EPISODE 1: ANG DRAYBER NA SANAY MANAKIT SA SALITA
Hindi niya namalayang nanginginig na pala ang kamay niyang nakahawak sa manibela. Ilang minuto pa lang ang nakakaraan, si Rogelio pa ang pinakamalakas ang boses sa loob ng jeep. Siya iyong drayber na sanay magsalita na parang laging may kaaway ang mundo. “Umusog kayo! Bayad muna bago upo! Huwag kayong tatanga-tanga sa babaan!” Malutong. Matalim. Walang pinipili. Sa labas, dikit-dikit ang mga ilaw ng sasakyan at jeep sa kahabaan ng kalsada. Basa ang aspalto sa tirang ulan, at sa loob ng jeep ay kumakapit ang init, usok, at pagod ng gabi. Sa harap niya, nakadikit sa dashboard ang maliliit na banal na larawan na dati niyang tinitingnan lang kapag alanganin ang biyahe, pero ngayong gabi, parang pati ang mga iyon ay tahimik na nakatingin sa kanya. Sa likod niya, may matandang babaeng nakafloral, may isang binatang tahimik na naka-earphones, at may ilang pasaherong sanay nang lunukin ang inis para lang makauwi. Nang sumakay ang mag-lola, siya pa ang unang bumungad sa kanila. “Ang bagal n’yo naman, gabi na! Kung sasakay kayo, bilis-bilisan n’yo!” Hindi sumagot ang matanda. Umupo lang ito sa likod niya. Ang binata, tahimik ding sumunod. Pero sa rearview mirror, napansin ni Rogelio na hindi inaalis ng matanda ang tingin sa kanya.
EPISODE 2: ANG MUKHANG HINDI NIYA KAAGAD NAKILALA
Mas lalong sumama ang timpla ni Rogelio habang sumisikip ang trapiko. Kada preno, may kasunod na mura. Kada pasaherong kulang ang barya, may kasunod na panglalait. “Araw-araw na lang may sakay na walang eksaktong bayad.” “Kung hindi marunong sumakay, maglakad!” “Puro kayo reklamo, wala namang pampa-gas!” Tahimik ang lahat, gaya ng karaniwang nangyayari sa mga biyahe niyang puno ng takot at pagkainis. Pero iba ang katahimikan ng matandang nasa likod niya. Hindi iyon takot. Parang may hinahanap. Minsan, nakikita niya sa salamin ang kulubot nitong kamay na mahigpit sa gilid ng upuan. Minsan naman, ang binatang katabi nito ay nakatingin lang sa kanya, diretso, walang galit, pero lalong nakakaasiwa dahil walang iniiwas. Nang mag-red light sa may malaking interseksyon, saka nagsalita ang matanda. “Ikaw ba si Rogelio na taga-Lucban dati?” Napakapit si Rogelio sa manibela. Hindi niya agad nilingon. “Bakit?” sagot niya, matigas. “Anong pakialam mo?” Saglit na natahimik ang matanda, saka bumaba ang tingin nito sa maliit na lumang imahen ng Birhen sa dashboard. “Hindi ko malilimutan ’yan,” mahina nitong sabi. “Regalo ’yan ng anak ko sa lalaking nangakong hindi siya iiwan.” Doon may kung anong malamig na dumaan sa batok ni Rogelio. Hindi pa rin niya nililingon nang buo ang dalawa. Pero sa salamin, nakita niya ang binatang unti-unting nagtanggal ng isang earphone, na para bang handa na itong magsalita ng bagay na matagal nang hindi niya gustong marinig.
EPISODE 3: ANG PANGALANG BIGLANG BUMAWI NG LAHAT
Hindi siya agad nakahinga nang marinig niya ang sumunod na pangalan. “Naalala mo pa ba si Mila?” tanong ng matanda. Hindi malakas. Hindi galit. Pero sa loob ng jeep, parang may biglang huminto. Pati ang mga pasaherong kanina’y kunwari walang pakialam, napatingin na rin sa harap. Kumabig si Rogelio nang bahagya sa manibela, muntik pang sumayad sa katabing sasakyan. “Manong, ayos lang ba?” tanong ng isang lalaki sa likod. Pero wala na siyang marinig nang malinaw. Mila. Ilang taon na niyang ibinaon ang pangalang iyon sa ilalim ng usok, biyahe, yabang, at mga mumurahing dahilan. Si Mila ang babaeng iniwan niya noong buntis pa lang ito, noong mas pinili niyang tumakas sa responsibilidad kaysa harapin ang gutom at hiya. Si Mila ang pangalang hindi na niya binalikan dahil mas madali para sa kanyang magpanggap na walang pamilya kaysa amining duwag siya. “Huwag mo akong ganyanin sa biyahe ko,” pilit niyang sabi, pero basag na ang boses niya. Noon unang nagsalita ang binata. Tahimik lang ang tono nito, pero doon tuluyang natigil ang paghinga ni Rogelio. “Hindi mo talaga ako makikilala,” sabi nito. “Hindi mo naman ako hinintay lumaki.” Napatingin si Rogelio sa salamin. Pareho ng hugis ang mata nila. Pareho ng panga. Pareho ng paraan ng pag-ipit ng bibig kapag may gustong pigilang emosyon. At doon niya nalaman kung sino pala ang nasakay niya. Hindi basta pasahero. Hindi estranghero. Kundi ang anak niyang hindi niya kailanman tinawag na anak.
