May mga eksenang akala mo maliit lang—isang tray, isang resibo, isang burger na nakabalot sa papel—pero kapag may taong gustong mang-power trip, kaya niyang gawing malaking kahihiyan ang simpleng trabaho mo. Sa ilalim ng malamlam na ilaw ng fastfood, habang humahampas ang ingay ng kitchen at sumasabay ang amoy ng pritong manok at ketchup, nakatayo si Ken sa harap ng counter na parang nalunok ang sariling laway. Suot niya ang beige na uniform at cap, hawak sa isang kamay ang resibo, sa kabila ay ang tray na may burger at maliit na lalagyan ng sauce. Nakaangat ang palad niya—hindi para makipagtalo—kundi para humingi ng sandaling “teka lang po.”
Sa kaliwa niya, isang lalaking naka-itim na suit ang nakangiting mayabang, nakaturo pa sa mukha niya na parang nag-uutos sa isang batang nagkamali. Sa likod ng lalaking ‘yon, isang babae ang nakatawa, may cellphone pang nakataas, halatang nagre-record. Parang ang nangyayari, hindi serbisyo—kundi palabas. Sa kanan, isang mas nakatatandang babae ang nakakunot ang noo, kita ang pag-aalala, habang sa likod pa, may matatanda at ibang customers na nakasiksik sa pila, nag-aabang, nagmamasid, at unti-unting napapatingin kay Ken na parang may inaabangan ding ending.
“Excuse me,” sabi ng lalaking naka-suit, malumanay pero nanunusok. “Ano ‘to? Ito na ‘yung ‘premium’ service niyo?” Tumawa siya nang konti, tapos itinuro ang tray. “Tignan mo, parang minadali. Tapos ‘yang resibo mo… tama ba ‘yan? O nag-iimbento ka lang?”
Pinisil ni Ken ang resibo, pilit hinahanap ang boses niyang hindi nanginginig. “Sir, pasensya na po. I-verify ko lang po. Baka may—”
“Baka may ‘baka’ ka pa,” putol ng lalaki, mas malakas na ngayon. “Ang simple-simple ng order, hindi mo pa kaya? Crew ka, ‘di ba? Fastfood. Dapat fast. Dapat tama.” Tapos lumingon siya sa babaeng nagvi-video. “O ayan, i-post mo. Para malaman ng tao kung gaano kabagal dito.”
Humigpit ang dibdib ni Ken. Hindi siya natatakot sa reklamo. Sanay siya sa “pa-follow up,” sa “kuya, nasaan na order ko,” sa “ate, wala yung ketchup.” Ang kinakatakutan niya yung ginagawang libangan ang pagkakamali—kahit hindi pa nga napatutunayan kung may mali. Lalo na yung may camera. Kasi sa camera, kahit anong paliwanag mo, puwedeng putulin. Puwedeng gawing meme. Puwedeng gawing katatawanan ang araw na pinaghirapan mo.
“Sir, okay lang po ba kung tingnan ko muna sa system?” mahinahon niyang sabi ulit. Nakaangat pa rin palad niya, parang nagmamakaawang bigyan siya ng dalawang minuto.
Pero ang lalaki, lalo pang ngumisi. “System? Huwag mo akong paikutin.” Itinuro niya ang tray ulit. “Alam mo, kung hindi ka bagay dito, maghanap ka na lang ng ibang trabaho. Hindi yung nandito ka tapos abala ka.”
Narinig ni Ken ang ilang mahinang tawa sa likod. Hindi lahat, pero sapat para maramdaman niyang lumiliit siya. Yung babaeng nagvi-video, natatawa na parang may premyo. Yung mas nakatatandang babae sa kanan, biglang sumingit, “Sir, hayaan niyo na. Nagta-trabaho lang ‘yung bata—” pero tinapunan siya ng tingin ng lalaking naka-suit na parang, “Huwag kang makialam.”
