EPISODE 1: ANG MATANDANG MAY SIRANG ROSARYO
Hindi alam ni Aling Marta kung bakit nanginginig ang kamay niya habang hawak ang sirang rosaryo.
Hindi naman bago sa kanya ang maglakad nang malayo. Buong buhay niya, sanay siya sa init, ulan, putik, at gutom. Pero ngayong nakatayo siya sa harap ng malaking gate ng retreat house, parang mas mabigat pa sa katawan niya ang takot na baka hindi siya papasukin.
Suot niya ang kupas na daster. Basa ang laylayan nito sa putik. Magulo ang buhok niya, at sa palad niya, nakapulupot ang lumang rosaryong putol ang ilang butil. Sa dulo nito, may maliit na pendant na pilit niyang tinatakpan ng daliri.
“Kuya,” mahina niyang sabi sa guard, “kailangan ko pong makita si Madre Clara.”
Tiningnan siya ng guard mula ulo hanggang paa.
“Nanay, may retreat po ngayon. Bawal pumasok ang hindi registered.”
“Sandali lang po,” pakiusap niya. “Matagal ko na po siyang hinahanap.”
May dalawang staff na lumapit. Napatingin sila sa maruming damit ni Aling Marta. May isang babae pang umatras na parang natatakot mahawaan.
“Baka nanghihingi lang,” bulong ng isa.
Napayuko si Aling Marta.
“Hindi po ako nanghihingi,” sabi niya. “May ibabalik lang po ako.”
Itinaas niya ang rosaryo.
Nakita iyon ng isang staff at napailing.
“Sirang rosaryo? Nanay, marami pong rosaryo sa chapel. Hindi namin kailangan niyan.”
Parang may tumusok sa dibdib ni Aling Marta.
Hindi iyon basta rosaryo.
Iyon ang huling bagay na iniabot sa kanya ng isang babaeng duguan at nanginginig, maraming taon na ang nakalipas, habang may sanggol na umiiyak sa kanyang bisig.
“Pakiusap,” sabi ni Aling Marta, halos pabulong. “Sabihin n’yo lang kay Madre Clara… galing ito kay Elena.”
Biglang may madre sa loob ng gate na napalingon.
Pero bago ito makalapit, hinawakan na ng guard ang braso ni Aling Marta.
“Nanay, doon na po tayo sa labas.”
At sa harap ng retreat house na puno ng dasal, isang matandang babae ang unang itinaboy bago pa man siya mapakinggan.
EPISODE 2: ANG PAGTABOY SA BAHAY-DASAL
Hindi lumaban si Aling Marta nang akayin siya palabas ng gate.
Sanay na siya sa pagtulak ng mundo. Sanay na siyang hindi paniwalaan. Pero iba ang sakit kapag sa lugar na akala mo’y tahanan ng awa, doon ka unang tinaboy.
“Kuya,” sabi niya sa guard, “huwag po ninyong hilahin. Mahina na po ang tuhod ko.”
Lumuwag sandali ang hawak ng guard, pero nandoon pa rin ang inis sa mukha nito.
“Nanay, naiintindihan ko kayo, pero may sistema po tayo.”
Sistema.
Napapikit si Aling Marta.
Ilang beses na niyang narinig ang salitang iyon. Sistema sa ospital. Sistema sa munisipyo. Sistema sa simbahan. Laging may sistema, pero bihira ang taong tunay na nakikinig.
Sa loob ng retreat house, may ilang bisitang nakatayo sa may hardin. May tumingin sa kanya na may awa. May iba namang may halong panghuhusga.
“Bakit kaya siya pumunta dito?”
“Baka baliw.”
“May hawak pang sirang rosaryo.”
Napahigpit ang kapit ni Aling Marta sa pendant.
Hindi niya pinansin ang sakit sa dibdib. Ang mahalaga, makarating ang mensahe.
Sa may pintuan ng chapel, lumabas si Sister Agnes, ang assistant ni Madre Clara.
“Ano’ng gulo dito?” tanong nito.
“Sister,” mabilis na sabi ng staff, “may matandang naghahanap kay Madre Clara. Wala naman sa listahan.”
Lumapit si Sister Agnes kay Aling Marta.
“Ano ang kailangan ninyo, Nanay?”
Tumingin si Aling Marta sa kanya, puno ng pagod ang mata.
“Sabihin n’yo po kay Madre Clara, may dala akong rosaryo ni Elena.”
Biglang nagbago ang mukha ni Sister Agnes.
“Elena?”
Tumango ang matanda.
“May pendant po ito. Siya lang po ang makakaalam.”
Bago pa makasagot si Sister Agnes, dumating si Madre Clara mula sa chapel. Tahimik ang mukha nito, pero nang makita niya ang rosaryo sa kamay ni Aling Marta, bigla siyang natigilan.
Para bang may alaala na matagal nang nakabaon ang biglang kumatok sa puso niya.
