EPISODE 1: ANG BATANG PINAGTABUYAN SA HARAP NG SIMBAHAN
Hindi alam ni Noel kung pang-ilang beses na siyang inilingan ng mga tao sa araw na iyon.
Ang alam lang niya, mahigpit niyang hawak ang lumang rosaryong nakapulupot sa maliit niyang palad habang nakatayo sa harap ng lumang simbahan. Marumi ang kanyang damit, maalikabok ang tsinelas, at halatang maghapon na siyang pagod. Pero hindi siya umaalis. Hindi puwedeng umalis.
“Uwi ka na, iho,” sabi ng matandang babaeng nagtitinda ng kandila. “Wala kang mapapala rito.”
Umiling si Noel.
“Kailangan ko pong maibigay ito sa pari.”
Mula sa may hagdan ng simbahan, nainis na lumapit ang isang matandang lalaki.
“Ano ba ’yan? Kanina ka pa rito. Baka naman nanghihingi ka lang.”
“H-hindi po,” sagot ni Noel. “May bilin lang po ang lola ko.”
Ngunit lalo lang lumalim ang kunot sa noo ng mga nakapaligid sa kanya. Sa itsura pa lamang niya, madali na siyang husgahan. Para sa kanila, isa lamang siyang batang gala na nakikisiksik sa harap ng simbahan para manghingi ng limos.
“Sinabi nang umalis ka!” matigas na sabi ng babae. “May misa. Huwag kang istorbo.”
Napayakap si Noel sa rosaryo. Hindi iyon ordinaryong rosaryo. Luma na ang kahoy. Kupas na ang krus. At sa isang bahagi nito, may isang kulang na butil.
Iyon ang bilin ng kanyang lola.
Huwag na huwag daw niya itong bibitiwan.
Napatingin si Noel sa malaking pinto ng simbahan. Sa loob noon naroon ang paring hinahanap niya. Iyon ang sabi ng kanyang lola bago ito nalagutan ng hininga sa banig nilang luma dalawang gabi na ang nakalipas.
“Kapag wala na ako,” mahina nitong sabi noon, “hanapin mo ang matandang pari sa simbahan. Ipakita mo ang rosaryo. Kapag nakita niya ang kulang na butil, maiintindihan niya.”
Hindi naipaliwanag ng lola niya ang lahat. Hindi na rin nito nasabi kung bakit nanginginig ang boses nito habang hawak ang rosaryo. Ang tanging malinaw lamang ay ang huling pakiusap nito.
“Ibalik mo sa kanya. Sabihin mo… hindi ko siya sinisi.”
Kaya kahit pinagtatawanan, kahit pinagtatabuyan, kahit kumakalam ang sikmura niya, hindi umalis si Noel.
Humakbang siya paakyat sa hagdan.
Pero bago pa man siya makalapit sa pinto, hinarangan na siya ng matandang lalaki at bahagya siyang naitulak paatras.
“Makulit kang bata ka!” galit nitong sabi. “Hindi mo ba naiintindihan? Hindi puwedeng pumasok ang kung sinu-sino rito!”
Nabitiwan ni Noel ang rosaryo nang bahagya, ngunit mabilis niya rin iyong nasalo.
Napuno ng luha ang kanyang mga mata.
“Pakiusap po,” bulong niya. “Kailangan niya pong makita ito.”
EPISODE 2: ANG MATANDANG PARI AT ANG LUMANG ROSARYO
Sa loob ng simbahan, katatapos lamang ni Father Mateo sa maikling panalangin nang marinig niya ang kaunting ingay sa labas. Karaniwan na sa kanya ang mga alitan sa may pintuan—mga batang naglalaro, mga tindero, mga debotong nag-uunahan. Ngunit may kung anong bigat sa sigaw na iyon na nagpahinto sa kanya.
Lumabas siya nang dahan-dahan.
Pagdating niya sa may pinto, nakita niya ang isang payat na batang nangingilid ang luha habang pilit tinatakpan ng dalawang matatanda ang daan.
“Ano ang nangyayari rito?” tanong niya.
Agad umurong ang dalawa.
