EPISODE 1: ANG BATANG MAY SIRANG SARANGGOLA
Hindi na maalala ni Kiko kung ilang beses niyang hinigpitan ang hawak sa sirang saranggola habang nakatayo sa buhangin. Ang alam lang niya, mainit ang araw, maalat ang hangin, at lahat ng taong nasa beach resort ay nakatingin sa kanya na parang isa siyang dumi sa gitna ng magandang tanawin.
Punit-punit ang saranggola niya. Gawa iyon sa lumang tela, kawayan, sinulid, at kaunting plastic na hinugot niya mula sa basurahan sa likod ng kusina. May maliit na piraso ng bandila sa buntot nito. Hindi pantay ang hugis. May butas sa gitna.
Kaya nang dumaan siya sa harap ng mga turistang naka-swimsuit at may hawak na malamig na inumin, nagsimula ang tawanan.
“Uy, tingnan n’yo!” sabi ng isang binata. “Sarangola ng basurero!”
May isang babae pang tumawa habang tinuturo siya. “Baka lilipad ’yan papuntang trash bin.”
Napayuko si Kiko.
Walong taong gulang lang siya. Anak siya ng dating bangkero sa resort. Simula nang mawala ang tatay niya sa dagat, si Nanay Lina na lang ang naglalaba para sa mga guest. Si Kiko naman, nangunguha ng bote sa umaga at tumutulong magwalis sa hapon.
Pero sa araw na iyon, hindi siya nandoon para mamulot ng basura.
Nandoon siya para paliparin ang huling ginawa ng tatay niya.
“Umalis ka nga rito,” sabi ng resort staff na si Mark. “Nakakahiya ka sa mga guest.”
“Kuya,” mahinang sabi ni Kiko. “Sandali lang po. Kailangan ko lang paliparin.”
“Paliparin?” natawang sagot ni Mark. “Iyan? Butas-butas na nga. Baka pati hangin, mahiya diyan.”
Lalong nagtawanan ang mga tao.
Napakagat-labi si Kiko. Gusto na niyang umuwi. Gusto niyang itago ang saranggola sa likod ng kubo nila at sabihing hindi niya kaya. Pero naalala niya ang boses ng tatay niya.
“Anak, kapag may mensaheng galing sa puso, kahit punit ang dala, aabot pa rin sa langit.”
Kaya hindi siya umalis.
Hinawakan niya ang tali.
At tumingin siya sa dagat.
EPISODE 2: ANG TAWANG MAS MASAKIT SA ALON
Mas lumakas ang hangin. Gumalaw ang mga dahon ng niyog. Sumalpok ang alon sa baybayin. Pero mas malakas pa rin sa pandinig ni Kiko ang tawanan ng mga taong nakapaligid sa kanya.
“Hoy bata,” sabi ng isang lalaking guest. “Kung lilipad ’yan, bibigyan kita ng limang piso.”
Tumawa ang grupo nito.
May isa pang sumigaw, “Lagyan mo ng WiFi ’yan para sosyal!”
Tumulo ang luha ni Kiko, pero mabilis niya itong pinunasan. Ayaw niyang makita nilang nasasaktan siya. Ayaw niyang mas lalo pa silang matawa.
Lumapit si Nanay Lina mula sa gilid ng resort, hawak ang basket ng nilabhang tuwalya. Nang makita niya ang anak, dali-dali siyang lumapit.
“Kiko,” bulong niya. “Anak, tara na. Huwag na.”
Umiling ang bata.
“Ma, ngayon po ang hangin.”
Napatigil si Nanay Lina.
Alam niya ang ibig sabihin noon. Iyon mismo ang sinabi ng asawa niyang si Mang Dario noong huling araw bago ito sumama sa rescue boat sa gitna ng bagyo. May mga turistang na-trap sa maliit na bangka noon. Hindi na bumalik si Mang Dario.
Hinawakan ni Kiko ang saranggola.
“Para kay Papa po ito.”
Doon nanahimik si Nanay Lina. Pero hindi si Mark.
“Drama na naman,” sabi nito. “Lina, kunin mo nga anak mo. Nakakasira kayo ng view.”
Napatingin ang nanay sa kanya. May sakit sa mata nito, pero wala siyang laban. Mahirap lang siya. Labandera lang. Alam niyang isang reklamo ng guest, mawawala ang trabaho niya.
“Kiko,” mahina niyang sabi. “Please.”
Pero bago pa makalapit ang ina, kumawala ang isang malakas na bugso ng hangin.
