Sa unang tingin, ordinaryong eksena lang sa immigration—mahabang pila, malamig na aircon na parang humihigop ng lakas, at mga ilaw sa kisame na nagbubukas-sara sa mata mo habang kumakaway ang antok at kaba. Pero sa mismong harap ng counter, may isang lalaking pawisang-pawis na parang tumakbo mula sa sarili niyang problema. Nakayuko siya nang bahagya, hawak ang pasaporte at boarding pass, habang ang isang babaeng immigration officer sa kaliwa ay nagtaas ng palad—hudyat ng “stop.” Sa paligid, may mga taong nakatingin, may mga bibig na gustong magkomento, at may isang binatang nasa likod na may maleta, tahimik pero halatang nakikiramdam. Ang tanong: ilang segundo lang ba ang pagitan ng “aalis ka na” at “hindi ka makakaalis”?
Hindi naman siya mukhang magulo. Simple ang suot—mapusyaw na polo, backpack na halatang ilang beses nang sumama sa biyahe, at hawak niyang pasaporte na parang kapirasong pag-asa. Sa mukha niya, hindi yabang ang mababasa. Pagod. At may bahid ng hiya, ‘yung hiya na nararamdaman ng taong sanay pagmasdan at husgahan—lalo na kapag hindi ka “presentable” sa mata ng mga taong may kapangyarihan. Kung totoo man na naka-tsinelas siya, mas lalo mong maiintindihan kung bakit masikip ang hawak niya sa papel: sa airport, parang may invisible na dress code ang dignidad.
“Sir, sandali lang,” malamig na sabi ng opisyal, hindi sumisigaw pero tumatagos. Nakaangat pa rin ang kamay niya, at sa kabilang kamay, nakaturo ang daliri sa isang papel sa counter na tila may kulang o may mali. Ang lalaki, agad sumunod. Hindi siya umimik. Tumango lang siya, mabilis, parang ayaw niyang makadagdag sa problema. Pero kahit tumango ka, kapag nasa harap ka ng immigration, parang hindi sapat ang “oo.” Kailangan mong patunayan ang bawat hinga mo.
“Purpose of travel?” tanong ng opisyal. “Saan ka pupunta?”
“Work po, ma’am,” sagot niya, maingat ang boses, parang bawat salita may timbang. “OFW po. Return to job.”
Tumingin ang opisyal sa pasaporte, sa boarding pass, sa mukha niya, tapos sa backpack. “Bakit ganyan suot mo?” hindi man diretsong sinabi, pero ramdam mo sa titig. Yung titig na parang sinasabing: ‘Kung OFW ka, bakit parang wala kang ayos? Bakit pawis na pawis? Bakit parang nagmamadali?’
Sa likod, may mga bulong na nagsisimulang mabuo. May isang tao na napailing. May isa pang napahawak sa bibig. At ‘yung binatang may maleta, napatingin sa lalaki na parang naaawa, pero hindi rin makikialam. Kasi sa pila, lahat gustong matapos, lahat ayaw madamay. Sa mga ganitong lugar, ang takot ay tahimik na kasama ng lahat.
“Sir, may problema sa record mo,” sabi ng opisyal, mas mababa na ang boses pero mas delikado pakinggan. “Wait ka muna.”
Parang bumagsak ang tiyan ng lalaki. “Ma’am… complete po papers ko. May kontrata po ako. May OEC—”
“Sandali lang,” putol ng opisyal, muling tinaas ang palad. “Huwag muna.”
Kung ikaw ang nasa posisyon niya, anong mararamdaman mo? Yung ilang buwan mong paghihintay ng deployment, yung utang mong pamasahe, yung pangakong binitawan mo sa pamilya—lahat nakasabit sa iisang salitang “wait.” At ang “wait” sa immigration, pwedeng maging “hindi na.”
Pinunasan niya ang pawis sa noo gamit ang likod ng kamay, pero mas lalo siyang pinawisan. Mas humigpit ang kapit niya sa pasaporte. Parang natatakot siyang agawin ito ng sitwasyon. Sa gilid ng counter, nakapatong ang papel na itinuturo ng opisyal—hindi kita ang laman, pero kita ang tension. Sa background, may mga tao, may uniporme, may mga ilaw na puti at walang awa. Dito, hindi ka tao muna. Record ka muna.
“Sir,” sabi ng opisyal, “bakit parang…” sandaling tumigil, pinili ang salita. “Bakit hindi ka presentable?”
Napalunok ang lalaki. “Pasensya na po, ma’am. Galing po akong probinsya. Dire-diretso po biyahe. Na-late po yung bus. Natakot po akong maiwan. Kaya… ganito.”
Hindi niya sinabi ang isa pang dahilan, pero mababasa sa mata niya: minsan, wala ka nang panahon pumorma kapag ang habol mo ay kinabukasan.
May isang babaeng nasa malayo ang napabulalas, “Ay naku, baka offload ‘yan.” At may isa pang sumunod na bulong, “Tignan mo, naka-tsinelas pa.” Ang mga salitang iyon, kahit mahina, parang kutsilyo sa likod. Dahil ang OFW, sanay nang sumalo ng tingin—pero hindi ibig sabihin nun, hindi na masakit.
NANG TAWAGIN SA RADYO, BIGLANG NAGBAGO ANG TINIG
Biglang may kumaluskos sa gilid. Tumunog ang radyo ng opisyal—yung maikling static na parang kidlat sa tenga. Nag-angat ang ulo ng opisyal, at sa unang pagkakataon, nawala ang matigas niyang tingin. “Copy,” sagot niya. Tapos tumingin siya ulit sa screen, sa pasaporte, sa lalaki—ngayon mas matagal, mas seryoso.
