Sa isang iglap, parang huminto ang mundo ni Rodel habang nakahawak siya sa doorknob ng kwarto na minsang tinawag niyang “pahingahan.” Sa gilid ng pinto, tumatama ang dilaw na ilaw ng lampshade sa mukha niyang basang-basa ng luha, at sa paa niya, nakatigil ang maliit na maleta na may gasgas—parang marka ng biyahe at pagod na hindi na mabubura. Sa loob, sa ibabaw ng kama na may gusot na kumot, may isang babaeng nakapulupot sa telang kulay abo, nakadilat ang mata at nanginginig ang bibig. Katabi niya, isang lalaking nakaupo, hawak ang kumot sa dibdib, gulat din pero hindi kasing wasak ng lalaking nakatayo sa pintuan. Sa gilid ng kama, may cellphone sa maliit na mesa, may laundry basket na puno ng damit, at sa pader, nakasabit ang mga framed family photos—mga ngiti ng nakaraan na ngayong gabi, parang nanunuya.
Ang tanong ay isa lang: kapag ginamit mo ang pagsubok para sukatin ang pagmamahal… handa ka ba sa sagot na babasag sa’yo?
ANG PLANONG AKALA NIYA AY MATALINO
OFW si Rodel sa loob ng anim na taon. Anim na taon ng “tiis muna,” anim na taon ng “para sa pamilya,” anim na taon ng madaling-araw na trabaho habang gabi sa Pilipinas. Sa tuwing tumatawag siya, palagi niyang sinasabi kay Liza—ang asawa niyang iniwan niya sa bahay—na konti na lang, uuwi na siya. Palagi niyang inuulit na para ito sa anak nila, para sa pangarap nilang sariling bahay, para sa kinabukasan. At si Liza naman, palaging “okay lang,” palaging “kaya ko,” palaging “ingat ka.”
Pero sa totoo lang, hindi pera ang kumakain kay Rodel. Hindi rin pagod. Kundi duda. Yung duda na unti-unting tumutubo sa pagitan ng mga missed calls, maikling reply, at mga gabing “tulog na ako” kahit online pa ang status. Yung duda na hindi mo maipaliwanag sa sarili mo pero parang kumakapit sa batok mo sa bawat trabaho, sa bawat commute, sa bawat araw na mag-isa ka sa ibang bansa.
Hanggang sa dumating ang ideya—isang ideyang akala niya ay makakapagbigay ng linaw. “Susubukan ko,” bulong niya sa sarili. “Kunwari nadeport ako. Biglang uwi. Tingnan natin kung totoo pa siya.”
Hindi niya inisip na ang “test” na iyon ay hindi lang pagsubok sa asawa. Pagsubok din sa sarili niyang relasyon sa katotohanan. Kasi minsan, ang taong nagsusubok, siya rin ang unang matitinag kapag bumagsak ang sagot.
ANG PAG-UWING WALANG PASABI
Gabi nang dumating siya. Tahimik ang hallway ng condo, malamig ang hangin ng aircon sa lobby, at sa elevator, ang tanging naririnig niya ay sariling hininga at kaluskos ng maleta. Sinadya niyang hindi mag-text. Sinadya niyang hindi tumawag. Gusto niyang makita ang totoo, yung hindi naipapakita sa video call. Yung buhay na nangyayari kapag wala siya sa frame.
Pagbukas niya ng pinto ng bahay, sumalubong ang amoy ng fabric conditioner at faint na pabango—pamilyar, pero may kakaibang timpla, parang may hindi kanya. Sa sala, nakapatay ang ilaw. Sa kusina, may baso sa lababo, may plato na parang hinugasan pero minadali. Tahimik. Masyadong tahimik.
Dahan-dahan siyang naglakad papunta sa kwarto. Sa bawat hakbang, ramdam niya ang tibok ng puso niya na parang gustong tumalon palabas. At habang palapit siya sa pinto, may narinig siyang mahinang boses—hindi malinaw, pero sapat para sumikip ang lalamunan niya.
Hindi siya sumigaw. Hindi siya nag-warla. Hinawakan niya lang ang doorknob na parang doon nakatali ang huling pag-asa niyang mali ang lahat.
At nang bumukas ang pinto… doon siya nawalan ng hangin.
ANG EKSENANG HINDI KASYA SA LAHAT NG DASAL
Nakita niya si Liza. Hindi nakatayo. Hindi umiiyak. Hindi naghahanap sa kanya. Nasa kama siya—nakapulupot sa kumot, buhok magulo, mata malaki sa gulat. At katabi niya, isang lalaking hindi niya kilala—nakaupo, hawak ang kumot, parang nahuli sa kasalanang hindi niya alam kung paano tatakasan.
Sa pader, nakasabit ang mga larawan nilang pamilya—may isang frame na magkayakap silang mag-asawa, may isa na kasama ang anak, may isa na birthday. Lahat nakangiti. Lahat masaya. At sa ilalim ng mga larawang iyon, nakaupo ang dalawang taong parang ninakawan siya ng dahilan kung bakit siya nagpakapagod.
“R… Rodel?” nanginginig na sambit ni Liza, parang hindi makapaniwala na nasa pintuan siya. “Bakit… bakit nandito ka?”
