EPISODE 1: ANG LALAKING MAY DALANG LARUAN
Hindi na bago kay Mang Selo ang pagtawanan. Sa loob ng maraming taon, naglalakad siya sa gitna ng carnival, bitbit ang mga plastik na trumpeta, umiilaw na espada, maliit na manika, at makukulay na laruang nakasabit sa kahoy. Sanay na siya sa mga batang humihila sa kamay ng magulang, sa ilaw ng perya, sa amoy ng barbecue at cotton candy, at sa mga taong nakatingin sa kanya na parang bahagi lang siya ng ingay.
Pero nang gabing iyon, iba ang tawa.
“Boss, magkano ’yung laruan? Pambili ba ng dignidad?” biro ng isang binata, sabay tawa ng barkada nito.
Napahinto si Mang Selo. Naka-cap siya, marumi ang damit, at halatang pagod ang mukha. Pero ngumiti pa rin siya nang maliit.
“Bente lang, anak,” sabi niya. “Para sa bata.”
Mas lalo silang tumawa.
“Anak daw!” sabi ng babae sa barkada. “Kuya, hindi kami bata. Mukha ba kaming bibili niyan?”
Hindi sumagot si Mang Selo. Inayos niya lang ang tali ng mga laruan. May mga tao nang napapalingon. May batang nakatingin sa maliit na eroplanong hawak niya, pero hinila ng nanay palayo.
“Lumayo ka nga rito,” sabi ng isa pang binata. “Nakakasira ka ng picture namin.”
Dahan-dahang umatras si Mang Selo.
Hindi dahil natakot siya.
Kundi dahil ayaw niyang maging dahilan ng gulo.
Pero nang paalis na siya, may tumulak sa balikat niya. Nalaglag ang ilang laruan sa lupa. May pulang whistle na gumulong sa paanan ng mga kabataan. Tinapakan iyon ng isang lalaki at ngumisi.
“Oops,” sabi nito. “Nasira ba negosyo mo?”
Tumahimik si Mang Selo. Yumuko siya at pinulot ang basag na whistle. Sa paligid, may mga taong tumatawa. May ilan namang nakatingin lang, pero walang lumapit.
Sanay siya sa hirap.
Pero hindi ibig sabihin noon, hindi na siya nasasaktan.
Sa gitna ng ilaw at musika ng carnival, napakabigat pala ng pakiramdam kapag ginagawa kang biro ng mga taong wala namang alam sa buhay mo.
EPISODE 2: ANG BATANG MAY HAWAK NA LOBO
Habang pinupulot ni Mang Selo ang mga laruan, may maliit na batang babae na lumapit sa kanya. Nakasuot ito ng dilaw na damit at may hawak na pink na lobo. Mga limang taong gulang lang siguro.
“Lolo,” sabi ng bata, “magkano po ’yung ilaw na singsing?”
Napangiti si Mang Selo. Kinuha niya ang isang maliit na plastic ring na umiilaw kapag pinindot.
“Para sa’yo, libre na,” sabi niya.
“Bawal po libre,” seryosong sabi ng bata. “Sabi ni Mama, dapat binabayaran ang pinaghirapan.”
Napatawa nang mahina si Mang Selo. Sa gitna ng lahat ng pang-iinsulto, parang may maliit na ilaw na dumampi sa dibdib niya.
“Kaninong anak ka?” tanong niya.
Itinuro ng bata ang food stall sa malayo.
“Andoon po si Mama. Bumibili lang po ng juice.”
Ibinigay ni Mang Selo ang singsing. Bago pa niya tanggapin ang limang pisong inabot ng bata, may biglang humawak sa braso nito.
Isang lalaking naka-itim na jacket at cap.
“Halika na,” sabi ng lalaki. “Hinahanap ka na ng mama mo.”
Napatingin si Mang Selo.
Kumunot ang noo niya.
“Sandali,” sabi niya. “Kilala mo ba siya, baby?”
Hindi agad sumagot ang bata. Tumingin ito sa lalaki, pagkatapos kay Mang Selo.
“Sabi niya po, pinsan siya ni Mama.”
Ngumiti ang lalaki, pero hindi umabot sa mata ang ngiti.
“Oo, Tatay. Ako na bahala. Busy ang nanay niya.”
Pero may nakita si Mang Selo.
Sa kaliwang kamay ng lalaki, may peklat na pahaba malapit sa hinlalaki. At sa leeg nito, may maliit na tattoo na bituin, halos natatakpan ng kwelyo.
Parang may lumang sugat na biglang bumukas sa isip ni Mang Selo.
Labing-isang taon na ang nakalipas, sa ibang perya, may batang nawala. Anak ng kapitbahay niya. Sinundan daw ng lalaking may tattoo na bituin. Hindi na nakita ang bata.
Hindi niya nakalimutan ang mukha.
Hindi niya nakalimutan ang peklat.
