EPISODE 1: ANG BATANG MAY SIRANG SARANGGOLA
Hindi na maalala ni Jomar kung ilang beses siyang napahinto bago tuluyang pumasok sa beach resort.
Ang alam lang niya, mahigpit ang kapit niya sa sirang saranggola, at bawat hampas ng hangin sa mukha niya ay parang boses ng tatay niyang nagsasabing, “Anak, kapag dumating ang tamang hangin, paliparin mo.”
Luma ang damit niya. May mantsa ng putik ang laylayan ng t-shirt. Wala siyang tsinelas dahil naiwan iyon sa bangka nila. Ang dala niyang saranggola, tagpi-tagpi ang papel, baluktot ang kawayan, at may mahabang buntot na gawa sa pinagdugtong-dugtong na lumang tela.
Pero sa kanya, hindi iyon basura.
Huling gawa iyon ng tatay niya.
Paglapit niya sa bahagi ng resort kung saan maraming turista, napatingin agad sa kanya ang mga tao. May isang lalaking nakasuot ng mamahaling relo na natawa habang tinuturo siya.
“Uy, saan galing ’yan? Sa basurahan?”
Nagtawanan ang dalawang babaeng kasama nito.
Napayuko si Jomar.
Hindi siya sumagot.
Mas hinigpitan lang niya ang hawak sa saranggola.
Lumapit ang isang resort staff na naka-puting uniporme. Maayos ang ngiti nito, pero malamig ang mata.
“Bata, bawal dito ang nagtitinda at namamalimos,” sabi nito.
“Hindi po ako namamalimos,” mahina niyang sagot.
“Tapos ano ’yan?” sabay turo sa saranggola. “Basura?”
Parang may tumusok sa dibdib ni Jomar.
Gusto niyang sabihin na hindi iyon basura. Gusto niyang sabihin na may dahilan kung bakit siya narito. Gusto niyang sabihin na dito raw dapat lumipad ang saranggolang iyon, sa mismong beach kung saan huling nakita ang tatay niya.
Pero walang lumabas sa bibig niya.
May isang batang turista na tumawa rin.
“Ang pangit ng kite niya!”
Napatingin si Jomar sa saranggola.
Oo, sira nga iyon.
Pero hindi pangit.
Pagod lang.
Katulad niya.
EPISODE 2: ANG TAWANAN SA TABI NG DAGAT
“Umalis ka na,” sabi ng staff. “Nasisira ang view ng guests.”
Nasisira ang view.
Iyon ang salitang hindi agad naintindihan ni Jomar. Ang alam niya lang, masakit pakinggan. Parang siya ang dumi sa malinis na buhangin. Parang siya ang mantsa sa magandang litrato ng mga taong nakangiti sa ilalim ng payong.
“Sandali lang po,” pakiusap niya. “Paliliparin ko lang po. Sabi po kasi ni Tatay—”
“Wala kaming pakialam sa tatay mo,” putol ng lalaki na kanina pa tumatawa. “Beach resort ’to, hindi playground ng mga batang kalye.”
May ilan pang natawa.
Si Jomar, nanatiling nakayuko.
Hinawakan niya ang saranggola sa gitna, dahan-dahan, na parang baka masaktan din ito kapag napisil nang madiin.
“Sir,” sabi ng staff sa lalaking turista, “pasensiya na po. Aalisin ko na po siya.”
Hinawakan ng staff ang braso ni Jomar.
Hindi malakas, pero sapat para mapaatras ang bata.
“Kuya, huwag po,” sabi niya. “Sandali lang po talaga.”
“Ang kulit mo,” inis na sabi ng staff.
Doon biglang humampas ang hangin.
Malakas.
Umangat ang buntot ng saranggola. Kumaluskos ang lumang tela. Sandaling nabuksan ang isang parte nito, pero agad itong hinawakan ni Jomar, parang may itinatagong mahalaga.
