Home / Social Injustice / OFW NA INAKALANG “DRIVERS” LANG ANG SUMALUBONG, YUN PALA AY MGA FOREIGN INVESTORS NA KA-PARTNER NIYA!

OFW NA INAKALANG “DRIVERS” LANG ANG SUMALUBONG, YUN PALA AY MGA FOREIGN INVESTORS NA KA-PARTNER NIYA!

Sa unang tingin, ordinaryong eksena lang ito sa arrival area—puting ilaw na nakahanay sa kisame na parang walang katapusan, salaming pader na sumasalamin sa pagod ng mga uuwi, at mga trolley na puno ng maleta at kahon ng buhay na iniwan sa ibang bansa. May mga taong nag-aabang, may mga mata na naghahanap ng mukha, may mga yakap na nagtatagpo at may mga luha ring hindi mapigilan. Pero sa gitna ng ingay ng pag-uwi, may isang babae na nanginginig ang kamay at umiiyak habang hawak ang handle ng maleta. At ang tanong ay isa lang—gaano karaming taon ng pagod ang nakatago sa luha niyang ‘yon bago niya matuklasan na ang sumalubong sa kanya, hindi lang pala “drivers,” kundi mga taong magpapabago ng buong buhay niya?

ANG PAG-uwi NA MAY TAKOT AT LUHA

Nasa kaliwa ang babae—payak ang suot na beige jacket, pink na blouse, at light na pantalon na pangbiyahe. May backpack sa balikat at isang maletang nakatayo sa tabi niya, parang haligi ng lahat ng pinagdaanan niya. Namumugto ang mata niya, nanginginig ang labi, at nakataas ang palad na parang humihingi ng sandali—sandali para huminga, sandali para hindi matumba sa bigat ng emosyon. Sa kabilang kamay, may hawak siyang cellphone, pero hindi niya tinitingnan. Parang kahit anong mensahe, hindi kayang saluhin ang nararamdaman niya ngayon.

Sa kanan, may dalawang staff na naka-uniform na parang airport personnel o transport coordinator—isa’y babae, isa’y lalaki na may ID lace at hawak ang susi, nakatingin sa kanya na may halong pagkalito at kaba. Sa likod nila, may lalaking naka-suit na mabilis ang lakad, seryoso ang mukha, parang may hinahabol na oras. At sa paligid, may mga tao—mga pasaherong dumadaan, mga salubong na may dalang bulaklak, mga anak na kumakaway—pero sa eksenang ito, parang lahat biglang naging tahimik.

ANG PAGKAKAMALING NAGBUNGA NG HIYA

“Ma’am, okay lang po?” tanong ng lalaking may susi, maingat ang tono. “Kayo po si… Ms. Althea?”

Napatango ang babae, pero hindi matuloy ang salita. “Opo,” sagot niya, pero pabulong. “Ako po.”

Nagtinginan ang staff. Yung babaeng nasa kanan, halatang nag-aalala. “Ma’am, we’re here to assist you. May… may arrangement po.”

“Ay,” biglang sabi ni Althea, sabay punas ng luha. “Kayo po ba yung… driver?” lumabas ang tanong na parang normal lang, pero may kasamang hiya sa dulo. Sanay kasi siya—kapag OFW ka, madalas ang sumasalubong sa’yo, service. Driver. Van. Hatid. Ganun lang. Mabilis. Walang seremonya.

Nag-iba ang tingin ng lalaking may susi. Hindi siya nainsulto. Pero parang may pumasok na kabigatan sa mata niya—na tila sinasabi, “Kung alam mo lang.”

“Opo, ma’am,” sagot niya, pero may pagkaingat. “We’ll take you—”

“Sandali,” putol ni Althea, biglang napaluha ulit. “Pasensya na po.” Pinunasan niya ang mata. “Akala ko kasi… ordinaryong hatid lang. Kasi… wala naman akong—” Naputol siya, parang nahihiyang sabihin ang salita: “wala naman akong… importante.”

