Sa loob ng lumang simbahan na tanging kandila ang ilaw, bawat hakbang ng dalaga ay parang may kasamang panalangin at takot. Naka-veil siya, suot ang puting bestidang may pinong burda, pero ang mukha niya—hindi mukhang ikakasal. Mukha siyang hinahatulan. Sa likod niya, mahigpit ang kapit ng isang babaeng matanda sa balikat niya, parang hindi para alalayan kundi para siguraduhing hindi siya tatakbo. Sa harap, isang lalaking naka-ayos sa suit ang nakatayo sa gilid ng altar, nakaharap sa kanya, iniunat ang kamay na parang hinihingi ang kapalaran niya. At sa likod ng simbahan, may dalawang lalaking nakaitim na nakabantay, nakatayo sa anino, tahimik pero malinaw ang mensahe: walang atrasan. Ang tanong: sino ang lalaking ito na hindi niya kilala… at bakit nang lumingon siya, nabigla siyang ang “hot professor” niya ang magiging asawa?
ANG ALTAR NA PARANG KULUNGAN
“Huminga ka,” bulong ng babaeng nasa likod niya—si Tita Corazon—pero walang lambing ang boses. May halong utos, may halong pagmamadali. “Konti na lang, Aira. Tapos na ‘to.”
Tapos na. Parang proyekto. Parang transaksyon.
Si Aira, nanginginig ang kamay habang nakahawak sa laylayan ng damit. Gusto niyang sumigaw, pero parang nalunok ng simbahan ang boses niya. Ang hanging malamig sa loob, humahalo sa amoy ng wax ng kandila at lumang kahoy. Ang bawat pader ay parang saksi sa mga pangakong hindi naman kusang ibinibigay.
Sa harap, nakatayo ang lalaki—hindi niya makita nang buo ang mukha dahil sa anggulo at sa kumikislap na ilaw. Kita lang niya ang panga, ang postura, at ang kamay na iniunat sa kanya. Malinis. Matatag. Parang sanay tumanggap ng “oo.”
“Ma’am, kailangan na po natin,” sabi ng pari, mahinahon pero halatang may kaba. Hindi dahil sa seremonya—kundi dahil sa mga bantay sa likod na walang ngiti.
Sa dulo ng upuan, may dalawang lalaking nakaitim na nakaposisyon, halos magkapareho ang tindig. Hindi sila nag-uusap. Hindi sila gumagalaw. Pero sapat na ang presensya nila para ipaalala kay Aira: ang pagtanggi ay may kapalit.
Napatingin si Aira sa kamay ng lalaking nasa harap. Isang hakbang na lang, at wala na. Isang hawak na lang, at magiging pangalan na lang siya sa isang kasunduan.
ANG HINDI NIYA PINILING KASAL
Hindi ito ang pangarap niyang kasal. Walang bulaklak na gusto niya, walang music na pinili niya, walang kaibigan sa gilid na nagsasabing “ang ganda mo.” Ang meron lang: kandila, katahimikan, at isang tita na mahigpit ang kapit na parang hawla.
“Hindi ko siya kilala,” pabulong na sabi ni Aira, halos hindi lumalabas ang boses. “Ni hindi ko alam pangalan niya.”
“Mas mabuti,” sagot ni Tita Corazon, nakatuon ang mata sa altar. “Mas kaunti ang tanong, mas mabilis ang proseso.”
“Proseso?” Napapikit si Aira. “Tita, tao ako.”
Tahimik si Tita Corazon saglit, saka humigpit ang kapit sa balikat ni Aira. “Tao ka, oo. Pero tao rin ang pamilya natin. At kung babagsak tayo, lahat tayo babagsak.”
Doon niya naalala ang gabi bago ang kasal—ang pag-uwi ng tita niya na may dalang sobre, ang mga salitang “utang,” “kasunduan,” “proteksyon.” Ang mga salitang ginawa siyang collateral. Ang nanay niyang wala na, ang tatay niyang matagal nang nawala sa eksena, at ang tita niyang naging mundo niya… pero ngayon, siya rin ang nagtutulak sa kanya sa altar.