Umangat ang saranggola sa kamay ni Kiko.
Napatili ang ilang guest.
Napatigil ang tawanan.
Dahil ang saranggolang akala nilang basura, unti-unting lumipad.
Punit. Baluktot. Nanginginig.
Pero lumilipad.
EPISODE 3: ANG MENSAHENG NAKATAGO SA PUNIT NA TELA
Tumakbo si Kiko sa buhangin, hawak ang tali. Muntik na siyang madapa, pero tumayo agad siya. Tumingala siya sa saranggola na ngayon ay sumasayaw sa hangin sa ibabaw ng resort.
Ang mga taong kanina’y tumatawa ay tahimik nang nakatingin. May ilan pang kumuha ng cellphone, pero hindi na para manlait. Para hulihin ang kakaibang sandali.
“Paano lumipad ’yan?” bulong ng isang babae.
Hindi sumagot si Kiko.
Tuloy lang siya sa paghawak sa tali, habang lumuluha at nakangiti nang sabay.
Biglang may napansin ang isang guest.
“May nakasabit,” sabi nito. “May papel sa buntot.”
Dahil sa lakas ng hangin, bumuka ang maliit na telang nakatali sa ilalim ng saranggola. Nakalagay doon ang sulat-kamay na malaki, halatang isinulat ng batang hindi pa pantay ang letra.
SALAMAT PO SA TATAY KONG SI DARIO. NILIGTAS NIYA ANG MGA GUEST DITO. SANA HINDI SIYA MAKALIMUTAN.
Parang tumigil ang buong beach.
Walang tumawa.
Walang nagsalita.
Kahit ang alon, parang humina.
Napatingin si Mark sa mensahe. Unti-unting nawala ang yabang sa mukha niya.
May isang matandang babae sa mesa ang biglang napahawak sa dibdib.
“Dario?” bulong niya. “Siya ba ’yung bangkerong nagligtas noong bagyo?”
Lumapit ang asawa nito, nanginginig ang boses.
“Oo. Siya ang nagbuhat kay Anna palabas ng bangka.”
Si Anna, ang babaeng kanina ay tumatawa sa saranggola, biglang namutla.
“Ano?” mahina niyang tanong.
Tumingin ang matandang babae sa kanya.
“Anak, kung hindi dahil sa tatay ng batang iyan, wala ka rito ngayon.”
Nabitawan ni Anna ang baso sa kamay niya.
Si Kiko, hindi alam ang lahat ng iyon. Ang alam lang niya, gusto niyang makita ng langit ang pangalan ng tatay niya.
Pero sa araw na iyon, hindi lang langit ang nakakita.
Pati ang mga taong nakalimot.
EPISODE 4: ANG TATAY NA HINDI DAPAT KINALIMUTAN
Lumapit ang resort owner na si Mr. Armand, halatang galing sa opisina matapos marinig ang gulo sa beach. Nakita niya ang saranggola. Nabasa niya ang mensahe. At sa isang iglap, nanigas ang mukha niya.
“Dario,” bulong niya.
Si Nanay Lina ay napayuko. Akala niya, papagalitan na naman sila. Akala niya, sasabihin nitong pinahiya nila ang resort sa harap ng guests.
Pero hindi iyon ang nangyari.
Dahan-dahang lumapit si Mr. Armand kay Kiko.
“Ikaw ang anak ni Dario?” tanong niya.
Tumango ang bata, mahigpit pa rin ang hawak sa tali.
“Opo.”
Napatingin si Mr. Armand kay Lina.
“Lina,” sabi niya, halos hindi makalabas ang boses. “Bakit hindi mo sinabi na kayo pala ang pamilya niya?”
Napaluha si Lina.
“Nagsabi po ako noon, Sir. Pero sabi ng office, wala raw official record. Wala raw budget. Pagkatapos po noon, hindi na ako nangulit. Kailangan ko po ng trabaho.”
Natahimik si Mr. Armand.
May ilang staff na nag-iwas ng tingin.
Lumakas ang hampas ng hangin. Mas mataas na ang saranggola. Sa ilalim nito, kitang-kita pa rin ang mensahe.
Lumapit si Anna, ang babaeng kanina ay tumawa. Nanginginig siya habang nakatingin kay Kiko.
“Ako,” sabi niya, umiiyak, “ako ang isa sa mga niligtas ng papa mo.”
Napatingin si Kiko sa kanya.
“Talaga po?”
Tumango siya.
“Hindi ko alam na may anak siya. Hindi ko alam na naiwan kayo. Pasensya na.”