Tumama ‘yon sa sarili niyang dibdib. Kasi ilang taon siyang nabuhay sa pakiramdam na kahit gaano siya magsakripisyo, “worker” lang siya. OFW lang. Palaging taga-serve ng pangarap ng iba, hindi ng sarili. Kaya ngayong may sumalubong na naka-uniform at may susi, automatic na sa isip niya: driver sila. Trabaho lang.

Hindi niya alam—hindi pa—na mali ang unang tingin.

ANG KWENTO SA LIKOD NG MALETA

Si Althea ay anim na taon sa abroad. Sa bawat araw, pare-pareho ang amoy: disinfectant, kitchen heat, o kaya’y sterile na hallway—depende sa trabaho. Palaging may boss. Palaging may schedule. Palaging may “ma’am” at “sir” na hindi niya kilala pero kailangan niyang sundin. Sa Pilipinas, ang alam lang ng iba: “Ay, OFW. Siguradong may pera.” Pero hindi nila alam ang totoo: may pera nga, pero may kapalit—pangungulila, pagod, at mga gabing nakatulala sa ceiling habang iniisip kung tama pa ba ang lahat.

At sa huling taon niya roon, may nangyari. May isang maliit na ideya. Isang pagkakataon. Isang proposal na ginawa niya sa gitna ng breaktime, sa maliit na notebook na lagi niyang dala. Hindi siya nakapagtapos ng business school, pero marunong siyang magbilang. Marunong siyang magtiyaga. Marunong siyang makinig sa merkado. At sa dami ng nakasalamuha niyang tao sa abroad—mga supplier, event organizers, restaurateurs—napansin niya: may demand sa Pilipinas na hindi natutugunan. May produkto at serbisyo na puwedeng itayo, basta may tamang partner.

Kaya naglakas-loob siya. Nag-email. Nagpresenta ng simpleng pitch deck. Nagpaliwanag sa video call kahit nanginginig ang English. At may mga taong nakinig.

Mga foreign investors.

Hindi siya naniniwala noong una. Kasi sino ba siya? Isang OFW na pagod? Pero isa-isa silang nagreply. Isa-isa silang nagtanong. At nang dumating ang final call, sinabi nila: “We want to meet you in person. In Manila. We’re ready.”

Doon nagsimulang kumabog ang dibdib ni Althea. At doon din nagsimula ang takot. Kasi kapag tumama ang pangarap sa realidad, doon mo mararamdaman kung gaano ka kababa sa tingin mo sa sarili mo.

ANG PAGLAPIT NG TAONG NAKA-SUIT

Habang nag-uusap sila, lumapit na ang lalaking naka-suit mula sa likod. Matangkad, maayos ang buhok, at seryoso ang mata—yung tipo ng taong hindi basta lumalapit kung walang dahilan. Huminto siya sa harap nila at tumingin kay Althea.

“Ms. Althea Reyes?” tanong niya, malinaw.

Napatango si Althea, biglang kinabahan. “Opo.”

Ngumiti ang lalaki—hindi malapad, pero may respeto. “Welcome to Manila,” sabi niya. “I’m Daniel Park. From Park & Watanabe Holdings.”

Parang may umikot na mundo sa ulo ni Althea. “Ha?” mahina niyang nasabi. “Sir, pasensya na po… akala ko—”

“Drivers?” dugtong ng lalaki, at bahagyang ngumiti ulit. “Yes. They are driving us today.”

Napatingin si Althea sa dalawang staff na may susi. Biglang nag-iba ang aura ng lahat. Yung ID lace, yung susi, yung pagiging maingat—hindi lang pala ito simpleng hatid. Ito pala ang protocol ng mga taong sanay sa malalaking deals.

Sa tabi ni Daniel Park, lumapit pa ang isa pang lalaki—mas matanda, may calm na mukha, at may hawak na folder. “Ms. Reyes,” sabi niya, “I’m Kenji Watanabe. Your partner.”

Nanlaki ang mata ni Althea. Biglang bumuhos ang luha ulit, pero ngayon, halo ng gulat at bigat. “Partner…?” ulit niya, parang hindi makapaniwala.