Hindi siya sumagot agad. Kasi may mga tanong na hindi mo na kailangang itanong kapag mismong mata mo ang sumagot. Ang bibig niya, gustong sumigaw. Pero ang katawan niya, parang napako. Sa halip, isang luha lang ang tumulo—dahan-dahan, mabigat, parang anim na taon na biglang bumagsak sa isang segundo.
“Nadeport ako,” bulong niya, halos hindi marinig. “Kunwari… nadeport. Umuwi ako para… para subukan ka.”
At sa pagsabi niya noon, parang mas lalo siyang nasaktan—dahil narinig niya ang sarili niyang katangahan. Na sa halip na kausapin ang asawa, pinili niyang maglaro. Na sa halip na ayusin ang duda, pinili niyang bitbitin ito pauwi at ipatong sa kama nilang mag-asawa.
Pero kahit ano pang dahilan niya, hindi nito babaguhin ang eksenang nasa harap niya.
“Ano ‘to, Liza?” tanong niya sa wakas, nanginginig ang boses. “Sino siya?”
Tumahimik si Liza. Yung katahimikang mas maingay pa sa pag-amin.
ANG PAGTATANGKA NIYANG HUMANAP NG PALUSOT
“Hindi… hindi ito ‘yung iniisip mo,” mabilis na sabi ni Liza, pero halatang nagpapanic. “Rodel, pakinggan mo—”
“Paano ko pakikinggan,” putol niya, “kung nakikita ko?”
Yung lalaki, napatingin kay Rodel na parang gusto magsalita, pero walang lakas. Nakaupo lang siya roon, parang bisitang hindi na welcome, pero hindi rin makalabas dahil bukas ang pinto at sa pintuan, nakatayo ang isang lalaking wasak na.
“Rodel, please,” umiiyak na si Liza ngayon, pero hindi iyon yung iyak ng taong naghintay. Iyon yung iyak ng taong nahuli. “Nagkamali ako. Ang tagal mong wala. Ang hirap. Nag-iisa ako—”
“Hindi ka nag-iisa,” sagot ni Rodel, mapait. “May pamilya ka. May anak ka. May asawa ka. Ako.”
At dito lumabas ang tunay na sugat: hindi lang pagtataksil ang nakita niya. Kundi pagpili. Pinili ni Liza ang sandaling iyon. Pinili niyang papasukin sa kama ang isang taong hindi si Rodel. Pinili niyang ilagay sa panganib ang buong buhay na binuo nila.
Pero sa loob ng utak ni Rodel, may isa pang kirot: pinili rin niyang subukan, hindi magtiwala. Pinili niyang magtanim ng duda, hindi mag-usap. At ngayon, pareho silang may kasalanan—pero hindi pantay ang bigat.
ANG PAG-ALIS NA MAS MABIGAT SA MALETA
Hindi siya nakipagsuntukan. Hindi siya nagbasag ng gamit. Hindi siya nagmura nang malakas. Sa halip, dahan-dahan niyang hinila ang maleta papasok ng konti, saka itinulak ulit palabas—parang sinasabi ng katawan niya, “hindi na ako dito.”
Tumingin siya sa framed photos. Sa bawat larawan, may sarili siyang ngiti na hindi na niya mahanap. Tumingin siya sa laundry basket, sa cellphone sa bedside table, sa ilaw ng lamp. Mga simpleng gamit na biglang naging saksi ng isang katotohanang ayaw niyang makilala.
“Rodel…” tawag ni Liza, nanginginig. “Saan ka pupunta?”
Doon siya napangiti nang konti—yung ngiting masakit, hindi masaya. “Hindi ko alam,” sagot niya. “Pero sigurado ako… hindi na dito.”
At bago siya tuluyang lumabas, lumingon siya isang beses—hindi para mangako, kundi para tapusin ang isang bagay na matagal nang hinihingi ng puso niya: katotohanan.
“Alam mo kung ano pinaka-masakit?” sabi niya. “Hindi yung nakita ko kayo. Kundi yung narealize kong pati ako… ginawang laro ang pagmamahal. Sinubukan kita, imbes na kausapin. Pero kahit ano pa ‘yon… hindi nito binabago na pinili mong ipalit ang kama natin sa pansamantalang saya.”
Pagkasabi niya noon, isinara niya ang pinto—hindi marahas, hindi malakas—pero sapat para maramdaman nilang lahat: may mga bagay na kapag nasira, hindi na aayusin ng sorry.
MGA ARAL SA BUHAY
- Ang pagdududa kapag pinatagal, nagiging lason—mas mabuting kausapin kaysa mag-imbento ng “test.”
- Ang pagtataksil hindi aksidente; ito ay serye ng pagpili na pwedeng pigilan kung may prinsipyo.
- Walang overseas remittance ang makakabili ng respeto kapag naubos na ang tiwala.
- Ang pag-ibig kailangan ng presensya—hindi lang pera, kundi oras, pag-uusap, at pananagutan.
- Kapag may nakita kang katotohanang sumira sa’yo, huwag mong ipilit manatili—minsan ang pag-alis ang unang hakbang para mabuhay ulit.
Kung may kakilala kang dumadaan sa duda, pagtataksil, o relasyon na punong-puno ng sikreto, i-share mo ang post na ito sa friends at family. Baka may isang taong matauhan: ang pagmamahal hindi sinusubok sa laro—inaalagaan sa usap at katotohanan.