“Father,” sabi ng babae, “kanina pa ho kasi itong batang ito. Ayaw umalis. Baka po nanghihingi lang.”
Napatingin si Father Mateo sa bata.
Nakahawak ito sa isang rosaryo na tila kaytagal nang gamit na gamit.
Lumapit siya.
“Ano ang pangalan mo, iho?”
“Noel po.”
“At bakit mo ako hinahanap?”
Huminga nang malalim ang bata, na para bang inuubos ang natitira niyang lakas.
“Pinabigay po ito ng lola ko.”
Inabot nito ang rosaryo.
Kinuha iyon ni Father Mateo nang maingat. Una’y tila karaniwang lumang rosaryo lamang ang nakita niya. Ngunit nang umikot ang mga daliri niya sa mga butil, bigla siyang tumigil.
May isang puwang.
Isang nawawalang butil.
Parang may humampas sa dibdib ni Father Mateo.
Dahan-dahan niyang tinaas ang rosaryo palapit sa kanyang mukha. Pinagmasdan niya ang gaspang ng kahoy, ang lumang tali, ang kupas na krus, at ang puwang sa pagitan ng dalawang butil—isang detalyeng hindi kailanman malilimutan ng kanyang puso.
“Hindi maaari…” mahina niyang sabi.
Napatingin sa kanya ang mga tao sa paligid.
“Father?” tawag ng matandang babae.
Pero hindi na sila naririnig ni Father Mateo.
Ang tinitingnan na lamang niya ay ang rosaryong minsan na niyang hinawakan maraming dekada na ang nakalipas. Rosaryong ibinigay niya sa isang taong minahal niya nang labis. Rosaryong akala niya’y nawala na kasabay ng isang pangakong hindi niya natupad.
Nanginginig ang boses niya nang tanungin ang bata.
“Sino ang lola mo?”
Tumingin sa kanya si Noel.
“Si Lola Elena po.”
At sa isang iglap, para bang gumuho ang mahabang taon ng katahimikan sa loob ni Father Mateo.
Napatakip siya sa bibig.
Pagkatapos, tuluyan siyang napaiyak.
EPISODE 3: ANG KULANG NA BUTIL AT ANG LIHIM NG NAKARAAN
Walang makapaniwala ang mga tao sa nakita nila.
Ang matandang pari na kilala sa buong bayan bilang mahinahon, matatag, at halos hindi kailanman umiiyak, ay ngayo’y nanginginig ang mga balikat habang mahigpit na hawak ang rosaryo.
“Si Elena…” bulong niya. “Buhay pa ba siya?”
Umiling si Noel.
“Wala na po.”
Mas lalo pang bumaon ang sakit sa mukha ni Father Mateo.
“Bago po siya mawala,” dagdag ng bata, “pinapunta niya po ako rito. Sabi niya, kapag nakita n’yo raw ang kulang na butil, maaalala n’yo siya.”
Naupo si Father Mateo sa pinakamalapit na bangko dahil tila nanghina ang kanyang mga tuhod.
Matagal bago siya nakapagsalita.
“Noong bata pa kami,” sabi niya, “mahilig magnakaw ng mangga ang kapatid kong si Elena sa likod ng kumbento. Lagi ko siyang pinapagalitan. Isang araw, nadulas siya sa bakod at napigtas ang isang butil ng rosaryong pamana sa amin ng nanay namin. Umiyak siya buong hapon dahil akala niya galit ako. Pero sabi ko, hayaan na. Hindi kailangang maging buo ang rosaryo para dinggin ng Diyos ang dasal.”
Humigpit ang hawak niya sa rosaryo.
“Iyan ang rosaryong ibinigay ko sa kanya nang umalis siya sa bayan.”
Tahimik ang lahat.
Maging ang dalawang matatandang kanina’y nagtulak kay Noel ay tila nahihiya nang tumingin.
“Bakit po siya umalis?” mahinang tanong ni Noel.
Pumikit si Father Mateo.
“Dahil pinagtabuyan din siya.”
Napaangat ang tingin ng bata.
