EPISODE 1: ANG DALAGANG MAY SIRANG VIOLIN
Hindi na maalala ni Mira kung ilang beses niyang hinigpitan ang tali ng lumang case bago siya pumasok sa hallway ng music school. Ang alam lang niya, nanginginig ang kamay niya, hindi dahil malamig, kundi dahil naririnig na niya ang mahihinang tawanan ng mga estudyanteng nakatingin sa bitbit niya.
Itim dapat ang case ng violin niya, pero kupas na ito. May punit sa gilid, may tape sa lock, at may tali ng sintas para hindi bumukas. Ang sweater niya ay luma rin, may butas sa manggas, pero maayos niyang hinila iyon pababa para hindi halata.
Pagpasok niya sa waiting area, biglang tumahimik ang ilan. Pagkatapos, may dalawang babaeng naka-uniform ang napahagikgik.
“Violin ba ’yan o kabaong ng daga?” bulong ng isa.
May tumawa.
Hindi sumagot si Mira. Inilapag lang niya ang case sa upuan at dahan-dahang binuksan ito. Lumitaw ang violin na puno ng gasgas, may bitak sa gilid, at isang bahagi ng katawan na tila dinikit lang ng lumang pandikit. Ang bow naman ay kulang na ang ilang buhok.
Lalong lumakas ang tawanan.
“Paano tutunog ’yan?” sabi ng isa. “Baka umiyak ang instrumento bago siya.”
Doon lumabas si Professor Celso. Matanda na, seryoso ang mukha, at kilala sa buong school bilang pinakamahigpit na guro sa violin.
Tiningnan niya si Mira. Tiningnan niya ang violin.
At huminga siya nang malalim.
“Ikaw ang audition ngayon?” tanong niya.
Tumango si Mira. “Opo, sir.”
“May ibang instrumento ka ba?”
Wala siyang maisagot agad. Hinaplos niya ang violin na parang humihingi ng tawad dito.
“Ito lang po ang meron ako.”
May muling nagtawanan sa likod.
Hindi siya umiyak. Hindi pa.
Pinikit niya lang ang mata niya at naalala ang boses ng nanay niya.
Anak, kahit sira ang kahoy, kung buhay ang puso mo, may tugtog pa rin.
Kaya huminga siya nang malalim.
At hinintay ang pagkakataong marinig siya ng mundong kanina pa siya hinuhusgahan.
EPISODE 2: ANG PAGPAPAHIYA SA MUSIC ROOM
Dinala ni Professor Celso si Mira sa maliit na practice room. Sumunod ang ilang estudyante, kunyari manonood lang, pero halata sa mukha nilang naghihintay ng ikatatawa. May mga nakatakip na sa bibig. May hawak pang cellphone, tila handang i-record ang kahihiyan niya.
“Name?” tanong ng professor, hawak ang audition sheet.
“Mira Salcedo po.”
Saglit na natigil ang kamay ng professor sa papel.
“Salcedo?” ulit niya.
“Opo.”
Tumingin siya kay Mira, parang may hinahanap sa mukha nito. Pero mabilis din niyang inalis ang tingin.
“Piece?”
Napayuko si Mira. “Wala po akong official piece, sir. May tutugtugin lang po akong itinuro ng nanay ko.”
Napakunot ang noo ng professor. “Audition ito, hindi family gathering. Dapat prepared ka.”
“Prepared po ako,” mahina niyang sagot.
May tumawa sa likod.
“Prepared daw, pero sira ang violin,” bulong ng isang estudyante.
Narinig iyon ni Mira. Lahat narinig niya. Pero mas pinili niyang hawakan ang violin kaysa sagutin sila. Dahan-dahan niyang inilagay ito sa balikat niya. Bahagyang gumalaw ang sirang bahagi, kaya kinapitan niya nang maingat.
Tiningnan siya ni Professor Celso.
“Bago ka tumugtog,” sabi niya, “alam mo bang mahirap pumasok dito? Hindi sapat ang awa. Hindi sapat ang kwento. Musika ang pinag-uusapan dito.”
Tumango si Mira. “Opo, sir.”
“Kung hindi tutunog nang maayos iyan, ititigil natin agad.”
Napalunok siya.
Sa sandaling iyon, gusto niyang tumalikod. Gusto niyang ilagay ulit ang violin sa case at umuwi sa maliit nilang bahay sa gilid ng riles. Gusto niyang sabihin sa sarili niyang tama sila, na hindi bagay ang pangarap sa kamay ng batang walang pambili ng matinong instrumento.
Pero naalala niya ang nanay niya sa huling gabi nito sa ospital, hawak ang kamay niya, pabulong na sinabing, “Hanapin mo si Professor Celso. Kapag narinig niya ang tugtog mo, maiintindihan niya.”
Kaya hindi umalis si Mira.