“Anong pendant?” mahina niyang tanong.
Dahan-dahang binuksan ni Aling Marta ang palad niya.
At sa gitna ng sirang rosaryo, lumitaw ang maliit na pendant na may ukit:
“Para kay Clara, mula kay Mama.”
EPISODE 3: ANG PENDANT NA NAGPATAHIMIK SA LAHAT
Hindi agad gumalaw si Madre Clara.
Nakatayo lang siya sa gitna ng pasilyo, nakatitig sa pendant na matagal na niyang nakikita sa panaginip ngunit hindi kailanman nahawakan.
Noong bata siya, sinabi sa kanya ng mga madre na iniwan siya sa gate ng kumbento sa loob ng isang lumang kumot. Wala siyang pangalan noon. Wala siyang kasamang liham. Ang tanging tanda raw ay maliit na tahi sa kumot na may letrang C.
Lumaki siyang iniisip na baka walang naghanap sa kanya.
Baka walang umiyak.
Baka walang nanay na gustong bumalik.
Pero ngayon, may matandang babae sa harap niya, bitbit ang rosaryong may pendant na nagsasabing may isang inang minsang tumawag sa kanya sa pangalan.
“Nasaan mo nakuha ’yan?” tanong ni Madre Clara, halos hindi marinig ang boses.
Nanginginig na umupo si Aling Marta sa bangkong malapit sa chapel.
“Kayo po ang sanggol noon,” sabi niya. “Ikaw ang anak ni Elena.”
May napasinghap sa likod.
Si Sister Agnes, napahawak sa bibig. Ang guard, napayuko. Ang staff na kanina’y nanghusga, hindi na makatingin.
Nagpatuloy si Aling Marta.
“Katulong po ako noon sa bahay ng mga de la Vega. Si Elena, anak ng mayaman. Nabuntis siya sa lalaking hindi tanggap ng pamilya. Nang manganak siya, itinago nila ang bata. Pinilit nilang sabihin na patay ka na.”
Napaluha si Madre Clara.
“At si Mama?” tanong niya.
Napapikit si Aling Marta.
“Hindi siya naniwala. Binigay niya sa akin ang rosaryong ito. Sabi niya, kapag nahanap kita, sabihin ko raw na hindi ka niya iniwan. Inagaw ka sa kanya.”
Parang may nabasag sa katahimikan.
Madre Clara, na buong buhay ay tinuruan ang iba na magpatawad, ngayon ay nakatayo sa harap ng katotohanang halos hindi niya kayang buhatin.
“Bakit ngayon lang?” tanong niya, hindi galit, pero puno ng sakit.
Tumulo ang luha ni Aling Marta.
“Pinagbantaan po nila ako. Pinaalis ako sa probinsya. Nang bumalik ako, wala na si Elena. Pero bago siya namatay, iniwan niya ang pangalan ng retreat house na ito. Sabi niya, dito raw dinala ang anak niya.”
Hinawakan ni Madre Clara ang pendant.
At doon tuluyan siyang napaiyak.
EPISODE 4: ANG LIHAM NI ELENA
Dinala nila si Aling Marta sa loob ng chapel.
Wala nang nagtulak sa kanya. Wala nang tumingin na parang siya’y istorbo. Sa halip, tahimik silang nagbigay-daan, habang hawak ni Madre Clara ang sirang rosaryo na parang hawak niya ang unang piraso ng sariling buhay.
“May isa pa po akong dala,” sabi ni Aling Marta.
Mula sa bulsa ng kanyang lumang daster, inilabas niya ang maliit na sobre. Kupas na iyon, nangingitim ang gilid, at halos madurog sa tanda.
“Liham po ito ng nanay mo.”
Nanginginig ang kamay ni Madre Clara nang kunin niya iyon.
Binuksan niya ang papel.
“Anak kong Clara,” basa niya, habang nanginginig ang boses. “Kung mabasa mo ito, ibig sabihin may awa pa ang Diyos sa isang inang ninakawan ng pagkakataong yakapin ka. Hindi kita iniwan. Hahanapin kita hanggang sa kaya ng katawan ko. Kung hindi man tayo magkita sa lupa, ipagdasal mo akong makilala kita sa langit.”
Hindi na natapos ni Madre Clara ang pagbasa.
Napaupo siya sa harap ng altar at hinawakan ang rosaryo sa dibdib.
“Sister,” bulong ni Sister Agnes, umiiyak na rin.
Umiling si Madre Clara.
“Ngayon ko lang narinig ang boses ng nanay ko.”
Walang nagsalita.
Sa chapel, sa ilalim ng krus, naroon ang isang madre, isang matandang babae, isang sirang rosaryo, at isang liham na matagal nang naghihintay na mabasa.
Lumapit ang guard at lumuhod sa gilid.
“Nanay,” sabi niya kay Aling Marta, “patawarin n’yo ako. Tinaboy ko kayo.”
