EPISODE 1: ANG BATANG HINDI RAW BUHAY SA RECORD
Halos hindi na makahinga si Maribel habang karga ang anim na taong gulang niyang anak na si Joy. Mataas ang lagnat ng bata, namumutla ang mukha, at halos hindi na maidilat ang mga mata.
“Ma’am, pakiusap,” sabi niya sa nurse station. “Kanina pa po siya nilalagnat. Parang nanghihina na.”
Tiningnan ni Nurse Lorna ang kanilang lumang hospital card. Ilang beses nitong inilagay sa computer ang patient number bago napakunot-noo.
“Hindi puwede ang record na ito,” sabi nito.
“Bakit po?”
Huminga nang malalim ang nars.
“Ayon sa system, namatay ang batang ito ilang araw matapos ipanganak.”
Napatingin si Maribel sa anak na karga niya.
“Ano pong namatay? Ito po si Joy. Buhay ang anak ko!”
Sinabihan silang maghintay sa labas habang kinukumpirma ng records section ang pagkakakilanlan ng bata. Lumipas ang halos isang oras, ngunit walang lumalapit sa kanila.
“Ma, giniginaw ako,” mahinang sabi ni Joy.
Hinubad ni Maribel ang kanyang manipis na jacket at ibinalot iyon sa anak.
Lumapit siya ulit sa nurse station.
“Pakiusap, tingnan n’yo muna siya. Saka na po natin ayusin ang papel.”
“May proseso tayo,” sagot ni Nurse Lorna. “Hindi namin puwedeng ipasok ang pasyenteng patay sa record.”
Narinig iyon ng pediatrician na si Dr. Paolo Reyes.
Lumingon siya sa nilalagnat na bata at agad na lumapit.
“Hindi record ang nasa harap natin,” mariin niyang sabi. “Bata siya. At kailangan niya ng agarang pagsusuri.”
EPISODE 2: ANG PALATANDAAN SA LUMANG PULSERAS
Agad na dinala si Joy sa emergency treatment area. Habang inaasikaso siya ng mga doktor, nanatili si Maribel sa labas, nanginginig sa takot.
Lumapit si Dr. Paolo at hiniling na makita ang mga lumang dokumento ng bata. Kaunti lamang ang dala ni Maribel—isang kupas na hospital card, lumang resibo, at maliit na pulseras na isinuot kay Joy noong bagong silang pa lamang ito.
Nakasulat sa pulseras ang code na “W-6, B-14.”
Biglang tumahimik si Dr. Paolo.
“Ward 6,” bulong niya. “Doon dating nakalagay ang nursery.”
Pitong taon nang nakasara ang ward na iyon. Ayon sa ospital, nasira ito matapos bahain at hindi na muling ginamit.
Tinawag ni Dr. Paolo ang records officer.
“Nasaan ang mga lumang files mula sa Ward 6?”
“Hindi po lahat nailipat sa computer,” sagot nito. “May ilang naiwan sa loob, pero matagal nang nakakandado ang lugar.”
“Buksan natin.”
Tumutol si Nurse Lorna.
“Dok, delikado sa loob. Isa pa, baka simpleng maling number lang ito.”
Tiningnan siya ni Maribel.
“Simple po para sa inyo dahil papel lang ang mali. Pero pitong taon nang walang maayos na medical record ang anak ko.”
Humingi ng pahintulot si Dr. Paolo sa hospital director. Makalipas ang ilang minuto, dumating ang maintenance staff dala ang susi.
Sa harap ng lumang pinto, mahigpit na hinawakan ni Maribel ang pulseras.
Hindi niya alam kung anong katotohanan ang naghihintay sa loob.
Ang alam lamang niya, kailangang patunayan niyang hindi kathang-isip ang batang pitong taon na niyang inaalagaan at minamahal.
EPISODE 3: ANG DALAWANG SANGGOL SA IISANG FILE
Makalawang ang kandado ng Ward 6. Nang mabuksan ang pinto, kumalat sa pasilyo ang amoy ng alikabok at lumang papel.
Nasa loob ang mga sirang kama, kabinet, kahon ng litrato, at daan-daang medical folders na hindi naisama sa digital records.
Hinahanap ng staff ang pangalan ni Joy nang may mapansin si Dr. Paolo na dalawang folder na parehong may apelyidong Mendoza at iisang petsa ng kapanganakan.
Ang unang folder ay para sa anak ni Maribel Mendoza. Ang pangalawa ay para sa anak ni Marites Mendoza.
Magkasunod silang nanganak noong gabing iyon.
Ang isa sa mga sanggol ay hindi nakaligtas. Ang isa naman ay malusog na naiuwi sa kanyang ina.
Ngunit nagkapalit ang patient numbers sa dalawang folder.
Ang record ng namatay na sanggol ang nailagay sa pangalan ni Joy, habang ang record ni Joy ang nakabit sa kabilang bata.
May nakita rin silang report na ginawa ng isang records clerk makalipas ang dalawang buwan. Malinaw nitong binanggit ang pagkakamali at hiniling na itama ang database.
Sa ibaba ng report ay may sulat-kamay ng dating records supervisor:
“Huwag nang baguhin. Magdudulot ito ng imbestigasyon sa buong ward.”
Napatakip ng bibig ang hospital director.
“Alam nila,” sabi ni Dr. Paolo. “Nalaman nila ang pagkakamali, pero pinili nilang itago.”
Hindi lamang file ni Joy ang may markang kailangan ng koreksiyon. May hiwalay na listahan ng mahigit dalawampung batang maaaring may maling impormasyon sa kanilang records.