EPISODE 4: ANG BALITANG HIGIT PANG MASAKIT SA PAGKILALA
Gusto niyang humingi agad ng tawad, pero may sumunod pang mas mabigat. “Hindi kami sumakay para sumbatan ka,” sabi ng matanda, na ngayo’y nangingilid na rin ang luha. “Sumakay kami para ipaalam ang bilin ng anak ko.” Hindi makapagsalita si Rogelio. Sa paligid niya, humahaba ang pila ng sasakyan, kumikislap ang ilaw ng gabi sa bintana ng jeep, at ang mga pasaherong ilang saglit lang ang nakaraan ay pinagtaasan niya ng boses ay tahimik nang nakasaksi sa pagbagsak niya. “Patay na si Mila,” sabi ng matanda. “Kaninang umaga.” Para iyong suntok na walang tunog. Hindi siya sumigaw. Hindi siya napamura. Mas masakit pala kapag ang katawan mo mismo ang tumatangging tanggapin ang narinig. Naramdaman niyang namasa ang mukha niya, hindi na dahil sa pawis kundi sa luha na matagal nang hindi lumalabas. “Bago siya mawala,” dugtong ng matanda, “isang bilin lang ang sinabi niya sa apo ko. Hanapin mo ang tatay mo. Sabihin mong hindi ko siya isinumpa. Sabihin mong napagod lang siguro siya sa buhay.” Doon tuluyang nabasag si Rogelio. Dahil sa lahat ng inasahan niyang maririnig mula sa babaeng iniwan niya, hindi kapatawaran ang pinakamatinding dumurog sa kanya. Kundi kabaitan. Kundi ang katotohanang ang babaeng pinabayaan niya ang siya pang nagtanggol sa kanya hanggang sa huling hinga nito. At habang humahagulgol siya sa harap ng manibela, walang ni isang pasaherong nagsalita. Dahil minsan, ang isang taong sanay manakit ay hindi kailangan sigawan para masaktan. Kailangan lang niyang harapin ang totoo.
EPISODE 5: ANG BIYAHENG HINDI NA NIYA MAKAKALIMUTAN
Mula noon, bumagal ang andar ng jeep. Hindi dahil sa trapiko. Kundi dahil ang bigat ng dibdib ni Rogelio ay halos hindi na niya kayaning dalhin. Sa unang pagkakataon matapos ang mahabang panahon, nagsalita siya nang walang mura. “Pasensya na,” sabi niya, hindi lang sa matanda at sa binata, kundi sa lahat ng sakay. Basag ang boses. “Pasensya na sa inyo.” Walang sumagot agad. Ang binata, nakatingin lang sa likod ng ulo niya, parang hindi pa handang tawagin siyang ama, at may karapatan naman ito. “Hindi ako sumakay para patawarin ka,” mahinang sabi nito. “Gusto ko lang makita mo ang mukha mo kapag nalaman mong huli na ang lahat.” Tumama iyon. Dahil totoo. Huli na para kay Mila. Huli na para sa mga taong minura at ginawang basurahan ng sarili niyang galit. Huli na para sa mga taong sinaktan niya dahil sa bigat ng kasalanang ayaw niyang harapin. Pero hindi pa huli para huminto. Hindi pa huli para mahiya. Hindi pa huli para magsimulang magbago. Nang marating nila ang babaan, hindi agad tumayo ang matanda. Tumingin muna ito sa kanya at sinabi, “Maraming taon kang nawalan ng anak kahit buhay pa siya. Huwag mo nang sayangin ang natitira.” Bumaba ang dalawa. Naiwan si Rogelio sa upuan niya, hawak ang manibela, umiiyak sa loob ng jeep na dati niyang ginawang kaharian ng yabang at mura. Sa labas, umaandar pa rin ang gabi. Sa loob, tapos na ang dating Rogelio. Dahil may mga biyahe palang isang pasahero lang ang kailangan para ihinto ang buong pagkatao mo. Kung tumama sa puso mo ang kuwentong ito, ibahagi mo ang post na ito sa iyong friends at family.
MGA ARAL SA BUHAY:
- ng taong laging galit sa iba ay madalas may sugat na matagal nang tinatakasan.
- Ang salita, kapag ginamit sa pananakit, bumabalik din balang araw sa nagsabi.
- Hindi lahat ng matinding parusa ay sigaw; minsan, isang katotohanan lang ang sapat para durugin ang may sala.
- Ang kapatawaran ng taong sinaktan mo ay maaaring mas mabigat kaysa galit.
- Habang may natitira pang oras, mas mabuting magbago kaysa maghintay na maging huli ang lahat.