Napansin iyon ng isang babae.
“Ano ’yong nakasulat?” tanong nito.
Biglang natigilan si Jomar.
Hinila niya ang buntot ng saranggola palapit sa dibdib niya.
“Wala po.”
Pero mas lalong na-curious ang mga tao.
Lumapit ang lalaking turista at pilit na sinilip ang tela.
“Aba, may pa-message pa. Drama?”
Hinawakan niya ang dulo ng buntot.
“Sir, huwag po!” sigaw ni Jomar.
Pero huli na.
Napunit ang isang bahagi ng tela.
Tumigil ang tawa ni Jomar sa loob ng dibdib niya.
Hindi siya umiyak agad.
Tinitigan lang niya ang punit na parte, ang kamay niyang nanginginig, at ang saranggolang lalo pang nasira.
Pagkatapos, dahan-dahan siyang yumuko para pulutin ang napunit na tela.
“Pasensya na po,” bulong niya.
Hindi nila alam kung kanino siya humihingi ng tawad.
Sa kanila.
O sa tatay niyang wala na.
EPISODE 3: ANG HANGING HININTAY NIYA
Dumating si Mang Dado, ang matandang tagalinis ng resort, hawak ang walis tingting at lumang sombrero. Kanina pa siya nakatingin sa bata mula sa gilid ng mga cottage.
“Hayaan n’yo siya,” mahinang sabi nito.
Napatingin ang staff.
“Mang Dado, huwag kayong makialam. Baka pagalitan tayo ng manager.”
Pero hindi umatras ang matanda.
Lumapit siya kay Jomar at yumuko. Pinulot niya ang punit na tela at maingat itong ibinalik sa kamay ng bata.
“Ikaw ba ang anak ni Romy?” tanong niya.
Umangat ang tingin ni Jomar.
“Opo.”
Biglang nag-iba ang mukha ni Mang Dado.
Parang may naalala itong matagal nang nakabaon sa buhangin.
“Diyos ko,” bulong nito. “Ang laki mo na.”
Hindi nakaimik si Jomar.
Si Mang Dado ang dating kasama ng tatay niya sa bangka. Sabi ng nanay niya, siya raw ang huling nakakita kay Tatay Romy bago ito nilamon ng malakas na alon noong gabing may bagyo sa resort.
“Bakit ka nandito, anak?” tanong ng matanda.
“Birthday po sana ni Tatay ngayon,” sagot ni Jomar. “Sabi niya noon, kapag natapos niya itong saranggola, dito namin paliliparin. Dito raw po sa beach na pinakamalakas ang hangin.”
Saglit na tumahimik si Mang Dado.
Tumingin siya sa mga turista. Tumingin siya sa staff. Tapos tumingin ulit kay Jomar.
“Paliparin mo,” sabi niya.
“Bawal po raw.”
“Hindi bawal ang alaala ng mabuting tao.”
Tumayo si Mang Dado at hinarap ang staff.
“Ako ang bahala.”
“Pero sir—”
“Kung may magagalit, sa akin magalit.”
Hindi sanay si Jomar na may kumakampi sa kanya.
Kaya nang ibalik ni Mang Dado ang saranggola sa kamay niya, halos hindi niya ito mahawakan nang maayos.
“Takbo ka,” sabi ng matanda. “Habang malakas ang hangin.”
Lumunok si Jomar.
Tumingin siya sa langit. Makapal ang ulap, pero may puwang ng liwanag sa gitna. Parang may nagbukas ng maliit na pinto.
Huminga siya nang malalim.
Tapos tumakbo siya sa buhangin.
Una, hindi umangat ang saranggola. Sumadsad ito. Napatawa ulit ang ilang tao.
Pero hindi tumigil si Jomar.
Tumakbo siya nang tumakbo, kahit masakit ang talampakan niya, kahit nanginginig ang tuhod niya, kahit naririnig niya pa rin ang bulungan sa likod.