“Noon, dalaga pa ang kapatid ko. Nabuntis siya nang hindi kasal. Maraming taong humusga. Maraming tumalikod. At ang pinakamasakit…” napalunok siya, “hindi ko siya naipagtanggol. Seminarista pa ako noon. Takot ako sa sasabihin ng iba. Takot akong masira ang landas na tinatahak ko. Kaya habang tinuturo siya ng mga tao, nanahimik ako.”
Tumulo muli ang luha niya.
“Binigyan ko siya ng rosaryo at nangakong susundan ko siya. Nangakong hahanapin ko siya. Pero hindi ko nagawa.”
Tahimik na nakinig si Noel.
“Hindi naman po kayo sinisi ni Lola,” sabi niya. “Iyon po ang gusto niyang sabihin sa inyo.”
Tila lalong nadurog ang puso ng pari sa narinig.
Dahil kung minsan, mas mabigat pala ang kapatawaran kaysa galit.
EPISODE 4: ANG HULING BILIN NG LOLA
Ipinasok ni Father Mateo si Noel sa loob ng kumbento at pinakain. Doon lamang niya nalaman ang buong kuwento ng bata.
Matagal nang mahina si Elena. Labandera lamang ito sa kabilang baryo. Pumanaw ang nag-iisang anak nitong babae ilang taon na ang nakalipas dahil sa sakit. Naiwan sa kanya si Noel, ang apo niyang buong puso niyang pinalaki kahit kapos sila sa lahat.
“Madalas po siyang umubo,” kuwento ni Noel habang dahan-dahang sumusubo ng lugaw. “Pero lagi po niyang sinasabing kaya pa niya.”
“Bakit hindi ka niya dinala rito noon?” tanong ni Father Mateo.
“Natakot po siguro siya,” sabi ng bata. “Pero nitong huling linggo, palagi na lang po niyang hawak ang rosaryo. Minsan umiiyak siya. Minsan naman nakangiti.”
Huminga nang malalim ang pari.
“May sinabi pa ba siya?”
Tumango si Noel.
“Sabi niya, ‘Sabihin mo kay Mateo, hindi ko dinala ang rosaryo dahil sa galit. Itinago ko ito dahil ito ang huling patunay na minsan may naniwala sa akin.’”
Napayuko si Father Mateo.
Sa mahabang panahon, inakala niyang nawala ang kanyang kapatid dahil sa tadhana, kahirapan, at distansya. Ngunit ngayong kaharap niya ang apo nito, malinaw na malinaw sa kanya ang katotohanan—mas malupit sa kahirapan ang paghusga ng tao, at mas mabigat sa anumang paglalakbay ang katahimikang pinili niya noon.
Lumapit siya kay Noel at hinawakan ang balikat nito.
“Wala ka na bang ibang kasama?”
Umiling ang bata.
“Wala na po.”
“May matutuluyan ka ba?”
Muli itong umiling.
Napapikit si Father Mateo nang sandali, na tila nananalangin sa katahimikan.
Pagkatapos ay iminulat niya ang mga mata niya at sinabi ang mga salitang matagal nang dapat niyang sinabi sa dugo niya.
“Hindi ka na mag-iisa.”
Napatingin sa kanya si Noel, naguguluhan.
“Anak ka ng pamilya ng kapatid ko,” sabi niya. “At kung nabigo akong ipagtanggol ang lola mo noon, hindi ko hahayaang mangyari iyon sa ’yo ngayon.”
Sa may pintuan, naroon pa rin ang ilang taong nakasaksi sa lahat. At sa kauna-unahang pagkakataon sa araw na iyon, ang tingin nila kay Noel ay hindi na pagdududa kundi hiya.
Dahil nakita nila kung gaano kadaling tabuyin ang isang maruming bata, at kung gaano kahirap harapin ang kasalanang dulot ng maling paghusga.
EPISODE 5: ANG BATANG HINDI NA MULING ITATABOY
Kinabukasan, bago magsimula ang misa, tumayo si Father Mateo sa harap ng altar kasama si Noel.
Tahimik ang buong simbahan.
Naroon ang mga tindera ng kandila, mga sakristan, mga deboto, at maging ang dalawang matandang unang nagtulak sa bata paalis sa hagdan.
