EPISODE 1: ANG BATANG MAY DALANG KALAWANGING NUMERO
Mahigpit ang kapit ni Nico sa lumang bakal na nakadikit sa dibdib niya habang nakatayo sa gitna ng barangay hall. Kalawangin iyon, kupas ang pintura, at halos hindi na mabasa ang numerong nakaukit.
331-07.
Labindalawang taong gulang lamang siya, pero tatlong barangay na ang nilakad niya mula umaga.
“Sir,” mahina niyang sabi sa lalaking nasa information desk. “Baka alam ninyo po kung saan dating bahay itong number na ’to.”
Tiningnan lamang ng empleyado ang hawak niya.
“Ano ’yan?”
“House number po.”
“Anong street?”
Umiling si Nico.
“Hindi ko po alam.”
“Subdivision?”
Umiling ulit siya.
Napabuntong-hininga ang lalaki.
“Paano namin hahanapin kung wala kang address?”
Mula sa kabilang mesa, napatingin si Barangay Kagawad Villegas.
“Bata, umuwi ka na. Hindi lost and found ang barangay hall.”
May ilang taong napalingon.
Namula ang mukha ni Nico.
“Hinahanap ko lang po ang nanay ko.”
Biglang natahimik ang ilang tao.
“Anong pangalan?”
“Marissa Mendoza po.”
May isang matandang babae sa pila ang napakunot-noo, na para bang pamilyar sa kanya ang pangalan.
Pero bago ito makapagsalita, kumaway si Villegas.
“Maraming Marissa Mendoza. Hindi sapat ’yang lumang bakal.”
“Pero ito lang po ang iniwan niya.”
“Kung talagang gusto ka niyang hanapin,” sagot ng lalaki, “matagal ka na niyang binalikan.”
Parang may tumama sa dibdib ni Nico.
Napayuko siya.
Pitong taon na mula nang mawala ang kanyang ina.
Limang taong gulang lamang siya noon.
Ang tanging naaalala niya ay isang gabing mahigpit siyang niyakap nito bago ito umalis.
“Hintayin mo ako, anak.”
Hindi na bumalik si Marissa.
Nang mamatay ang lola niyang nagpalaki sa kanya, nakita ni Nico ang kalawangin na house number sa ilalim ng lumang aparador.
May kasamang maikling sulat.
Kapag gusto mong malaman kung saan nagsimula ang kuwento ng nanay mo, hanapin mo ang bahay na may numerong ito.
Kaya naroon siya.
Hindi para manghingi ng pera.
Hindi para manggulo.
Gusto lamang niyang malaman kung saan hahanapin ang kanyang ina.
“Umalis ka na,” sabi ni Villegas.
Dahan-dahang tumalikod si Nico.
Pero mula sa likod ng barangay hall, may matandang boses na nagsalita.
“Sandali.”
EPISODE 2: ANG MAPANG MATAGAL NANG NAKATAGO
Si Mang Celso iyon, dating barangay secretary bago pa ipinanganak si Nico.
Mahigit pitumpung taong gulang na siya at napadaan lamang upang kumuha ng senior citizen document.
“Pakita mo nga sa akin.”
Iniabot ni Nico ang bakal.
Pinunasan ni Mang Celso ang kalawang.
331-07.
Nagbago ang ekspresyon ng matanda.
“Saan mo nakuha ito?”
“Sa gamit po ng lola ko.”
“Ano’ng pangalan ng nanay mo?”
“Marissa Mendoza.”
Napaupo si Mang Celso.
“Diyos ko.”
Lumapit si Nico.
“Kilala ninyo po siya?”
Hindi kaagad sumagot ang matanda.
Sa halip, tumingin ito kay Villegas.
“Nasa inyo pa ba ang lumang cadastral at evacuation maps?”
Napatawa ang kagawad.
“Ano naman ang gagawin natin doon?”
“Hanapin natin ang numero.”
“Celso, walang oras ang mga tao rito para sa—”
“Bata ang naghahanap sa nanay niya.”
Natahimik ang silid.
Tumayo ang isang barangay employee.
“May mga lumang mapa po sa records room.”
Makalipas ang ilang minuto, inilabas nila ang isang malaking rolyo ng papel.
Dilaw na.
Marupok.
May mga kalye at lote na hindi na umiiral ngayon.
Inilatag iyon sa mesa.
Lumapit ang mga tao.
May mga lumang numero ng bahay na nakasulat sa maliliit na kahon.
331-01.
331-02.
331-03.
Mabilis na naglakad ang daliri ni Mang Celso.
Hanggang sa huminto.
331-07.
Napatayo nang tuwid si Nico.
“Nandiyan po?”
Tumango ang matanda.
Pero may problema.
Ang lugar ay wala na sa kasalukuyang mapa.