“Isang beses ka lang hihingi ng saklolo,” bulong ni Aira sa sarili. “Kahit sa Diyos.”
Tumingala siya sa malaking krus sa harap. Ngunit ang mga mata niya, bumaba rin sa lalaking nakasuot ng suit—at doon, unti-unting lumilinaw ang mukha.
ANG MUKHANG HINDI NIYA INASAHAN
Sa unang tingin, inisip niya: mayamang negosyante, anak ng politiko, o isang lalaking pinili para sa pera. Pero habang lumalapit siya, habang dumadagdag ang liwanag ng kandila sa features ng mukha nito—may pamilyar. Masyadong pamilyar.
Ang kilay. Ang mata. Yung linya ng bibig na parang laging may kontrol sa sinasabi.
Parang may humampas na alaala sa utak ni Aira: classroom, projector light, chalk dust, at isang boses na kalmado pero may bigat—boses na pinapakinggan ng buong klase kahit walang mic. Isang lalaking sinasabi ng mga kaklase niya na “hot professor,” pero sa kanya, higit pa doon: ito yung propesor na unang nagsabing “May utak ka, huwag mong sayangin.”
“Hindi…” bulong ni Aira, halos mawalan ng balanse. “Hindi pwedeng…”
Napansin ni Tita Corazon ang pag-igkas ng katawan niya. “Anong ginagawa mo? Tuloy!”
Ngunit si Aira, nakatitig na sa lalaki. At ang lalaki—sa wakas—tumingin din nang diretso sa kanya. Walang maskara. Walang iwas.
Si Professor Lucas Monteverde.
Ang propesor niyang kinakatakutan at hinahangaan sa unibersidad, ang lalaking laging composed sa lecture hall, ang lalaking may reputasyon na hindi basta nagpapalapit—ngayon, siya ang nakatayo sa altar na parang ang buong buhay ni Aira ay assignment na ipapasa na lang.
Nanlaki ang mata ni Aira. “Sir…”
Isang maliit na kunot ang lumitaw sa noo ni Lucas. Hindi siya nagulat na nakita siya ni Aira—parang inaasahan niya ang reaksyon. Ang mas nakakatakot? Parang matagal na niyang alam na mangyayari ito.
“Miss Alonzo,” mahina niyang sabi, pero narinig iyon ni Aira kahit parang lumulubog ang pandinig niya sa kaba.
“Bakit kayo?” halos pumutok ang boses ni Aira. “Bakit… kayo ang—”
Hindi niya natapos. Kasi sa likod, kumalansing ang sapatos ng bantay, bahagyang umusog, tila paalala na huwag siyang gumawa ng eksena.
ANG KAMAY NA MAY DALANG TANONG
Iniunat ni Lucas ang kamay niya nang mas malinaw—hindi agresibo, hindi pilit, pero may bigat. Parang sinasabi: “Nandito tayo. Ngayon mo harapin.”
“Makinig ka,” bulong ni Tita Corazon sa kanya, halos dumidikit ang labi sa tainga niya. “Huwag mong sirain. Alam mo ang mangyayari kapag sinira mo.”
Doon napaiyak si Aira—hindi pa tumutulo ang luha, pero lumambot ang mata. Hindi lang dahil sa takot sa kasal. Kundi dahil sa tanong na mas masakit: bakit ang taong akala niyang ligtas—ang propesor na respetado—siya pa ang magiging pinto ng kulungan niya?
“Sir Lucas…” pabulong niya, nanginginig. “Please… sabihin n’yo sa’kin na hindi totoo ‘to.”
Tumitig si Lucas sa kanya. Sa ilalim ng ilaw ng kandila, may lungkot sa mata niya na hindi niya ipinapakita sa classroom. Ngunit sa likod ng lungkot na iyon, may desisyon.
“Kung may choice ka pa,” mahina niyang sabi, halos para sa kanya lang, “gusto kong piliin mo ang sarili mo.”
Napatigil si Aira. “Ha?”
At doon, unang beses na gumalaw ang mukha ni Lucas na parang may binabasag na pader. “Hindi mo alam ang buong dahilan,” sabi niya. “At hindi ito tungkol sa—” Napatingin siya sa mga bantay sa likod, saka bumalik ang tingin kay Aira. “Pero kung ayaw mo, sabihin mo.”