At doon, parang may kumalat na lamig sa loob ni Ken. Hindi dahil sa aircon—kundi dahil sa pakiramdam na mag-isa ka sa harap ng taong may pera at mayabang na boses. Sa mga ganitong lugar, madalas sinasabihan kayong “customer is always right.” Pero walang training ang sapat para sa customer na gustong manakit.
ANG RESIBO NA HINDI MARUNONG MAGSINUNGALING
Huminga si Ken nang malalim. Pinilit niyang tumuwid. Tinignan niya ang resibo sa kamay niya—parang iyon na lang ang kakampi niya. “Sir,” sabi niya, mas malinaw na ngayon, “ito po yung order number niyo. Nakalagay po dito—” Tinuro niya ang print, “burger meal, add-on sauce, and—” tumigil siya saglit, kasi may isang detalye siyang nakita. Isang maliit na code sa gilid. Isang notation na madalas hindi pinapansin ng customers.
“—and pickup sa kabilang counter po,” dagdag niya. “Sir, itong tray po… hindi pa po ‘to sa inyo. Hindi pa po ‘to released for your number.”
Biglang humalakhak ang lalaki, parang nanalo. “Oh? So ikaw pa ngayon ang magsasabi na hindi ‘to sa akin? Eh hawak mo! Ikaw ang nagbigay! Ano ka, sinungaling?”
“Sir,” singit ni Ken, pinipigilan ang panginginig, “hindi ko pa po binibigay. Nandito po ako sa counter. Ipinapakita ko lang po para ma-check kung may missing. Pero itong tray po, pang-order number 118. Kayo po, 128.” Itinaas niya ang resibo para mas makita.
Mabilis na lumapit ang manager sa gilid, halatang narinig ang gulo. “What’s happening?” tanong niya, pero bago pa siya makapagsalita nang maayos, sumingit na naman ang lalaki, “Your crew is incompetent. I want him reprimanded. Now. And I want a refund.”
Sa likod, narinig ni Ken ang isang mahinang “tsk.” Yung mas nakatatandang babae sa kanan, napailing. Parang alam na niyang mali ang direksyon nito. Pero wala siyang power dito—kaya ang tanong: sino ang may power?
At saka, may pumasok na presensya mula sa likod ng pila.
Isang lalaking may edad, simple ang suot—hindi siya kasing flashy ng naka-suit—pero halata ang authority. Hindi siya nagmamadali, pero bawat hakbang niya, parang humihinto ang ingay sa paligid. Kasunod niya ang dalawang staff na naka-lanyard at may hawak na clipboard, at isang crew na halatang nagulat, bulong nang bulong sa radio.
“Anong nangyayari dito?” tanong ng bagong dating, boses na hindi pasigaw pero hindi rin puwedeng balewalain.
Napalingon ang manager at biglang nag-ayos ng postura. “Sir—good afternoon po,” mabilis niyang sabi, parang sinampal ng reality. “May… complaint po.”
Si Ken, napatigil. Kilala niya ‘yon. Hindi personal, pero nakikita niya sa mga memo at tarpaulin sa pantry. Siya si Mr. Dela Cruz—ang franchise owner. Yung taong bihirang bumisita, pero kapag dumating, ibig sabihin may tinitingnan. May chine-check. May inaayos.
Ang lalaking naka-suit, akala mo matutuwa—pero hindi. Nanliit ang ngiti niya, parang biglang nag-compute ang utak niya kung sino ang kausap niya. Pero dahil mataas ang ego, itinuloy pa rin niya. “Good,” sabi niya, parang proud. “Ikaw ang owner? Perfect. Your crew is humiliating me. Wrong order, wrong attitude. And he’s lying.”
Tumingin si Mr. Dela Cruz kay Ken. Hindi yung tingin na naghahanap ng isisisi. Yung tingin na nagtatanong: “Ano ang totoo?” Si Ken, lumunok, tapos inangat ang resibo. “Sir,” mahina pero malinaw, “nag-verify lang po ako. Hindi pa po released yung tray. Magkaiba po yung order number.”
