.”
“Akala ko hindi na kayo babalik dito.”
“Matagal-tagal din.”
Humarap si Elena sa mga empleyado.
“Alam n’yo ba kung sino siya?”
Walang sumagot.
“Si Arturo Valdez ang mentor ko.”
Napatingin ang mga staff sa isa’t isa.
“Production assistant ako noon,” patuloy ni Elena. “Ako ’yong tagadala ng scripts. Tagabilang ng commercial gaps. Ako rin ’yong laging napapagalitan kapag mali ang cue.”
Napangiti si Arturo.
“Hindi naman lagi.”
“Lagi po.”
Nagtawanan ang lahat.
Pero si Kevin, hindi makatawa.
Naalala niya kung paano niya pinaalis ang matanda sa director’s chair.
Naalala rin niya ang mga biro ng mga kasamahan.
Si Elena ay lumapit sa upuan.
“Sir, umupo kayo.”
Umiling si Arturo.
“Hindi na akin ’yan.”
“Pero kayo po ang nagturo sa amin kung ano ang ibig sabihin ng upuang ’yan.”
Dahan-dahan niyang inilapit ang director’s chair.
At sa harap ng buong studio, muling umupo si Mang Arturo.
Wala nang tumawa.
Sa halip, isa-isang pumalakpak ang mga tao.
Hanggang mapuno ng palakpakan ang buong studio.
EPISODE 5: ANG UPUANG HINDI LANG PARA SA DIREKTOR
Pagkatapos ng programa, nagkaroon sila ng simpleng salu-salo sa conference room.
Doon sinabi ni Elena kung bakit mahalaga si Mang Arturo sa kanya.
“Noong twenty-two ako,” sabi niya, “gusto ko nang mag-resign.”
Tumingin ang mga empleyado.
“Palagi akong nagkakamali. Isang araw, napaiyak ako sa control room.”
Napangiti si Mang Arturo.
“Naalala ko.”
“Sinabi ko sa kanya, ‘Sir, hindi ako bagay dito.’”
“Anong sinabi n’yo?” tanong ni Kevin.
Si Elena ang sumagot.
“Sinabi niya, ‘Kung hindi ka bagay ngayon, matuto ka hanggang maging bagay ka.’”
Nagtawanan ang ilan.
“Pero may kasunod,” sabi niya.
Tumingin siya kay Arturo.
“‘Huwag mong hayaang isang maling araw ang magdesisyon sa buong buhay mo.’”
Tahimik ang silid.
“Dahil doon, hindi ako umalis.”
Huminga siya nang malalim.
“At ngayon, nakaupo ako bilang president ng network.”
Pagkatapos ng salu-salo, lumapit si Kevin kay Mang Arturo.
“Sir…”
“O?”
“Pasensya na po.”
“Bakit?”
“Pinagtawanan namin kayo.”
Tumango ang matanda.
“Alam ko.”
“Hindi namin alam kung sino kayo.”
Ngumiti si Arturo.
“Iyon ang problema minsan.”
Napayuko ang binata.
“Sorry po talaga.”
Tinapik siya ng matanda sa balikat.
“Kevin, hindi mo kailangan malaman kung sino ang isang tao bago mo siya respetuhin.”
Napatigil ang binata.
“Respect first. Story later.”
Hindi na iyon nakalimutan ni Kevin.
Bago umalis si Mang Arturo, dumaan muli siya sa director’s chair.
Hinaplos niya ang lumang gasgas sa kahoy.
“Sir,” tanong ni Elena, “ano po ’yang tinitingnan n’yo?”
Ngumiti siya.
“Ako gumawa niyan.”
“Ha?”
“Noong first live broadcast natin. Sa sobrang kaba ko, nabangga ko ’yong upuan sa camera stand.”
Natawa si Elena.
“Thirty years na pala ’yan.”
“Oo.”
Tahimik silang tumingin sa upuan.
Isang ordinaryong bagay.
Pero sa likod nito ay maraming taon ng pagkakamali, tagumpay, takot, pagod, pagkakaibigan, at pangarap.
Bago lumabas si Mang Arturo ng studio, lumingon siya sa mga batang staff.
“Huwag kayong matakot magkamali.”
Nakangiti silang lahat.
“Pero huwag kayong matakot matuto.”
Pagkatapos ay lumakad na siya palabas.
Wala nang nagtawanan.
May ilan pang tumayo bilang respeto.
Dahil minsan, ang taong mukhang hindi bagay sa isang upuan ay maaaring siya palang taong tumulong para magkaroon ng kahulugan ang upuang iyon.
MGA ARAL SA BUHAY
- Huwag husgahan ang isang tao batay lamang sa kanyang edad, damit, o simpleng anyo. Hindi natin alam kung anong kasaysayan at karanasan ang dala niya.
- Ang respeto ay hindi dapat nakadepende sa titulo o posisyon. Dapat nating igalang ang isang tao bago pa natin malaman kung sino siya.
- Ang tunay na mentor ay hindi lamang nagtuturo ng trabaho. Tinutulungan din niyang makita ng isang tao ang kakayahan nito kapag ito mismo ay hindi na naniniwala sa sarili.
- Ang tagumpay ng isang organisasyon ay kadalasang nakatayo sa pundasyong ginawa ng mga taong maaaring hindi na kilala ng bagong henerasyon.
- Hindi lahat ng lumang upuan, kagamitan, o lugar ay ordinaryo lamang. Minsan, nakatago rito ang kuwento ng mga taong nagsakripisyo upang makabuo ng isang bagay na tinatamasa ng iba ngayon.
Kung tumimo sa puso mo ang kuwento ni Mang Arturo, ibahagi ang post na ito sa iyong mga kaibigan at pamilya. Baka may isang taong makabasa nito na maalalang huwag maliitin ang tahimik na matandang nakikita nila sa trabaho, opisina, paaralan, o kahit saan—dahil maaaring ang taong pinagtatawanan nila ngayon ang siyang tumulong magbukas ng pintong ginagamit nila ngayon.