Napaupo si Maribel.
Pitong taon palang nabubuhay ang anak niya sa ilalim ng pangalan at medical history ng batang hindi nakaligtas.
EPISODE 4: ANG PAGKAKAMALING MATAGAL NANG ITINATAGO
Habang sinusuri ang mga lumang dokumento, lumabas ang nurse mula sa treatment area.
“Bumaba na po ang lagnat ni Joy,” sabi nito. “Gising na rin po siya.”
Napahagulgol si Maribel. Mabilis siyang bumalik sa tabi ng anak at hinawakan ang maliit nitong kamay.
“Akala ko hindi n’yo ako papapasukin, Ma,” mahina nitong sabi.
“Hinding-hindi kita iiwan,” sagot niya.
Samantala, ipinag-utos ng hospital director ang malawakang pagsusuri sa lahat ng records mula sa dating Ward 6. Natuklasang itinago ng dating supervisor ang encoding error upang hindi mapanagot ang administrasyon sa kapabayaan.
Dahil dito, may mga batang nahirapang kumuha ng medical assistance, follow-up records, at tamang dokumento.
Lumapit si Nurse Lorna kay Maribel.
“Patawad po,” sabi nito. “Mas inuna ko ang nakasulat sa computer kaysa sa batang nakikita ko.”
Tiningnan siya ni Maribel. Pagod at namamaga ang mga mata niya.
“Kung may nangyari sa anak ko habang naghihintay kami, hindi sapat ang tawad.”
Napayuko ang nars.
“Tama po kayo.”
Hindi nagalit si Maribel upang makaganti. Nagsalita siya para sa ibang mga inang maaaring dumating na walang pera, koneksiyon, o lakas ng loob na lumaban.
“Kapag may batang may sakit, tingnan muna ninyo ang bata,” sabi niya. “Huwag ang damit ng nanay. Huwag ang laman ng pitaka. At huwag ang maling record.”
Tahimik na tumango ang mga doktor at nars.
Sa araw na iyon, hindi lamang isang lumang ward ang nabuksan.
Nabuksan din ang pagkakamaling matagal na nilang piniling huwag tingnan.
EPISODE 5: ANG PANGALANG MULING IBINALIK
Pagkaraan ng ilang araw, nakauwi sina Maribel at Joy. Maayos na ang kalagayan ng bata, ngunit kailangan pa nilang bumalik para sa mga follow-up na pagsusuri.
Itinama ng ospital ang pangalan at patient number ni Joy. Nakipag-ugnayan din sila sa mga pamilya ng ibang batang kabilang sa listahang natagpuan sa Ward 6.
Ang dating nakasarang ward ay nilinis at ginawang records assistance center para sa mga pamilyang may problema sa lumang dokumento.
Hindi na itinago ang pagkakamali.
Sa halip, ginawa itong aral upang hindi na maulit.
Isang gabi, nakita ni Maribel si Joy na nakatingin sa bago nitong hospital card.
“Ma,” tanong ng bata, “patay ba talaga ako sa computer?”
Masakit ang tanong, ngunit ngumiti si Maribel at niyakap ang anak.
“Sa papel lang sila nagkamali,” sagot niya. “Pero hindi kailanman nagkamali ang puso ko. Buhay ka. Anak kita. At araw-araw kitang pinipiling ipaglaban.”
Isinandal ni Joy ang ulo sa dibdib ng ina.
“Natakot po ako na baka hindi nila ako paniwalaang anak n’yo.”
“Hindi natin kailangan ng computer para malaman kung sino ka,” bulong ni Maribel. “Ang pitong taon nating magkasama ang tunay mong record.”
Mula noon, itinago ni Maribel ang lumang pulseras sa isang maliit na kahon. Hindi bilang alaala ng pagkakamali, kundi bilang patunay na may isang inang tumayo laban sa isang sistemang ayaw makinig.
At sa tuwing nilalagnat o natatakot si Joy, isang bagay ang lagi nitong hinihingi.
Hindi gamot. Hindi laruan.
Kundi ang yakap ng inang minsang naghintay sa labas, ngunit hindi kailanman sumuko hanggang mabuksan ang pintong nagtatago sa katotohanan.
MGA ARAL SA BUHAY
- Sa oras ng emergency, ang kaligtasan ng pasyente—lalo na ng isang bata—ang dapat unahin bago ang anumang problemang administratibo.
- Ang maling record ay hindi simpleng pagkakamali lamang kapag kalusugan, pagkakakilanlan, at buhay ng tao ang nakasalalay.
- Ang pagtatago ng pagkakamali ay lalong nagpapalaki sa pinsalang maaari nitong idulot sa mga inosenteng pamilya.
- Huwag maliitin ang isang mahirap na magulang. Ang kanyang pagpupursigi ay maaaring magbunyag ng katotohanang matagal nang iniiwasan ng iba.
- Ang tunay na malasakit ay marunong tumingin sa taong nangangailangan, hindi lamang sa impormasyong nasa computer.
Kung naantig kayo sa kuwento nina Maribel at Joy, I-LIKE at I-SHARE ang post na ito sa inyong mga kaibigan at pamilya. Mag-iwan din ng komento tungkol sa aral na pinakatumatak sa inyong puso. Ang simpleng pagbabahagi ninyo ay maaaring magpaalala sa iba na makinig sa mga magulang, unahin ang maysakit, at huwag hayaang matabunan ng proseso ang buhay ng isang tao.
