EPISODE 1: ANG BATANG LAGING HULI
“Hindi puwedeng ikaw ang gumawa nito.”
Iyon ang unang sinabi ng punong hurado habang nakaturo sa robot na yari sa lata, lumang bote, sirang laruan, at mga kawad na pinagdugtong-dugtong.
Nakatayo si Nico sa gitna ng gymnasium. Nakayuko siya habang pinagtitinginan ng mga guro, estudyante, at magulang na dumalo sa taunang science fair.
Si Nico ang batang laging huli sa klase. Madalas siyang dumating na pawisan, maputik ang sapatos, at gusot ang uniporme. Mababa rin ang kaniyang mga marka dahil marami siyang hindi naaabutang pagsusulit.
Kaya nang makita ng mga hurado ang kaniyang imbensiyon, hindi paghanga ang unang naramdaman nila.
Hinala.
“Sabihin mo kung sino ang tumulong sa iyo,” matigas na sabi ni Ginoong Valdez. “Mas mabuting umamin ka ngayon kaysa mapatunayang nandaya ka.”
Nagbulungan ang mga kaklase ni Nico.
“Siguradong binili lang niya ’yan.”
“Hindi nga makasagot sa klase, robot pa kaya?”
May ilang nagtawanan. Pinunasan ni Nico ang kaniyang mga mata, ngunit lalo lamang tumulo ang luha niya.
“Hindi po ako nandaya,” mahina niyang sabi.
“Kung ganoon, ipaliwanag mo kung paano ito gumagana,” hamon ng isang hurado.
Tumingin si Nico sa kaniyang robot. Hindi ito makintab. Hindi rin maganda. May mga bahaging binalutan lamang ng duct tape at goma.
Pero alam niyang bawat piraso nito ay galing sa mga gabing hindi siya natulog.
“Puwede ko po bang paandarin?” tanong niya.
Nagkatinginan ang mga hurado.
Sa likuran, may muling tumawa.
Hindi sumagot si Nico. Inilagay lamang niya ang kamay sa maliit na switch na nasa dibdib ng robot.
Doon biglang sumigaw ang punong hurado.
“Huwag mong gagalawin!”
EPISODE 2: ANG MABIGAT NA PARATANG
Lumapit si Ginoong Valdez at sinuri ang robot.
“May circuit board ito,” sabi niya. “Hindi basta-basta nakakagawa ng ganito ang isang batang tulad mo. Kanino mo ito binili?”
Napatingin si Nico sa kaniya.
“Wala po akong pambili.”
“Kung gayon, ninakaw mo ba ang disenyo sa internet?”
Umiling si Nico.
Bawat tanong ay parang sampal. Hindi man siya hinahawakan, pakiramdam niya ay unti-unti siyang itinutulak sa harap ng lahat.
Lumapit ang kaniyang adviser na si Ma’am Liza.
“Sir, baka maaari muna nating pakinggan ang bata,” sabi nito.
“Alam mo bang palaging huli ang estudyante mo?” tanong ng hurado. “Hindi ba’t mababa rin ang marka niya?”
Hindi nakasagot si Ma’am Liza. Totoo iyon.
Pero naalala niya ang mga pagkakataong nahuhuli niyang gumuguhit si Nico ng mga makina sa likod ng lumang notebook. Akala niya noon ay naglalaro lamang ito.
“Bigyan n’yo po ako ng tatlong minuto,” pakiusap ni Nico. “Kapag hindi po ito gumana, tatanggapin ko po ang desisyon ninyo.”
Tumahimik ang gymnasium.
“Tapos kapag gumana?” tanong ng isang babaeng hurado.
Huminga nang malalim si Nico.
“Hindi ko po kailangan ng medalya. Gusto ko lang pong malaman ninyo na hindi ako sinungaling.”
May kakaiba sa paraan ng pagkakasabi niya. Walang yabang. Walang galit.
Pagod lamang.
Sa wakas ay tumango ang babaeng hurado.
“Tatlong minuto.”