Noong unang bahagi ng dekada nobenta, tinamaan iyon ng malaking pagbaha. Inilipat ang mga pamilya at binago ang numbering system.
“Nasaan na po ngayon ang lugar?”
Tinapat ni Mang Celso ang lumang mapa sa bagong barangay map.
Unti-unti niyang pinagtabi ang ilog, lumang kalsada at paaralan.
Pagkatapos ay itinuro niya ang isang maliit na lugar sa dulo ng barangay.
Doon napahawak sa bibig ang isang matandang babae.
“Alam ko ang bahay na ’yan.”
EPISODE 3: ANG BAHAY SA DULO NG LUMANG KALSADA
Si Aling Rosa ang babaeng nagsalita.
“Nakatira ako malapit doon bago kami lumipat.”
Lumapit si Nico.
“Kilala ninyo po ang nanay ko?”
Tinitigan siya ng matanda.
“May babae roon noon. Marissa ang pangalan.”
Nanikip ang dibdib ng bata.
“Siya po ba?”
“May anak siyang maliit.”
Napalunok si Nico.
“Ilang taon?”
“Mga apat o lima siguro.”
Hindi na nakapagsalita ang bata.
Siya iyon.
Inihanda agad ni Mang Celso ang lumang mapa. Sumama rin ang dalawang barangay responder dahil mahirap nang daanan ang dating kalsada.
Halos tatlumpung minuto silang naglakad.
Ang dating residential area ay puro damo na.
May ilang bagong bahay, pero iba na ang direksiyon ng mga kalsada.
Sa pinakadulo, may maliit na konkretong bahay na halos natatakpan ng halaman.
Walang nakasulat na address.
Pero sa poste sa gilid ng gate, may dalawang butas.
Eksaktong laki ng turnilyong dating nakakabit sa house number ni Nico.
Lumapit siya.
Idinikit niya ang bakal.
Sakto.
331-07.
Nanginginig ang kamay niya.
“Dito…”
“Dito kayo nakatira noon,” sabi ni Mang Celso.
May matandang lalaki mula sa katabing bahay na lumabas.
“Ano’ng kailangan ninyo?”
“May hinahanap po kaming dating residente,” sagot ng responder. “Marissa Mendoza.”
Namutla ang lalaki.
“Marissa?”
Tumango si Nico.
“Nanay ko po.”
Matagal na tinitigan ng matanda ang bata.
Pagkatapos ay mahina itong nagsalita.
“Akala ko hindi ka na babalik dito.”
Napaluha si Nico.
“Kilala ninyo ako?”
Tumango ang matanda.
“At alam ko kung bakit nawala ang nanay mo.”
EPISODE 4: ANG KATOTOHANAN SA PAGKAWALA NI MARISSA
Umupo silang lahat sa maliit na veranda.
Ang matandang lalaki ay si Mang Delfin, dating kapitbahay nila.
“Hindi ka iniwan ng nanay mo,” unang sinabi nito.
Parang huminto ang mundo ni Nico.
Buong buhay niya, iyon ang pinaniwalaan niya.
Iniwan siya.
Pinili ng kanyang ina ang ibang buhay.
Hindi siya sapat para balikan.
“Ano po’ng nangyari?”
Napabuntong-hininga si Delfin.
“Noong gabing umalis siya, pumunta siya sa kabilang bayan para maghanap ng trabaho. May utang ang lola mo at kailangan ng gamot.”
“Bakit hindi siya bumalik?”
“Bumalik siya.”
Napatingin si Nico.
“Ano?”
“Pagkatapos ng dalawang linggo.”
Nanginginig na ang labi ng matanda.
“Pero wala na kayo rito.”
Nagsimulang magkuwento si Delfin.
Matapos ang malakas na baha, sapilitang inilipat ang ilang pamilya. Dinala si Nico at ang lola niya sa relocation site sa ibang barangay.
Nagkataon namang nang bumalik si Marissa, mali ang impormasyong naibigay sa kanya.
Sinabi raw na pumunta ang mag-ina sa Maynila.
“Hindi siya sumuko,” sabi ni Delfin. “Ilang taon siyang nagtatanong.”
“Nasaan po siya ngayon?”
Hindi agad sumagot ang matanda.
Tumayo siya at pumasok sa bahay.
Pagbalik niya, may dala siyang lumang notebook.
Binuksan niya iyon.
May telephone number.
May address.
“Dalawang taon na ang nakaraan, bumalik si Marissa dito.”
Halos hindi makahinga si Nico.
“Bumalik?”
“Naghahanap pa rin sa ’yo.”
Napahawak siya sa dibdib.
“Bakit hindi niya ako nakita?”
“Hindi niya alam ang pangalan ng relocation site ninyo. At nang malaman niya ang pangalan ng lola mo, nalaman niyang patay na ito. Akala niya baka dinala ka na ng kamag-anak sa ibang probinsiya.”