“Sir… pangalan mo ulit?” tanong niya.
Ibinulong ng lalaki ang pangalan niya, halos hindi marinig.
“Repeat,” sabi ng opisyal, at mas lumapit.
Inulit niya, mas malinaw, nanginginig ang boses—hindi dahil sinungaling, kundi dahil pakiramdam niya, maling bigkas lang, tapos na ang lahat.
Sa radyo, may boses na sumingit ulit, mas diretso, mas may bigat. Hindi narinig ng buong pila ang eksaktong sinabi, pero nakita nila ang epekto: nanlaki ang mata ng opisyal. Napakagat siya sa labi, tapos biglang umayos ang postura. Yung palad na kanina nakataas na parang barikada, bumaba. Yung tono na kanina malamig, biglang naging kontrolado.
“Sir,” sabi niya, mas mahinahon ngayon, “sandali lang po.”
At bago pa makasagot ang lalaki, nag-press siya ng button sa counter at nag-side glance sa kapwa opisyal sa likod. “Special assist,” mahina niyang sabi, parang ayaw marinig ng iba. Pero sa pila, ang katahimikan ay malakas. Lahat nakatunog.
Ang binatang may maleta sa likod, napatingin nang maigi. Yung mga kaninang bumubulong, biglang tumikom. Kasi may dalawang klaseng katahimikan: katahimikan ng takot, at katahimikan ng pagkabigla.
Lumabas ang isang senior-looking staff sa likod, tumango sa opisyal, tapos sumulyap sa lalaki na parang kinikilala. “Sir, kayo po ba ‘yung…?” hindi niya tinapos ang tanong, pero alam mong may pangalan siyang hinahanap sa isip.
“Opo,” sagot ng lalaki, halos pabulong. “Ako po.”
Nagkatinginan ang staff at opisyal. “Sir, pasensya na po,” mabilis na sabi ng opisyal na babae. “May verification lang po kasi.”
Verification. Ibang-iba sa kaninang tono. Kanina, parang kasalanan ang pawis niya. Ngayon, parang biglang naging “sir” ang tawag sa kanya na may bigat.
Doon lang unti-unting huminga ang lalaki. Pero hindi pa rin siya ngumiti. Hindi ito tagumpay na masaya. Ito yung tagumpay na may kasama pang hiya—kasi bago dumating ang tawag sa radyo, hinubaran muna siya ng respeto sa harap ng lahat.
“Sir,” sabi ng senior staff, “kayo po ang naka-assign na special assist para sa VIP arrival mamaya. Nasa list po kayo ng office.”
Napamulagat ang mga tao sa pila. May isang napasinghap. Yung babaeng kanina nagsabing “offload,” napalunok at tumingin sa ibang direksyon. Yung binatang may maleta, napanganga nang bahagya, parang hindi makapaniwala. Kasi ang lalaking mukhang pagod at pawis, na akala nila’y walang dalang dignidad—siya pala ang hinahanap ng opisina.
Hindi siya celebrity. Hindi siya politiko. Pero special assist siya ng opisyal—isang taong pinagkakatiwalaan para tumulong sa mga sensitive na arrivals: mga senior, mga delegasyon, minsan mga opisyal na may tight schedule. At bakit siya? Kasi hindi lahat ng “special” ay nasa suot. Minsan, nasa track record. Nasa integridad. Nasa quiet competence na hindi nakikita ng mga mahilig manghusga.
“Sir, proceed po,” sabi ng opisyal, ngayon halos magalang na magalang. “Sorry po ulit.”
Tumango ang lalaki. “Okay lang po,” sagot niya, pero halatang hindi okay lang. Kinuha niya ang pasaporte at boarding pass, inilagay sa bulsa, hinigpitan ang backpack strap. Sa isang hakbang, tumawid siya sa linya—hindi lang sa physical na barrier, kundi sa linya ng tingin ng mga tao.
Habang lumalakad siya palayo sa counter, may mga mata pa ring nakasunod. Pero iba na. Hindi na mata ng panghuhusga. Mata ng pag-amin: nagkamali sila. At sa mundo natin, bihirang umamin ang crowd. Kadalasan, tahimik na lang silang mag-aadjust ng kwento sa isip: “Ay, special pala.” “Ay, hindi pala basta-basta.” Pero ang totoo, kahit “basta-basta” ka lang, dapat may respeto.
Bago siya tuluyang mawala sa frame ng pila, napatingin siya saglit pabalik. Hindi para magyabang. Para lang tiyakin kung may isa man lang na nakakaintindi sa eksenang nangyari: ang dignidad, hindi dapat hinihintay sa radyo. Dapat automatic. Dapat default.
- Huwag sukatin ang tao sa suot—ang pagod at pawis ay minsang ebidensya ng sakripisyo, hindi kasalanan.
- Ang respeto dapat default, hindi reward kapag may “special” na titulo.
- Sa pila ng buhay, madali manghusga—pero mas mahirap bawiin ang sugat na naidulot ng tingin at salita.
- Ang kapangyarihan sa counter ay pansamantala; ang dignidad ng tao dapat permanente.
- Maging maingat sa bulong—may mga kwentong hindi mo alam, at may mga taong tahimik pero may bigat ang pinanggalingan.
Kung may kilala kang OFW na madalas husgahan sa suot, sa itsura, sa pagod—i-share mo ang post na ito sa friends at family mo. Baka makatulong itong paalala na ang tao, hindi mo dapat sinasalubong ng hinala, lalo na sa mga lugar na hindi na nga madali ang buhay.