Inayos niya ang bow.
At kahit nanginginig ang daliri niya, ipinikit niya ang mata.
EPISODE 3: ANG UNANG NOTA
Ang unang nota ay hindi perpekto.
May gasgas. May hina. May bahagyang panginginig, gaya ng batang matagal nang pinipigilang umiyak. May ilang estudyante ang napangiti na, handa nang tumawa.
Pero hindi tumigil si Mira.
Hinayaan niyang dumaan ang bow sa kuwerdas nang dahan-dahan. Sa ikalawang nota, naging mas malinaw ang tunog. Sa ikatlo, parang may pintong bumukas sa loob ng maliit na silid. Ang sirang violin, na kanina ay pinagtatawanan, biglang naglabas ng tunog na hindi makintab, hindi perpekto, pero may sakit, may alaala, at may pusong hindi kayang itago.
Napatingin si Professor Celso.
Hindi na siya nakatingin sa violin.
Nakatingin siya sa kamay ni Mira.
May kakaiba sa paraan ng pagdiin nito sa nota. May lumang teknik na matagal na niyang hindi naririnig. Isang paraan ng pagtugtog na itinuro niya noon sa isang batang babae na laging walang baon pero laging unang dumarating sa klase.
Biglang bumagal ang paghinga niya.
Hindi puwede.
Hindi niya makakalimutan ang melodyang iyon.
Iyon ang piyesang hindi niya kailanman isinulat sa papel. Isang awit na ginawa niya noon para sa paborito niyang estudyante, si Alma, bago ito biglang nawala sa music school dalawampung taon na ang nakalipas.
Habang tumutugtog si Mira, unti-unting tumahimik ang mga estudyante. Wala nang tumatawa. Wala nang bumulong. Ang mga cellphone na kanina ay nakataas, dahan-dahang bumaba.
Ang bawat nota ay parang kwento ng gutom, pagod, ulan, at ilaw ng kandilang ginamit sa gabi para makapagpraktis. Hindi malinis ang tunog ng violin, pero totoo. At minsan, ang totoong tugtog ang mas masakit kaysa perpektong performance.
Nang dumating si Mira sa huling bahagi ng piyesa, napahawak si Professor Celso sa upuan.
May luha na siya.
Hindi niya napansin.
O baka ayaw lang niyang aminin.
Nang tumigil ang bow ni Mira, wala agad pumalakpak. Hindi dahil hindi nila nagustuhan.
Kundi dahil walang gustong sirain ang katahimikang iniwan ng tugtog.
Tumingin si Mira sa professor.
“Pasensya na po kung may mali,” bulong niya.
Umiling si Professor Celso.
Pero hindi pa siya makapagsalita.
EPISODE 4: ANG PANGALAN NG NANAY
Dahan-dahang tumayo si Professor Celso. Lumapit siya kay Mira na parang natatakot siyang kapag mabilis ang galaw niya, mawawala ang batang nasa harap niya.
“Sino ang nagturo sa’yo niyan?” tanong niya.
“Nanay ko po.”
“Ano ang pangalan ng nanay mo?”
Napahigpit ang hawak ni Mira sa violin.
“Alma Salcedo po.”
Parang may bumagsak na mabigat sa dibdib ng professor.
Napaupo siya.
Ang mga estudyante sa likod ay nagkatinginan. Hindi nila maintindihan kung bakit biglang nagbago ang mukha ng gurong kinatatakutan ng lahat.
“Alma,” bulong niya.
Tumulo ang luha niya.
“Siya po ang may-ari ng violin na ito,” sabi ni Mira. “Sabi niya, dito raw po siya natutong mangarap. Pero tumigil po siya sa pag-aaral kasi kailangan niyang magtrabaho para sa pamilya nila.”
Hinaplos ni Mira ang bitak ng violin.
“Bago po siya namatay, sinabi niyang dalhin ko raw ito rito. Hanapin ko raw kayo. Pero natakot po ako. Kasi alam kong sira ang violin. Akala ko po, pagtatawanan lang ako.”
Walang nakapagsalita.
Dahan-dahang tinakpan ni Professor Celso ang mukha niya gamit ang panyo.
“Ako ang nagbigay ng violin na ’yan sa nanay mo,” sabi niya, basag ang boses. “Akala ko nawala niya. Akala ko kinalimutan niya ang musika.”
Umiling si Mira. “Hindi po. Araw-araw po siyang tumutugtog noon. Kahit pagod sa trabaho. Kahit masakit na ang kamay. Sabi niya, hindi raw siya natuloy sa pangarap niya, pero baka ako raw po ang makatapos.”
Napayuko ang dalawang estudyanteng tumawa kanina.
Ang isa sa kanila ay umiiyak na rin.