Hindi agad sumagot si Kiko.
Paano ba sasagutin ng bata ang sorry ng taong tumawa sa huling alaala ng tatay niya?
Dahan-dahan niyang ibinaba ang tingin.
“Gusto ko lang po,” sabi niya, “na maalala siya kahit minsan.”
Doon napaiyak ang ilang guest.
Si Mark, na kanina ay nagsabing nakakahiya sila, lumapit at yumuko.
“Kiko,” sabi niya, “mali ako. Pinagtawanan ko ang hindi ko naiintindihan.”
Tumingin sa kanya ang bata.
At sa katahimikan, mas masakit ang hiya kaysa anumang sigaw.
EPISODE 5: ANG SARANGGOLANG NAGPATAHIMIK SA LAHAT
Hindi na bumaba agad ang saranggola. Para bang ayaw pa nitong umalis sa langit. Para bang may huling lakad pa ang pangalan ni Mang Dario sa ibabaw ng dagat na kumitil sa kanya pero hindi nakabura sa kabutihan niya.
Tumayo si Mr. Armand sa harap ng mga guest at staff.
“Sa lahat,” sabi niya, basag ang boses, “ang lalaking binanggit ng batang ito ay hindi ordinaryong bangkero. Siya ang dahilan kung bakit may mga pamilyang nakauwi mula sa resort na ito noong gabing may bagyo.”
Napatingin siya kay Lina at Kiko.
“At kami ang nagkamali dahil hinayaan naming makalimutan siya.”
Tahimik ang lahat.
“Simula ngayon,” dagdag niya, “maglalagay tayo ng marker sa beach na ito para kay Dario. At ang pamilya niya ay hindi na ituturing na parang istorbo. Lina, kung papayag ka, gusto kong ibigay ang benepisyo at tulong na matagal nang dapat natanggap ninyo.”
Tinakpan ni Lina ang bibig niya.
Hindi siya agad makapagsalita.
Si Kiko, nakatingala pa rin sa saranggola.
“Ma,” bulong niya, “nakita kaya ni Papa?”
Niyakap siya ng ina, mahigpit na mahigpit.
“Oo, anak,” sabi niya habang umiiyak. “Sigurado ako.”
Isa-isang lumapit ang mga guest. May humingi ng tawad. May nag-abot ng tubig. May nag-alok tumulong ayusin ang saranggola. Pero hindi pinabago ni Kiko ang mga butas nito.
“Ganyan po ginawa ni Papa,” sabi niya. “Kahit sira, lumilipad pa rin.”
At doon mas lalong natahimik ang lahat.
Dahil minsan, ang sirang bagay ang may pinakabuong mensahe.
Minsan, ang batang pinagtatawanan ang may dalang alaala na mas mahalaga kaysa lahat ng magagarang litrato sa resort.
At minsan, ang hangin ang tumutulong sa katotohanang matagal nang tinabunan ng ingay, saya, at paglimot.
Nang dahan-dahang bumaba ang saranggola, sinalo ito ni Kiko na parang yakap ang tatay niya. Hindi na siya umiiyak sa hiya. Umiiyak siya dahil sa wakas, may nakarinig.
Sa beach na iyon, kung saan siya pinagtawanan, lumipad ang pangalan ng kanyang ama.
At wala nang sinuman ang tumawa.
MGA ARAL SA BUHAY
1. Huwag pagtawanan ang simpleng bagay na dala ng isang bata. Minsan, ang akala mong basura ay may kwentong puno ng pagmamahal, sakripisyo, at alaala.
2. Hindi lahat ng punit ay walang halaga. May mga bagay na kahit sira sa labas, buo naman ang mensaheng dala sa puso.
3. Ang kabutihan ng isang tao ay hindi dapat makalimutan, lalo na kung may buhay siyang iniligtas at pamilyang naiwan.
4. Bago manghusga, matutong makinig. Hindi natin alam kung anong sakit o pangako ang bitbit ng taong pinagtatawanan natin.
5. Ang tunay na respeto ay hindi lang ibinibigay sa mayaman, sikat, o maayos ang itsura. Dapat itong ibigay sa bawat taong may kwento, dignidad, at pusong nagmamahal.
Kung naantig ka sa kwentong ito, ibahagi ang post na ito sa iyong mga kaibigan at pamilya. Baka may batang kailangang maalala na mahalaga ang kanyang boses, o may pamilyang naghihintay na kilalanin ang sakripisyo ng mahal nila sa buhay.