Tumingin sa kanya ang matanda.
Hindi siya ngumiti agad.
Hindi rin siya nanumbat.
“Anak,” mahina niyang sabi, “minsan ang taong mukhang marumi sa labas, may dala palang malinis na katotohanan.”
Napayuko ang guard.
Lumapit naman ang staff na kanina’y nagsabing hindi kailangan ang sirang rosaryo.
“Pasensya na po,” nanginginig nitong sabi.
Hinaplos ni Aling Marta ang rosaryo.
“Sirang-sira na ito,” sabi niya. “Pero kahit putol ang butil, buo pa rin ang dasal na dala.”
Doon lalong umiyak si Madre Clara.
Dahil iyon ang buong buhay niya.
Putol ang pinagmulan.
Pero hindi pala nawala ang pagmamahal.
EPISODE 5: ANG DASAL NA NAKARATING
Kinabukasan, hindi na pinalabas si Aling Marta sa gate.
Pinatuloy siya sa maliit na silid ng retreat house. Binigyan siya ng malinis na damit, mainit na sabaw, at kumot. Pero higit sa lahat, binigyan siya ng pakikinig na matagal nang ipinagkait sa kanya.
Maghapon silang nag-usap ni Madre Clara.
Ikinuwento ni Aling Marta kung paano tumawa si Elena noong unang marinig ang iyak ng kanyang sanggol. Kung paano niya hinalikan ang noo nito. Kung paano niya paulit-ulit na sinabi, “Clara ang pangalan niya. Dahil siya ang liwanag ko.”
Tahimik lang nakikinig si Madre Clara.
Bawat kuwento, parang piraso ng sarili niyang nawawala ay isa-isang bumabalik.
Sa hapon, nagpunta sila sa maliit na hardin sa likod ng chapel. Doon, sa ilalim ng puno ng santol, inilagay ni Madre Clara ang rosaryo sa kanyang palad.
“Akala ko po buong buhay ko, wala akong pamilya,” sabi niya.
Tumingin si Aling Marta sa kanya.
“Meron, anak. Hindi lang kayo hinayaang magkita.”
Napaluha ulit ang madre, pero iba na ang luha ngayon.
Hindi na lang sakit.
May ginhawa na.
“Pwede po ba kitang tawaging Nanay Marta?” tanong niya.
Napatigil ang matanda.
Matagal siyang hindi nakapagsalita. Buong buhay niya, dala niya ang bigat ng kasalanang hindi kanya. Dala niya ang pangako kay Elena. Dala niya ang takot, gutom, at taon ng paghahanap.
At sa isang tanong, parang may nagbukas ng pinto sa dibdib niya.
Tumango siya habang umiiyak.
“Pwede, anak.”
Mula noon, isinabit ni Madre Clara ang pendant sa altar tuwing gabi bago magdasal. Hindi bilang palamuti. Kundi bilang paalala na may mga dasal na hindi man agad sinasagot, hindi ibig sabihin ay hindi naririnig.
May mga katotohanang naliligaw.
May mga taong tinataboy.
May mga rosaryong napuputol.
Pero kapag ang pagmamahal ay tunay, kahit ilang taon pa ang lumipas, hahanap at hahanap ito ng daan pabalik.
At sa retreat house na minsang nagsara ng gate sa isang matandang babae, natutunan nilang minsan, ang pinakamahalagang bisita ay dumarating na marumi ang damit, nanginginig ang tuhod, at may hawak na sirang rosaryo.
MGA ARAL SA BUHAY
1. Huwag husgahan ang tao base sa kanyang damit, itsura, o amoy. Minsan, ang taong mukhang walang-wala ang siya palang may dalang katotohanang matagal nang hinahanap ng iba.
2. Ang sirang bagay ay hindi laging walang halaga. May mga rosaryo, liham, larawan, at lumang alaala na kahit kupas na, dala pa rin ang buong pagmamahal ng isang pamilya.
3. Ang bahay-dasal ay dapat maging lugar ng awa, hindi panghuhusga. Mas mahalaga ang pakikinig kaysa mabilis na pagpapalayas.
4. Hindi lahat ng inang nawalay sa anak ay nang-iwan. May mga inang inagawan, pinatahimik, at habang buhay na nagdasal na sana balang araw ay malaman ng anak ang totoo.
5. Ang katotohanan, kahit itago ng mayayaman, takpan ng panahon, o putulin ng takot, may paraan pa ring makarating sa taong dapat makaalam nito.
Kung naantig ka sa kwentong ito, ibahagi ang post na ito sa iyong mga kaibigan at pamilya. Baka may isang taong makabasa nito na kailangang maalala na huwag basta magtaboy o manghusga, dahil minsan ang taong nasa gate, hawak ang sirang rosaryo, ang siya palang may dalang dasal na matagal nang hinihintay ng langit.