Hanggang sa dumating ang hangin.
Isang malakas na hatak.
Biglang umangat ang saranggola.
EPISODE 4: ANG MENSAHENG NABUKSAN SA LANGIT
Noong una, akala ng lahat lilipad lang ito sandali at babagsak din.
Pero hindi.
Umangat ang sirang saranggola.
Mas mataas.
Mas malayo.
Kumakaway ang punit na papel. Nanginginig ang kawayan. Pero lumalaban ito sa hangin, parang matagal na nitong gustong patunayan na kahit sira, kaya pa rin nitong umabot sa langit.
Napatingala ang mga tao.
Si Jomar, nakatayo sa gitna ng buhangin, hawak ang sinulid gamit ang dalawang kamay. May luha sa pisngi niya, pero hindi siya bumitaw.
Biglang bumuka ang mahabang buntot ng saranggola.
Ang mga telang pinagdugtong-dugtong ay nabatak sa hangin.
At doon nakita ng lahat ang nakasulat.
Malalaki ang letra. Hindi pantay-pantay. Halatang isinulat ng batang kamay gamit ang lumang marker.
“SALAMAT, TATAY ROMY, SA PAGLIGTAS SA LIMANG BISITA NG RESORT. HINDI KA NAMIN KALILIMUTAN.”
Tumahimik ang buong beach.
Walang tumawa.
Walang nagsalita.
Kahit ang lalaking may mamahaling relo, napababa ang kamay.
May isang babae sa likod na biglang napahawak sa dibdib.
“Romy?” bulong niya.
Lumapit siya, nanginginig ang labi.
“Ako…” sabi niya, halos hindi marinig. “Ako ang isa sa mga nailigtas niya.”
Napatingin ang lahat sa kanya.
Umiiyak na ang babae.
“Noong bagyo,” sabi niya. “May lumubog na bangka. Akala namin mamamatay na kami. May lalaking lumangoy pabalik nang paulit-ulit. Isa-isa niya kaming itinulak sa rescue boat. Hindi ko alam ang pangalan niya noon.”
Napalunok ang staff.
Si Mang Dado, yumuko.
“Si Romy iyon,” sabi ng matanda. “Tatay ng batang pinagtatawanan n’yo ngayon.”
Parang may malamig na tubig na ibinuhos sa lahat.
Ang batang tinawag nilang dugyot.
Ang saranggolang tinawag nilang basura.
Ang pangit na bagay na pinagtawanan nila.
Iyon pala ang tanging alaala ng isang lalaking namatay para mabuhay ang mga taong katulad nila.
Lumapit ang resort manager, halatang galing sa opisina. Kanina pa pala ito tinawag ng staff. Nakasimangot ito noong una, pero nang mabasa ang mensahe sa langit, hindi na ito makapagsalita.
“Anak,” mahina nitong tanong kay Jomar. “Ikaw ang anak ni Romy?”
Tumango si Jomar.
“Nasaan ang nanay mo?”
“Nasa bahay po,” sagot niya. “May sakit po. Ako lang po ang pumunta. Gusto ko lang pong makita ni Tatay na lumipad na.”
Doon na tuluyang napayuko ang manager.
EPISODE 5: ANG SARANGGOLANG HINDI NA BASURA
Dahan-dahang lumapit ang lalaking kanina ay tumatawa.
Wala na ang yabang sa mukha niya.
Tiningnan niya ang saranggola sa langit, pagkatapos si Jomar.
“Bata,” sabi niya. “Pasensya na.”
Hindi sumagot si Jomar.
Hindi dahil galit siya.
Kundi dahil hindi niya alam kung paano tanggapin ang sorry mula sa taong kanina lang ay tinawag siyang basura.
Lumapit ang babaeng nailigtas noon ni Mang Romy. Lumuhod ito sa harap ni Jomar, kahit mabasa ang tuhod niya sa buhangin.