Lumuhod si Nico sa tabi ng robot. Nanginginig ang kaniyang mga kamay habang ikinakabit ang isang lumang baterya.
Mula sa bulsa niya, inilabas niya ang maliit na supot na may lamang gamot.
“Bakit may gamot diyan?” tanong ni Ma’am Liza.
Tumingin si Nico sa pintuan.
“Para po kay Mama.”
EPISODE 3: ANG LIHIM SA LIKOD NG PAGKAHULI
Tuwing alas-kuwatro ng umaga, gising na si Nico.
Hindi para maglaro.
Kinokolekta niya ang mga bote, lata, at sirang kagamitan sa kanilang barangay. Ibinebenta niya ang iba upang may pambili sila ng bigas. Ang mga piyesang puwede pang gamitin ay inuuwi niya.
Hindi na makalakad nang maayos ang kaniyang inang si Rosa mula nang maaksidente ito noong bumaha sa kanilang lugar. Wala na rin ang kaniyang ama, na nalunod habang tumutulong sa paglikas ng mga kapitbahay.
Bago pumasok, ipinagluluto muna ni Nico ang ina, pinapalitan ang benda nito, at inilalagay sa tabi ng kama ang mga gamot.
Kaya siya laging huli.
Hindi dahil tamad siya.
Dahil bago pa magsimula ang klase, pagod na siyang maging anak, tagapag-alaga, at haligi ng kanilang maliit na tahanan.
“Ginawa ko po ito para makapagdala ng gamot at tubig kapag bumaha,” paliwanag niya. “Kapag hindi po ako makalapit kay Mama, ito po ang lalapit sa kaniya.”
Tahimik ang mga kaklaseng kanina lamang ay tumatawa.
“Paano mo natutuhan ang paggawa nito?” tanong ng babaeng hurado.
“May lumang aklat po sa silid-aklatan. Tapos pinapanood ko rin po si Tatay noon kapag nag-aayos siya ng radyo.”
Ikinabit ni Nico ang supot ng gamot sa maliit na kamay ng robot.
“Tinawag ko po siyang Bantay.”
“Magandang kuwento,” malamig na sabi ni Ginoong Valdez. “Pero hindi kuwento ang hinuhusgahan namin. Kailangan nitong gumana.”
Tumango si Nico.
Pinindot niya ang switch.
May mahinang tunog mula sa loob ng robot.
Pagkatapos ay kumislap ang isang ilaw.
At bigla itong bumagsak.
EPISODE 4: NANG UMANDAR ANG KANIYANG GINAWA
May ilang estudyanteng napatawa muli.
“Sinabi ko na,” bulong ng isa.
Umiling si Ginoong Valdez.
“Tapos na ang tatlong minuto.”
“Huwag po!” sigaw ni Nico.
Mabilis niyang ibinalik ang robot sa pagkakatayo. Napansin niyang lumuwag ang kawad sa likod nito. Wala siyang gamit kaya kinagat niya ang maliit na plastic cover at pinagdugtong ang dalawang dulo.
“Nico, tama na,” mahinang sabi ni Ma’am Liza.
Ngunit umiling siya.
“Isang beses pa po.”
Pinindot niyang muli ang switch.
Umilaw ang dibdib ng robot.
Umangat ang isang paa.
Sumunod ang isa.
Dahan-dahan itong naglakad sa ibabaw ng mesa habang umiikot ang maliit na sensor na gawa mula sa piyesa ng sirang laruan.
Naglagay ang isang hurado ng upuan sa daraanan nito. Huminto ang robot, lumiko, at nagpatuloy.
May inilapag namang palanggana ng tubig sa sahig. Nang maramdaman ng sensor ang tubig, tumunog ang alarma nito. Kumislap ang pula at asul na mga ilaw, saka nagpadala ng signal sa cellphone ng babaeng hurado.
Pagkatapos ay umakyat ang robot sa maliit na rampa. Huminto ito sa tabi ng manikang ginamit bilang pasyente at iniabot ang supot ng gamot.