Kinuha ni Mr. Dela Cruz ang resibo. Sinilip. Tapos hiningi niya ang system screen sa manager, at pinakita rin ni Ken ang number sa tray ticket. Isang tingin lang, tumango na siya. “Tama siya,” sabi ng owner, diretso, rinig ng pila. “Hindi ito order mo.”
Tahimik.
Yung babaeng nagvi-video, biglang bumaba ang phone nang kaunti, parang nahiya bigla. Yung naka-suit, napakurap. “No, but—” simula niya, pero tinapik ng owner ang hangin gamit ang kamay—hindi bastos, pero malinaw na “sandali.”
“Second,” dagdag ni Mr. Dela Cruz, tumingin sa babaeng nagre-record, “bawal ang pagre-record ng staff para i-post nang walang consent. Especially kung nanghihiya. Kung may complaint, may tamang proseso.” Tapos tumingin siya sa naka-suit. “And third… you don’t talk to people like that.”
Parang may nahulog na yabang sa sahig. Hindi literal, pero ramdam. Yung naka-suit, biglang nagbago ang tono—yung dating malakas, naging defensive. “I’m a paying customer,” pilit niyang sabi. “I’m just demanding service.”
“Service, yes,” sagot ng owner. “But not abuse.” Tumingin siya kay Ken. “Ken, you okay?”
Tumango si Ken, pero kita sa mata niya yung pagod. Yung sakit. Yung hiya na hindi basta nawawala kahit sabihin mong “okay lang.” Pero ang simpleng tanong na ‘yon—“you okay?”—parang unang beses may taong may authority na naalala siyang tao rin, hindi lang crew.
Huminga nang malalim ang owner at bumaling muli sa naka-suit. “You owe him an apology,” sabi niya, walang drama, walang sigaw, pero may bigat. “In front of everyone.”
Nag-init ang mukha ng lalaki. Tumingin siya sa paligid—sa pila, sa camera, sa matatanda, sa manager—at doon niya naramdaman na hindi siya ang bida sa eksena. Siya ang mali. At kapag mali ka sa harap ng taong may hawak ng pangalan ng store, wala kang masyadong choice kung gusto mong magmukhang disenteng tao.
“Fine,” sabi niya, pilit. Tumingin siya kay Ken. “Sorry.”
Hindi agad tinanggap ni Ken sa puso, pero tumango siya—kasi hindi naman siya naghahanap ng ganti. Respeto lang. “Salamat po,” mahina niyang sagot.
“Next time,” dagdag ng owner, para sa lahat, “remember: the way you treat service workers says more about you than about them.”
Tahimik ang pila, tapos may ilang tao ang tumango. Yung mas nakatatandang babae sa kanan, napabuntong-hininga na parang gumaan din ang loob niya. Yung babaeng nagvi-video, tuluyang ibinaba ang phone, parang biglang naalala na tao rin yung nasa harap niya.
At habang inaayos ni Ken ang tray pabalik sa tamang counter, naramdaman niyang bumabalik ang tibok ng dibdib niya sa normal. Hindi na siya invisible. Hindi na siya punchline. Sa simpleng fastfood counter, sa simpleng resibo, may isang bagay na bumalik sa kanya: dignidad.
Mga Aral sa Buhay:
- Ang pagiging “customer” ay hindi lisensya para mangmaliit o manghiya ng tao.
- Bago tayo humusga, mag-verify muna—minsan isang number lang ang pagitan ng gulo at katotohanan.
- Ang camera ay puwedeng maging sandata; gamitin ito para sa accountability, hindi para sa pang-aalipusta.
- Ang tunay na class, hindi sa suot o pera—nasa paraan ng pakikitungo sa kapwa.
- Ang respeto sa trabaho ng iba ay respeto rin sa sarili mong pagkatao.
Kung may kakilala kang naka-experience ng pangpo-power trip sa trabaho—fastfood crew man, guard, cashier, rider, o kahit sino—i-share mo ang post na ito sa friends at family mo. Baka sa simpleng pagbabahagi, may isang taong matutong maghinay-hinay bago manghusga, at may isang “Ken” ang maalala na hindi siya nag-iisa.