Parang nag-echo ang salitang “sabihin mo” sa loob ng simbahan. Napatingin si Aira sa tita niya. Napatingin siya sa mga bantay. Napatingin siya sa pari na halatang gusto nang matapos ang lahat.
“Kapag sinabi kong ayaw ko,” bulong ni Aira, nanginginig na ang luha sa pilikmata, “anong mangyayari sa pamilya ko?”
Hindi sumagot si Lucas agad. Ngunit ang sagot niya, nasa mata: may panganib. Totoong panganib.
At doon, mas lalo siyang napaiyak. Kasi ang tunay na dahilan ng iyak niya ay hindi lang ang kasal—kundi ang pagkakakulong sa pagitan ng dalawang masamang pagpipilian: tumanggi at ilagay sa peligro ang tita at bahay nila, o pumayag at ilibing ang sarili niya.
ANG REBELASYONG MAS MALALIM SA “HOT PROFESSOR”
Huminga si Lucas nang malalim, at sa isang iglap, binaba niya ang kamay niya—hindi para umatras, kundi para baguhin ang laro. Lumapit siya ng bahagya, sapat para marinig ni Aira ang susunod niyang linya.
“Pinilit din ako,” sabi niya, diretso. “Hindi dahil gusto ko. Kundi dahil may dokumento silang hawak. May kaso. May pangalan ng pamilya ko. At kung hindi ako pumayag, may taong mawawala.”
Nanlaki ang mata ni Aira. “Kayo rin?”
Tumango si Lucas, bahagya. “Akala mo ako yung may control. Pero pareho tayong ginawang chess piece.”
Sa likod, kumilos ang tita ni Aira, tila nagulat sa narinig. “Lucas, tumigil ka—”
Pero bago pa siya makapagsalita, tumingin si Lucas kay Tita Corazon, at ang tingin niya ay hindi propesor—kundi lalaking may hangganan. “Hindi na,” sabi niya, malamig.
Sa sandaling iyon, parang may crack na pumasok sa pader ng takot. Hindi pa ito kalayaan. Pero may bitak.
Tumingin si Lucas kay Aira. “Kung magpapakasal tayo ngayon,” bulong niya, “hindi kita kukunin bilang pag-aari. Gagawin natin ‘to para makaligtas ka—pero gagawa tayo ng paraan para makawala.”
Napalunok si Aira. Sa puso niya, magkahalong takot at pag-asa. “Paano?”
“Magtiwala ka,” sagot ni Lucas. “At kapag dumating ang tamang oras… ikaw ang pipili.”
Sa likod, ang mga bantay ay nakatingin pa rin, pero ngayon, may kaba sa postura. Kasi may mga taong kaya nilang takutin… pero may mga taong kaya ring lumaban gamit ang utak.
At sa gitna ng kandila at katahimikan, hinawakan ni Aira ang kamay ni Lucas—hindi dahil oo siya sa pang-aalipin, kundi dahil may pangakong nakasilip sa dilim: may dahilan kung bakit siya nandito, at may paraan para hindi ito maging katapusan.
MGA ARAL SA BUHAY
- Ang kasal ay hindi kontrata ng takot—dapat itong desisyon ng malayang puso.
- Huwag mong husgahan ang tao base sa titulo o itsura; minsan, pati ang “malakas” ay pinipilit din.
- Kapag may nananakot para sumunod ka, hindi iyon pagmamahal—iyon ay kontrol.
- Ang pag-iyak ay hindi kahinaan; minsan, iyon ang unang senyales na may bahagi sa’yo na gustong lumaban.
- Kahit gaano kadilim ang sitwasyon, hanapin ang bitak ng pag-asa—doon nagsisimula ang tunay na paglaya.
Kung may kakilala kang pinipilit sa relasyong hindi niya pinili o tinatakot para sumunod, i-share mo ang kwentong ito sa mga kaibigan at pamilya mo. Baka may isang Aira diyan na kailangang marinig na ang “oo” na galing sa takot ay hindi dapat maging habangbuhay.