“Bago tayo magsimula,” sabi ni Father Mateo, “may gusto akong aminin.”
Nagtinginan ang mga tao.
“Maraming taon na ang nakalipas, pinabayaan kong madaig ako ng hiya at takot. Dahil doon, nawalan ako ng kapatid. At kahapon, muntik na nating ulitin ang kasalanang iyon sa kanyang apo.”
Napatingin ang lahat kay Noel.
“Ang batang ito ay hindi istorbo. Hindi siya palaboy sa paningin ng Diyos. At hindi dahilan ang maruming damit para ipagkait sa kanya ang pintuan ng simbahan.”
Walang nagsalita.
Ang matandang babaeng nagtaboy sa kanya kahapon ay tahimik na lumapit at iniabot ang isang supot ng tinapay kay Noel. Ang matandang lalaki nama’y yumuko at humingi ng tawad.
Ngunit mas mahalaga roon, lumuhod si Father Mateo sa harap ng bata.
Hindi bilang pari.
Kundi bilang kapatid na nabigo.
“At sa harap ng lahat,” sabi niya, “humihingi ako ng tawad para sa sakit na dinanas ng lola mo. At ipinapangako kong hindi ka na muling itataboy sa bahay ng Diyos.”
Namasa ang mga mata ni Noel.
“Lola would be happy po,” mahina niyang sabi.
Ngumiti si Father Mateo habang pumapatak ang luha sa kanyang mga pisngi.
Pagkatapos ng araw na iyon, nanatili si Noel sa kumbento habang inaayos ang kanyang pag-aaral at pansamantalang tirahan sa tulong ng parokya. Ngunit higit pa sa pagkain, damit, at higaan, may isang bagay na una niyang natanggap doon na matagal na yatang ipinagkait sa kanilang maglola—
pagtanggap.
At tuwing gabi, bago matulog, hawak-hawak ni Father Mateo ang lumang rosaryo.
Hindi na niya hinanap ang nawawalang butil.
Dahil naunawaan na niya ang aral nito.
May mga bagay na mananatiling kulang habang buhay.
May mga sugat na hindi na lubusang mawawala.
Pero kahit kulang, maaari pa ring maging banal.
Kahit wasak, maaari pa ring maging daan ng paghilom.
At kahit isang batang pinagtabuyan sa hagdan ng simbahan, maaari palang maging sagot sa isang dasal na apatnapung taon nang hinihintay.
MGA ARAL SA BUHAY
1. Huwag agad humusga sa panlabas na anyo ng isang tao. Madalas, ang mga mukhang marumi, tahimik, at kaawa-awa ay may dalang kuwento, sakit, at katotohanang hindi agad nakikita ng mata.
2. Ang simbahan, tahanan, at komunidad ay dapat maging lugar ng pagtanggap, hindi ng pagtataboy. Walang sinuman ang dapat iparamdam na wala siyang karapatang lumapit sa awa at pag-ibig.
3. Ang katahimikan sa harap ng mali ay isa ring anyo ng pagkakasala. Kapag kaya nating ipagtanggol ang inaapi ngunit pinili nating manahimik, nagiging bahagi rin tayo ng sugat na dinaranas nila.
4. Ang kapatawaran ay may kapangyarihang magpagaan ng pusong matagal nang pasan ang pagsisisi. Minsan, isang mensahe lamang ng pagpapatawad ang kayang maghilom ng sugat na inakalang habang buhay nang masakit.
5. Hindi hadlang ang pagiging kulang o wasak para maging mahalaga. Tulad ng rosaryong may nawawalang butil, ang isang taong sugatan at pinagdaanan ang hirap ay maaari pa ring maging sisidlan ng pag-asa at biyaya.
Kung naantig ka sa kuwentong ito, ibahagi ang post na ito sa iyong mga kaibigan at pamilya. Maaaring sa simpleng pagbabahagi, may isang pusong mas maging maingat sa paghusga, mas mabilis umunawa, at mas handang yumakap sa isang taong matagal nang itinataboy ng mundo.