At hindi niya nakalimutan ang takot sa mata ng isang batang hindi alam kung kanino sasama.
Humigpit ang hawak ni Mang Selo sa laruang kahoy.
“Hindi siya sasama sa’yo,” mahina niyang sabi.
Biglang nawala ang ngiti ng lalaki.
EPISODE 3: NANG MAWALA ANG BATA
Mabilis ang nangyari. Hinila ng lalaki ang bata. Napabitaw ang pink na lobo at umakyat iyon sa dilim, palayo sa ilaw ng carnival. Napasigaw ang bata, pero nalunod agad iyon sa tugtog ng videoke, tili sa ferris wheel, at ingay ng mga tao.
“Hoy!” sigaw ni Mang Selo.
Tumakbo siya, bitbit pa rin ang mga laruan, pero mabagal ang katawan niyang pagod. Sumigaw siya sa guard sa gate.
“Kuya! ’Yung bata! Kinuha!”
Pero hindi agad naniwala ang guard. Tiningnan siya nito mula ulo hanggang paa, sa maruming damit, sa bitbit na laruan, sa nanginginig na kamay.
“Baka namamalikmata ka lang, Tay,” sabi nito.
“Hindi!” sigaw ni Mang Selo. “Kilala ko ang lalaki. Naka-itim na jacket. May tattoo sa leeg. May peklat sa kamay!”
Doon narinig ng ina ng bata ang sigaw. Tumakbo ito mula sa food stall, hawak pa ang juice.
“Nasaan si Abby?” sigaw nito.
Tumigil ang mundo ng lahat.
Ang mga kabataang kanina ay tumatawa kay Mang Selo ay napatingin sa isa’t isa. Ang babaeng kanina ay nang-asar, biglang namutla.
“Baka naglalaro lang,” sabi ng isa.
Pero hindi iyon paniniwala. Takot iyon.
Inikot ni Mang Selo ang tingin sa carnival. Hindi niya hinanap ang bata sa gitna ng crowd. Hinanap niya ang daan ng taong gustong umiwas sa crowd. Sa likod ng mga food stalls. Sa gilid ng generator. Sa madilim na bahagi malapit sa parking.
Doon niya nakita ang piraso ng umiilaw na singsing na nahulog sa lupa.
“Ito,” sabi niya.
Lumuhod siya at dinampot iyon.
“Dito siya dumaan.”
Biglang tumakbo ang ina ni Abby, pero pinigilan siya ng guard.
“Tay,” sabi ng guard, ngayon ay seryoso na, “sigurado ka?”
Tumayo si Mang Selo. Hindi na nanginginig ang boses niya.
“Sigurado ako. Isara n’yo ang gate. Tawagin n’yo ang pulis. At huwag n’yong hayaang makalabas ang lalaking may bituin sa leeg.”
Sa unang pagkakataon nang gabing iyon, ang lalaking pinagtawanan nila ang naging boses na sinunod ng lahat.
EPISODE 4: ANG TAONG NAKAKILALA SA SUSPEK
Nagkagulo ang buong carnival. Pinahinto ang gate. May guard na tumakbo sa parking. May announcer na nagpaalala sa mga magulang na hawakan ang kanilang mga anak. Ang ina ni Abby ay umiiyak na, halos hindi makatayo.
Lumapit sa kanya si Mang Selo.
“Ma’am,” sabi niya, “mahahanap natin siya.”
Tumingin ang babae sa kanya, puno ng luha.
“Kilala n’yo po talaga ang kumuha?”
Napapikit si Mang Selo.
“Kilala ko ang mukha,” sabi niya. “At matagal ko nang pinagsisisihan na hindi ko siya napigilan noon.”
Bago pa makapagtanong ang babae, may sigaw mula sa likod ng horror booth.
“Andito! May lalaki rito!”
Tumakbo ang mga guard. Sumunod si Mang Selo kahit hingal na hingal. Pagdating nila sa madilim na gilid ng carnival, nakita nila ang lalaking naka-itim na jacket. Hawak niya ang braso ni Abby, tinatakpan ang bibig ng bata habang pilit na isinusuot dito ang malaking jacket para hindi makilala.
“Bitawan mo siya!” sigaw ng guard.
Nataranta ang lalaki. Tinulak niya ang bata at tumakbo papunta sa parking, pero sinalubong siya ng ilang vendor at rider na nakarinig ng gulo. Nadapa siya malapit sa tarpaulin ng perya. Nahulog ang cap niya.
Doon nakita ng lahat ang tattoo sa leeg.
Maliit na bituin.
Ang lalaking kanina ay tinawag nilang “namamalikmata” si Mang Selo, biglang nanlamig ang mukha.
Tumakbo si Mang Selo kay Abby. Nanginginig ang bata, umiiyak, hawak pa rin ang isang laruang singsing.
“Lolo…” hikbi niya.
Lumuhod si Mang Selo sa harap niya.