Inabot ni Delfin ang notebook.
“Bago siya umalis, iniwan niya ito.”
Nakasulat doon ang kasalukuyang address ni Marissa.
Hindi kalayuan.
Isang bayan lamang ang pagitan.
Pitong taon silang naghahanap sa isa’t isa.
At isang kalawangin na numero lamang pala ang magbabalik sa kanila sa iisang landas.
EPISODE 5: ANG PINTO NA PITONG TAON NIYANG HININTAY
Kinabukasan, maagang bumiyahe si Nico kasama sina Mang Celso at isang barangay social worker.
Habang papalapit sila sa address, palakas nang palakas ang tibok ng puso niya.
Paano kung ayaw na siyang makita ng ina?
Paano kung may bago na itong pamilya?
Paano kung huli na?
Huminto sila sa harap ng maliit na bahay.
May mga halaman sa bintana.
May sampay sa gilid.
At sa pintuan ay may babaeng nasa apatnapung taong gulang na nagwawalis.
Nabitawan nito ang walis nang makita si Nico.
Walang nagsalita.
Tinitigan siya ng babae.
Pagkatapos ay napahawak ito sa bibig.
“Nico?”
Isang salita lang.
Pero sapat iyon.
Nabitawan ng bata ang backpack niya.
“Ma?”
Tumakbo si Marissa.
Yumakap ito sa kanya nang napakahigpit.
Parang gustong bawiin sa isang yakap ang pitong taong nawala.
“Akala ko iniwan mo ’ko,” umiiyak na sabi ni Nico.
Umiling si Marissa.
Paulit-ulit.
“Hindi. Hindi, anak. Hinding-hindi.”
“Bakit hindi mo ako nakita?”
“Hinahanap kita.”
“Hinahanap din kita.”
Pareho silang napaiyak.
Sa gilid ng kalsada, tahimik lamang sina Mang Celso at ang social worker.
Maya-maya ay may inilabas si Nico mula sa bag.
Ang kalawangin na house number.
331-07.
Nang makita iyon ni Marissa, lalo siyang napaiyak.
“Saan mo nakuha ’yan?”
“Iniwan ni Lola.”
Hinawakan ng babae ang bakal.
“Tinanggal ko ’yan noong gabing umalis ako,” sabi niya. “Binigay ko sa lola mo at sinabi kong itago. Sabi ko, kapag may nangyari sa akin, iyan ang magiging daan mo pauwi.”
Napatingin si Nico sa numero.
Akala niya basura lamang iyon.
Isang kalawangin na piraso ng bakal.
Pero iyon pala ang huling bakas ng tahanang minsan nilang pinagsaluhan.
At iyon din ang bagay na nagbalik sa kanya sa kanyang ina.
Sa araw na iyon, naunawaan ni Nico na may mga taong nawawala hindi dahil pinili nilang umalis.
Minsan, panahon ang naghihiwalay sa kanila.
Maling impormasyon.
Paglipat ng tirahan.
Takot.
Kahirapan.
At kung minsan, isang maliit na bakas mula sa nakaraan ang kailangan upang muling pagtagpuin ang dalawang taong hindi kailanman tumigil sa paghahanap sa isa’t isa.
MGA ARAL SA BUHAY
- Huwag agad isipin na ang taong nawala ay kusang nang-iwan. May mga pagkakataong pangyayari, kahirapan, maling impormasyon, at sitwasyong hindi kontrolado ang naghihiwalay sa isang pamilya.
- Huwag maliitin ang maliliit na bagay mula sa nakaraan. Isang lumang larawan, sulat, address, numero, o simpleng alaala ay maaaring maging mahalagang susi sa isang matagal nang palaisipan.
- Pakinggan ang mga bata bago sila husgahan o pagtatabuyan. Maaaring simpleng kahilingan lamang ang marinig natin, ngunit sa likod nito ay maaaring may napakalalim na dahilan.
- Ang tunay na pagmamahal ay hindi sinusukat sa tagal ng pagkakahiwalay. Pitong taon man ang lumipas, hindi nawala ang pagmamahal ng isang ina at anak na parehong patuloy na naghahanap.
- Huwag mawalan ng pag-asa kapag mahalaga sa iyo ang hinahanap mo. Maaaring maraming maling daan at saradong pinto ang madaanan, ngunit minsan isang maliit na bakas lang ang kailangan upang makita ang tamang landas.
Kung naantig ka sa kuwento ni Nico at Marissa, ibahagi ang post na ito sa iyong mga kaibigan at pamilya. Baka may isang taong makabasa nito na matagal nang naghahanap ng mahal sa buhay, o may hawak palang maliit na bakas na maaaring maging simula ng kanilang muling pagkikita.