Walang nagsalita.
Pati si Ginoong Valdez ay natulala.
“Kapag may taong hindi makagalaw,” paliwanag ni Nico habang umiiyak, “makapaghahatid po ito ng gamot at makapagbibigay ng babala kung tumataas ang tubig.”
Hindi perpekto ang robot. Maingay ang motor nito at tabingi ang isang paa.
Pero gumana ito.
At bawat kalansing ng mga lata ay parang sagot sa lahat ng nanghamak sa kaniya.
EPISODE 5: ANG PALAKPAK NA HINDI NIYA INAASAHAN
Ang unang pumalakpak ay ang babaeng hurado.
Sinundan siya ni Ma’am Liza.
Maya-maya, buong gymnasium na ang pumapalakpak.
Ang mga kaklaseng tumawa kay Nico ay tahimik na nakayuko. Ang ilan ay lumapit upang humingi ng tawad.
Si Ginoong Valdez ay lumuhod sa harap ng bata.
“Mali ako,” sabi niya. “Hinuk judged kita batay sa iyong grado at katayuan. Hindi ko muna inalam ang dahilan kung bakit ka nahuhuli.”
Hindi agad sumagot si Nico.
Nakatitig siya sa pintuan.
Naroon ang kaniyang ina, nakasandal sa tungkod habang umiiyak. Palihim pala itong isinama ni Ma’am Liza upang mapanood ang pagtatanghal.
Lumapit si Nico at niyakap ito.
“Gumana na, Ma,” bulong niya. “Hindi ka na matatakot kapag bumaha.”
Hinaplos ni Rosa ang buhok ng anak.
“Anak, sabi nila lagi kang huli,” umiiyak nitong sabi. “Pero sa puso ko, ikaw ang unang-unang dumating noong wala na akong malapitan.”
Hindi ang tropeo ang unang ibinigay ng mga hurado kay Nico. Binigyan siya ng scholarship, mga bagong kagamitan, at pagkakataong mapahusay ang Bantay sa tulong ng mga inhinyero.
Nagpatupad din ang paaralan ng programang tutulong sa mga estudyanteng nahuhuli dahil may mabibigat na responsibilidad sa bahay.
Nang araw na iyon, hindi lamang robot ang napaandar ni Nico.
Gumising din ang konsensiya ng mga taong mabilis humusga.
Bago siya umalis sa entablado, tiningnan niya ang lumang robot na yari sa basura. Tabingi pa rin ito. Marumi. Puno ng tape.
Ngunit para kay Nico, iyon ang pinakamagandang bagay na ginawa niya.
Dahil sa unang pagkakataon, nakita ng lahat ang katotohanang matagal niyang pinapasan nang tahimik.
Hindi siya nandaya.
Hindi rin siya mahina.
Isa lamang siyang batang araw-araw na nahuhuli sa klase dahil inuunahan niyang iligtas ang taong pinakamamahal niya.
MGA ARAL SA BUHAY
- Huwag husgahan ang kakayahan ng isang tao batay lamang sa kaniyang grado, pananamit, o katayuan sa buhay.
- Sa likod ng batang palaging nahuhuli o nahihirapan sa klase ay maaaring may laban na hindi nakikita ng ibang tao.
- Ang tunay na talino ay hindi lamang nasusukat sa pagsusulit. Makikita rin ito sa pagsisikap, pagkamalikhain, at malasakit sa kapuwa.
- Ang pag-amin sa pagkakamali at paghingi ng tawad ay mahalagang hakbang upang maitama ang isang kawalang-katarungan.
- Ang mga bagay na itinuturing ng iba na basura ay maaaring maging simula ng isang imbensiyong makapagliligtas ng buhay.
Kung naantig ka sa kuwento ni Nico, ibahagi ang post na ito sa iyong mga kaibigan at pamilya. Maaaring makatulong ito upang ipaalala sa kanila na bago husgahan ang isang tao, alamin muna ang kuwentong tahimik niyang dinadala.