“Okay ka na, anak. Nandito na si Mama.”
Dumating ang ina ni Abby at niyakap ang anak nang mahigpit. Iyong yakap na parang ayaw na niyang bumitaw kahit kailan.
Sa gilid, pinigilan ng mga guard ang lalaki hanggang dumating ang pulis.
“Paano n’yo siya nakilala?” tanong ng isang officer kay Mang Selo.
Tumingin siya sa suspect. Matagal.
“May mga mukha,” sabi niya, “na hindi nakakalimutan ng taong minsang nabigo na magligtas.”
At doon, tumahimik ang lahat.
EPISODE 5: ANG LARUANG HINDI NA PINAGTAWANAN
Kinabukasan, kumalat ang balita sa buong bayan. Ang lalaking nagtitinda ng laruan sa carnival ang tumulong para mailigtas ang nawawalang bata. May mga testigo. May CCTV sa parking. May mga batang nagsabing nakita rin nilang sinusundan ng lalaki si Abby bago pa ito hilahin.
Pero si Mang Selo, hindi naghahanap ng papuri.
Nasa gilid lang siya ng carnival, inaayos ang mga laruang nasira noong gabing iyon. May ilang whistle na basag. May dalawang ilaw na hindi na gumagana. Pero inayos pa rin niya, dahil bawat laruan para sa kanya, may batang maaaring mapasaya.
Dumating ang barkadang nanlait sa kanya. Wala na ang tawa sa mukha nila.
Ang binatang tumapak sa whistle ang unang lumapit.
“Tay,” sabi nito, “patawad po.”
Hindi agad nagsalita si Mang Selo.
Tiningnan niya ang binata, pagkatapos ang basag na whistle sa kamay niya.
“Madaling tumawa kapag hindi mo alam ang kwento ng tao,” sabi niya. “Pero sana, sa susunod, bago ka manghiya, isipin mo muna na may dignidad din ang pinagtatawanan mo.”
Napayuko ang binata.
“Opo.”
Maya-maya, dumating si Abby kasama ang kanyang ina. May hawak ang bata na maliit na paper bag.
“Lolo Selo,” sabi niya, “para po sa inyo.”
Binuksan ni Mang Selo ang bag. Nasa loob ang pink na lobo, pinalitan ng bago, at isang maliit na drawing. Nakaguhit doon ang isang matandang nagtitinda ng laruan, may hawak na espada, at sa ilalim ay may sulat:
“Salamat po sa pagligtas sa akin.”
Doon napaiyak si Mang Selo.
Tahimik lang. Hindi niya pinakita agad. Yumuko siya at kunwari inayos ang tali ng laruan. Pero nakita iyon ng ina ni Abby.
“Bakit po kayo umiiyak?” tanong ng bata.
Ngumiti si Mang Selo, kahit basa ang mata.
“Kasi minsan, anak, may mga laruang mas mahalaga pa sa pera.”
“Ano po iyon?”
Hinawakan niya ang drawing.
“Iyong nagpapaalala na may batang nakauwi.”
Mula noon, hindi na basta tinataboy si Mang Selo sa carnival. Binibigyan siya ng puwesto malapit sa entrance. Tinuruan din ang mga guard na makinig sa vendors, dahil sila ang madalas unang nakakakita ng kakaiba sa paligid.
At ang mga taong tumawa sa kanya noon, natutong yumuko hindi dahil natalo sila.
Kundi dahil naunawaan nila.
Minsan, ang taong akala mo ay ordinaryong nagtitinda lang ng laruan ang may pinakamatinding alaala, pinakamatinding malasakit, at pinakamatapang na puso sa oras ng panganib.
MGA ARAL SA BUHAY
1. Huwag maliitin ang taong naghahanapbuhay nang marangal. Ang simpleng tindero ay may dignidad, karanasan, at malasakit na hindi dapat pinagtatawanan.
2. Makinig sa babala, kahit galing sa taong hindi kilala. Minsan, ang taong nasa gilid lang ang unang nakakakita ng panganib.
3. Bantayan ang mga bata sa mataong lugar. Sa carnival, mall, palengke, o anumang pampublikong lugar, isang saglit na pagkalingat ay maaaring magdulot ng malaking takot.
4. Ang panghuhusga ay maaaring makasagabal sa katotohanan. Kung hindi agad pinakinggan si Mang Selo, maaaring mas lumala ang nangyari kay Abby.
5. Ang tunay na kabayanihan ay hindi laging naka-uniporme. Minsan, nakasuot ito ng maruming damit, may bitbit na laruan, at tahimik lang na nagmamasid para sa kaligtasan ng iba.
Kung naantig ka sa kuwentong ito, ibahagi ang post na ito sa iyong mga kaibigan at pamilya. Baka may isang taong makabasa nito at matutong makinig, rumespeto, at huwag maliitin ang mga taong tahimik na nagbabantay sa paligid natin.