“Utang ko sa tatay mo ang buhay ko,” sabi niya. “Kung hindi dahil sa kanya, wala ako rito ngayon.”
Umiiyak na siya.
“Patawarin mo kami kung ngayon lang namin siya nakilala.”
Doon bumitaw ang luha ni Jomar.
Matagal niya iyong pinigilan. Mula nang umalis siya sa bahay. Mula nang pagtawanan siya. Mula nang mapunit ang buntot ng saranggola.
Pero ngayon, hindi na niya napigilan.
“Hindi po siya masamang tao,” hikbi niya. “Sabi po kasi ng iba, mangingisda lang siya. Pero sabi ni Nanay, bayani siya.”
Tumayo si Mang Dado at tiningnan ang lahat.
“Hindi ‘lang’ mangingisda si Romy,” sabi niya. “Siya ang dahilan kung bakit may limang pamilyang kumpleto pa.”
Nang gabing iyon, hindi na pinaalis si Jomar sa resort.
Pinaupo siya sa pinakamalapit na cottage sa dagat. Binigyan siya ng pagkain, bagong tsinelas, at malinis na tuwalya. Pero higit sa lahat, binigyan siya ng pakikinig.
Ipinatawag ng manager ang nanay niya. Nang dumating ito, payat at nanghihina, agad itong niyakap ni Jomar.
“Ma,” sabi niya, nakatingala sa langit. “Lumipad po.”
Tumingin ang nanay niya sa saranggola.
Nandoon pa rin ito.
Mataas.
Matatag.
Parang ayaw pang bumaba.
Umiyak ang nanay niya, pero hindi na iyon iyak ng sakit lamang. May halong gaan. May halong pasasalamat. May halong pakiramdam na sa wakas, nakita rin ng mundo ang halaga ng lalaking matagal nilang minahal nang tahimik.
Kinabukasan, naglagay ang resort ng maliit na marker malapit sa dagat.
Hindi malaki. Hindi magarbo.
Pero malinaw ang nakasulat:
“Sa alaala ni Romy, isang ama, isang mangingisda, at isang bayani.”
Tumayo si Jomar sa harap noon, hawak ang saranggolang inayos na ni Mang Dado.
“Papa,” bulong niya. “Hindi na po nila tinawag na basura.”
Humangin.
Mahina lang.
Pero sapat para gumalaw ang buntot ng saranggola.
Parang may sumagot mula sa langit.
Kung naantig ka sa kwentong ito, ibahagi ang post na ito sa iyong mga kaibigan at pamilya. Baka may taong minsan na ring hinusgahan dahil sa itsura, pero may dalang kwento pala na kayang magpatahimik sa lahat.
MGA ARAL SA BUHAY
1. Huwag husgahan ang tao batay sa suot, itsura, o dala niya. Minsan, ang bagay na tinatawag mong basura ay alaala pala ng isang mahalagang tao.
2. Ang kahirapan ay hindi dahilan para maliitin ang dignidad ng isang bata. Kahit marumi ang damit niya, malinis pa rin ang puso at karapatan niyang respetuhin.
3. Hindi lahat ng bayani ay nakasuot ng medalya. May mga bayaning tahimik, simple, at hindi nakikilala, pero ang sakripisyo nila ay bumubuhay ng maraming tao.
4. Ang paghingi ng tawad ay mahalaga, pero mas mahalaga ang pagbabago pagkatapos mong makasakit. Huwag hintayin na mapahiya ka bago ka matutong rumespeto.
5. Ang alaala ng mabuting tao ay hindi kailanman tuluyang mawawala. Minsan, kailangan lang ng tamang hangin para muling lumipad ang katotohanan.
Ibahagi ang kwentong ito sa iyong mga kaibigan at pamilya upang maalala nating lahat na bawat taong nakikita natin ay may dalang kwento, sakit, at dignidad na dapat nating igalang.