Tumingin si Professor Celso sa violin. Sa sira nitong kahoy, sa lumang marka, sa mga gasgas na parang sugat ng mahabang panahon. Hindi pala iyon basura. Hindi iyon kahihiyan.
Pamana iyon.
At kanina, sa harap niya, muntik na niyang itaboy ang huling tugtog ng estudyanteng minsan niyang pinangakuang hindi pababayaan.
“Mira,” sabi niya, “patawarin mo ako.”
Nagulat ang dalaga.
“Sir?”
“Pinakinggan ko muna ang itsura ng violin mo bago ang puso ng tugtog mo.”
At doon tuluyang napaiyak ang professor.
EPISODE 5: ANG PALAKPAK PARA SA SIRANG VIOLIN
Hindi alam ni Mira kung paano tatanggapin ang nangyari. Kanina lang, gusto niyang lamunin ng sahig. Kanina lang, ang violin niya ay pinagkukunan ng tawa. Ngayon, ang professor mismo ang nakaupo sa harap niya, umiiyak at hawak ang audition sheet na hindi na niya magawang sulatan.
Tumayo si Professor Celso at humarap sa mga estudyante.
“Lahat kayo,” sabi niya, mahina pero mabigat ang boses, “tandaan ninyo ito. Ang musika ay hindi nagsisimula sa mamahaling instrumento. Nagsisimula ito sa pusong may gustong sabihin.”
Walang gumalaw.
“Kanina, may tumawa. May nanghusga. May tumingin sa kanya na parang hindi siya karapat-dapat. Pero ang batang ito ang nagpaalala sa akin kung bakit ako naging guro.”
Lumapit siya sa cabinet sa gilid ng room. Binuksan niya iyon at inilabas ang isang maayos na violin case. Luma rin, pero alagang-alaga. Ibinigay niya ito kay Mira.
“Gamitin mo muna ito habang ipinapaayos natin ang violin ng nanay mo.”
Nanlaki ang mata ni Mira. “Sir, hindi ko po kayang bayaran.”
“Hindi ito bayad,” sabi niya. “Ito ay pagpapatuloy ng pangakong matagal ko nang hindi natupad.”
Sa likod, nagsimulang pumalakpak ang isang estudyante. Sinundan ng isa. Hanggang ang maliit na music room ay napuno ng palakpakan. Hindi malakas sa simula, pero unti-unting lumaki, parang musikang nahiyang lumabas pero sa huli ay nagkaroon ng lakas.
Si Mira, hawak ang luma niyang violin sa isang kamay at ang bagong case sa kabila, napaiyak.
Hindi dahil naawa sila sa kanya.
Kundi dahil sa unang pagkakataon, naramdaman niyang hindi siya mali sa pagdala ng sirang bagay sa lugar na puno ng perpekto.
Makalipas ang ilang buwan, tumugtog si Mira sa recital ng school. Sa entablado, dala niya ang violin ng nanay niya, maayos na ang bitak, malinis na ang kuwerdas, pero naiwan ang ilang gasgas bilang alaala.
Sa unang row, nakaupo si Professor Celso. Sa tabi niya, ang mga estudyanteng minsang tumawa kay Mira, ngayon ay tahimik na nakikinig.
Nang tumugtog siya ng parehong piyesa, walang mata ang nanatiling tuyo.
At sa huling nota, tumayo si Professor Celso at pumalakpak.
Hindi lang para kay Mira.
Kundi para kay Alma, sa mga pangarap na naantala, at sa sirang violin na nagpatunay na ang tunay na musika ay hindi kailanman nasisira kapag minana ng pusong marunong magmahal.
MGA ARAL SA BUHAY
1. Huwag husgahan ang tao base sa gamit na dala niya. Minsan, ang sirang bagay sa mata ng iba ay pinakamahalagang pamana para sa taong may hawak nito.
2. Ang talento ay hindi laging dumarating na makintab, maayos, at perpekto. Minsan, dumadating ito na nanginginig, nahihiya, at sugatan, pero puno ng puso.
3. Ang pangungutya ay maaaring makasira ng lakas ng loob ng isang nangangarap. Kaya bago tumawa, isipin muna kung baka pangarap ng isang tao ang pinagtatawanan mo.
4. Ang tunay na guro ay hindi lang nakikinig sa tamang nota. Nakikinig din siya sa kwento, sakit, at tapang sa likod ng bawat tugtog.
5. Hindi hadlang ang kahirapan para mangarap. Kapag may tiyaga, puso, at taong handang maniwala, ang dating sirang pangarap ay puwedeng tumunog muli.
Kung naantig ka sa kwentong ito, i-share ang post na ito sa iyong mga kaibigan at pamilya. Baka may isang taong kailangang maalala ngayon na hindi kailangang perpekto ang simula para makagawa ng magandang musika sa buhay; minsan, ang pinakamagandang tugtog ay nanggagaling sa pusong maraming pinagdaanan.