“Opo,” sagot ni Watanabe. “We reviewed your proposal. We visited the location. We talked to suppliers. Everything checks out. We’re ready to sign.”

ANG SANDALING NAWALA ANG “OFW LANG”

Nanginig ang kamay ni Althea. Hindi niya alam kung hahawak sa maleta, sa backpack, o sa sarili niyang dibdib. “Sir… hindi ko po alam kung tama ba ‘to,” lumabas sa bibig niya ang totoo. “Akala ko po… pangarap lang. Akala ko po… wala akong karapatan—”

Dahan-dahang umiling si Daniel Park. “You have the most important qualification,” sabi niya. “You built this idea while working. While sacrificing. That’s discipline.”

Yung airport staff sa kanan, nakatingin na rin, parang hindi makapaniwala. Yung lalaking may susi—na akala ni Althea, “driver lang”—bahagyang yumuko sa kanya, mas magalang ngayon, at marahan niyang sinabi: “Ma’am, ready na po ang convoy.”

“Convoy?” halos pabulong na ulit ni Althea, at napatawa siya nang mahina sa gitna ng luha—yung tawang naglalabas ng tensyon na ilang taon niyang kinimkim.

Tumango si Watanabe. “We arranged security and transport,” sabi niya. “We are going to your first meeting. And after that… to the site.”

Sa likod nila, yung lalaking naka-ID lace na hawak ang susi ay nag-abot ng maliit na envelope. “Ma’am, your itinerary,” sabi niya. “And your visitor badge for the boardroom.”

Visitor badge. Boardroom. Itinerary. Mga salitang dati, naririnig lang ni Althea sa mga taong pinaglilingkuran niya. Ngayon, para sa kanya na.

ANG HULING PAGKAKAMALI NA NAGING ARAL

“Naku,” biglang sabi ni Althea, sabay punas ng mata, “pasensya na po talaga. Akala ko drivers lang kayo.” Nahihiya siyang ngumiti. “Hindi ko po… inaasahan.”

Hindi nagalit sina Park at Watanabe. Sa halip, nagkatinginan sila, at sa mata nila, parang may pag-unawa. Kasi alam nila: ang taong matagal na minamaliit ng mundo, nahihirapang maniwala kapag may gumagalang na.

“Ms. Reyes,” sabi ni Watanabe, “many people will see you as ‘just’ something—just an OFW, just a worker, just a woman with a suitcase. But we see a partner.”

At doon, napapikit si Althea. Hindi dahil umiiyak siya ulit, kundi dahil sa wakas, may pumirming salita sa puso niya: partner. Hindi helper. Hindi staff. Partner.

At sa arrival area na puno ng ilaw at ingay, biglang naging malinaw ang isang bagay: ang pag-uwi niya, hindi pala pagtatapos. Simula pala.

MGA ARAL SA BUHAY

  1. Huwag maliitin ang sarili dahil sa trabaho o estado—ang tunay na kakayahan, madalas hinuhubog sa hirap at sakripisyo.
  2. Ang respeto ay hindi naka-base sa suot o posisyon; kapag marunong kang rumespeto, doon ka tunay na lumalakas.
  3. Minsan, ang mga taong mukhang “ordinaryo” ang may hawak ng extraordinary na pangarap at plano.
  4. Kapag binigyan ka ng pagkakataon, huwag mong takbuhan dahil sa takot—baka iyon na ang pintuan na matagal mong hinihintay.
  5. Ang pag-uwi ay hindi laging pahinga; minsan, ito ang simula ng bagong buhay na pinaghirapan mo.

Kung may natutunan ka sa kwentong ito, alalahanin mo: hindi mo kailangang magmukhang “big time” para maging mahalaga. Minsan, ang pinakamalaking pangarap, nakasiksik lang sa maleta ng taong pagod na pagod. Ibahagi ang post na ito sa friends at family mo, lalo na sa mga OFW at sa mga taong pinanghihinaan ng loob—para maalala nilang hindi sila “lang.”